Feminismoa odolean

Feminismoak. Nahiz eta askotan irakurri dudan horien inguruan, ondiño kostatzen zait pluralean erabiltzea. Hain gogor defendatzen dugu gurea, agian zaila egiten zaigula hainbeste indarra jartzea besteetan.

Aurreko edizioetako sarrera hau aukeratu dut eta, zehazki, idatzi zuen esaldi hau: “Feministon apustua bizitzak izan behar dira”. Kriston indarra daukan esaldia iruditu zait, azken finean, feminismoa beste gauzarik ez da eta: bizitza(K) defendatzea. Horrez gain, patriarkatua eta kapitalismoaren arteko erlazioa zehazten du, nire ustez, ezinbestekoa dena sistema guztiz ulertu ahal izateko.

Bizitzaren harira, hona hemen nire kartela:

Feminismoan aritzen garenak, bai profesionalki bai lagun artean, horrela sentitzen gara askotan. Zer borroka gogorra den hau, zenbat haserre sortzen duen. Baina gero konturatzen zara zeinen handia den aldi berean, zenbat emakume gauden elkarrekin munduko toki guztietatik norabide berean bultzatuz. Biziak salbatuz. Eta horregatik jarraitzen dugu hemen.

Bai nire inguruneko prestakuntzaren inguruz hitz egiteko bai emakume feminista baten ekarpenak egiteko historio bera aukeratu dut; eta zuekin guztiekin elkarbanatu nahi dut.

Nire aita INEFen ikasi zuen Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren zientziak. Imajinatuko duzuen moduan, kirolaren inguruko ikasketetan, 70eko hamarkadaren amaieran, emakumeen presentziarik ez zegoen. Eta institutu hartan (institutua zen garai hartan) ez zegoen baimenduta ere emakumerik ikastea. Zer egin zuten orduan nire aita eta bere ikaskideek? 6 hilabeteko greba, unibertsitatera joan gabe, emakumeak onartu zituzten arte. Non daude orain horrelako gizonak? (txantxa😋)

Nire ama, bere aldetik, Toledoko herri txiki eta tradizional batean jaio zen, Belvís de la Jara. Herri frankista (bai eta bere gurasoak ere). Baina nire amak argi zeukan bere etorkizuna bertatik kanpo zegoela. Madrilera joan zen ikastera. Zer eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren zientziak ikasi nahi zituen, hasiera batean emakumeentzat soilik aparte zegoen zentru berezi batean; bigarren urtean INEFen elkartu zen nire aitarekin.

Beraz, nire aitak ez zituen ikasketa feministarik izan, baina feminismoaren alde egin zuen apostua emakumeentzat haiek zutenaren berdina eskatuz; nire amak agian ez zuen mundua aldatu, baina etorkizuneko emakumeentzat aitzindari izan zen.

Horregatik esan dezaket harro feminismoa odolean daramadala.✊💜

Politikoki zuzena denaz haratago

 Hona hemen aste honetako egin dudan hausnarketaren laburpena blogaren sarrera egiteko.

Kartela

Maite Larrauri, filosofoa: "El feminismo ha hecho visible lo invisible, decible lo indecible. Ha sido una revolución"artikuluan Hannah Arendten hitz egiteari buruz egindako aipua aukeratu dut.

Blog sarrera

Aurreko edizioetako sarreren artean Adrianana aukeratu dut. Mila esker!

Beste batzuen artean ondoko arrazoigatik:

• Patriarkatua deseraikitzeko bi ideia oso argi eta zehatzak ematen dituelako.

• Bere aipuarekin identifikatzen naizelako.

• Sarrera aukeratzeko arrazoiak azaltzeko duen moduagatik.

Inguru hurbilean galdezka

Nire inguru hurbilean prestakuntza akademikoan zehar feminismoa curriculumean eduki gisa nork aipatu zuen, noiz eta zein ingurutan. Nahiko bateratua izan da erantzuna. Adinaren arabera Historia irakaslea edo tutoreak aipatu zuen, Batxilergo lehen kurtsoetan edo OHO 7. edo 8. mailan eta sufragio unibertsalaren inguruan.

Emakume feminista esanguratsu bat aukeratu eta haren ekarpenak bildu.

Carmen, aukeratzen dut dudarik gabe. Mertxez gain, hau da, nire amaz gain; ni naizen modukoa izateko behar nuen testuinguru segurua eskaini zidan lehen pertsonetako bat izan zen. Hau esanda, ez naiz gai hitzetan biltzeko Carmenen ekarpenak ni egiten ari naizen bidean.

Norbanakoarengandik kolektibora, baita kontrara ere.

 

Feminismoan elkarren beharra duten  bi subjektuen arteko lotura harilkatu zuen Simone de Beauvoirrek esaldi honetan, eta oso aproposa iruditu zait aste honetan landutako gaiekin lotzeko. 

Eguneroko norbanakoaren praktika feminista zein kolektiboki urratzen den bidea ezinbestekoak dira jendarte feministaren bidean aurrerapausuak emateko. Biak ala biak borrokak dira. 

Hauxe da gomendatu nahi dizuedan artikulua; norberaren zaaintzaren inguruan hitz egiten du. Uste dut hori landu beharreko gaia dela, askok eta askok geure burua zaintzeari uzten diogu besteak zaintzearren. Horren inguruan hausnartu eta horren inguruko pentsamendu eta paradigma berria sortzeko beharra  dago, zamak, erruak eta egin(beharrak) baztertuta. Eta horretarako feminismoa tresna ezinhobea dugu.

Nire inguruko inork ez du feminismoa  curriculum eduki bezala inoiz jaso. Esan behar dut baina, nire kasuan, unibertsitatean Genero Ikasketak irakasgaia izan nuela.

Zaila  zait emakume feminista bat eta bakarra ekartzea; hala ere, Lorea Agirreren inguruan idaztea erabaki dut. Hemen daukazue, beren inguruko informazio orokorra. 

Lorea Agirre euskara eta feminismoaren arteko loturetan, antzekotasunetan sakondu du. Nire ustez ekarpen interesgarria egin dio bai feminismoari bai euskalgintzari. Bada, bere proposamenaren bitartez, intersekzionalitateari  bide eman dio gurean ere bai.

Berak dakarren pentsamendua hobeto ezagutzeko, hemen duzue Agirrek argitaratutako artikulua: Euskalgintza eta feminismoa: Identitateak berreraiki, demokrazia sendotu, boteretze kolektiboa bultzatu eta subalternitate eraldatzaile unibertsalak eraikitzeko proposamen bat izenekoa. 

Azkenik, hemen daukazue Lorea Agirreri egindako elkarrizketa laburra: 

ANIZTASUNA LAGUN

     Feminismoaren inguruan ikusitako guztiak merezi du azpimarra jartzea, ez baitago garrantzirik ez duenik: dena da pertinente. Hala eta guztiz ere, feminismoaren aniztasunean emandako bilakaeran eraginkorrak izan diren hiru errealitateak aipatuko ditut:

1.    Ziberfeminismoa. Ezagutzaren gizartean, egoera berrietan emakumeen eta gizonen berdintasun ezari aurre egiteko sortua.

2.    Hainbat herrialdetatik etorritako emakumeen ikuskerek, kulturek… egoerak birplanteatzea lortu dute. Hortik sortu dira, hain zuzen ere, emakume etorkinen mugimendu feministak.

3.    Heteronormatibitatetik haragoko askoatriko errealitateak, “Trans” errealitateak, transexualitatea, intersexualitatea, transgeneroa… barnebiltzen dituena.

      Horrekin guztiarekin oso lotuta dago Josebe Iturriozen adierazpenak, eta hain zuzen ere, Iturrioz da aukeratu dudan feminista.

 

         Aipatutako errealitateak gizartean indarra hartzen doaz, eta hari horretatik sortu da maskulinitate hegemonikoa zalantzan jartzen duen gizon feministen indarra. Maskulinitate asko daude, eta, nola ez, maskulinitate hegemonikoak indarkerian duen eragina nabarmena da.

      Hain zuzuzen ere, feminismoa ardatz duten maskulinitate berrion inguruan diharduen iazko blog- sarrera hau https://hezkeh0506.blogspot.com/search/label/FEMINISMOAK aukeratu dut. Izan ere, oso ondo ageri dira islatuta askotariko maskulinitateen ingurukoak, eta duten garrantzia oraindik ere “aitaren etxe” den gizarte honetan.

https://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/7k/editions/7k_2020-11-15-06-00/hemeroteca_articles/ezin-da-maskulinitate-berriez-hitz-egin-feminismorik-gabe-maskulinitate-berriek-feminismoa-izan-behar-dute-ardatz?fbclid=IwAR0LVTesGin9T2oOPjeYzBl5cXTRL-9yAJIDJrQ9JuQybNRiwvibHF8j6_4&s=03

Amaitzeko, tamalez, esan nahi nuke feminismoa curriculum-eduki gisa izan duenik ez dudala aurkitu niren inguruan. 

 

 

PLAZER KOLEKTIBOA

 

Mugimendu feminista zerbait bada, kolektiboa dela aipatzen du Mari Luzek. Eta esandako hori fororako ikusi dugun "Feminismoaren ekarpenak Euskal Herrian" bideoan ikusitakoarekin lotzen dut. Ze beharrezkoa den emakume anonimoen presentzia. Izan ere, gutako bakoitzak (gure ezaugarri, gure errealitate) osatzen dugu mugimendu feminista. Desberdinak, arruntak eta ezinbestekoak. 

Horrekin batera, bada mugimendu ororentzat garrantzitsua den beste elementu bat: gozamena. Eta horrekin lotu dut iazko blogetik aukeratu dudan post-a: https://hezkeh0506.blogspot.com/2020/11/feminismoak-iraultza-eta-plazera.html 

Gustatu zait feminismoa iraultzarekin eta plazerarekin batu izana, eta baita Dendaostekoak liburuari egindako aipamena ere.

 Bestalde, nire inguru hurbilean (etxean, harremanetan, lanean…) prestakuntza akademikoan zehar feminismoa curriculum eduki gisa izan duten galdetu dudanean ezezkoa nahiko orokorra izan da. Bateren batek aipatu du irakasle feministaren bat izan duela, eta hark sartzen zituela eduki feministan tarteka, baina bere borondatez, ez curriculumak hala jasotzen zuelako. Gakora itzultzen gara: hezkidetza denon ardura da, eta ezin da izan (emakume) gutxi batzuek daramaten zama.

Amaitzeko, emakume feminista esanguratsu bat aipatzea dagokit. Esanguratsu esaten dugunean askotan lotzen dugu adineko pertsona batekin, ibilbide luzea duena atzean. Bada, nik emakume feminista gazte (eta esanguratsu) bat aipatuko dizuet: Ane Labaka Maioz. Ez dakit ezaguna egiten zaizuen, baina sekulakoa iruditzen zait emakume lasartearrak bere ibilbidean egiten ari den ekarpena. Bera bertsolaria eta idazlea da, besteak beste, eta azken aldian umoreari lotutako ikerketan dihardu. Feminismoa eta plazeraz aritu naizenez, ez zait adibide hoberik okurritu. 

Umorearen ildoan, Anek Lisipe bilduman argitaratutako liburu hau gomendatu nahi dizuet. 

Bestalde, abenduan amaituko dute Anek berak eta Bea Egizabalek "Erradikalak ginen" emanaldia ("Erradikalak gara" emanaldiaren bigarren partea), umorea, bertsoa eta feminismoa uztartzen dituen ekitaldi ederra. Beraz, aukera baduzue ikusi. Gogoa pizteko, hemen lagin txiki bat: 

Anek egindakoetatik beste zerbait aipatzekotan, Txakur Gorria sormen taldean egiten duten lan zoragarria aipatuko nuke: esteka honetan informazio gehiago. 

LARROSA FEMINISTA

 

3. jarduera: FEMINISMOEI BURUZ HAUSNARTZEN

 

 

 

Aurreko edizioetan FEMINISMOEN INGURUKO ikastarokideen arteko hurrengoko post hau aukeratu dot:

https://hezkeh0506.blogspot.com/2020/11/legea-gutxiago-eta-benetako.html

Hasieratik bere izenburuak atentzioa deitu dozta: “Lege gutxiago eta benetako eraldaketarako ekintza erreal gehiago!”.  Izenburuarekin ez nago ados. Nire ustez lehen pausu garrantzitsuena beti da legedia jartzea edo eraldatzea. Egia da bitartean gizartea konbentzitu beharko dogula, legedia urratzearen ondorioak aplikatu beharraren aurrean aurkitu baino lehen. Baina genero indarkeria gorpuzten duen legedia gabe zertan ibiliko ginen orain?

Azkenean post honen egileak argitzen du ez dagoela legediaren aurka, noski, baina bai dagoela bere ustetan desproportzio bat ezartzen ari den legedia eta gizartearen erantzun motelaren artean. Dena dela, ez zait iruditzen aukeratu duen izenburuak bere azken ondorioarekin bat datorrenik. Azken finean, testu baten izenburuak lelo bihurtzeko probabilitate asko duenez, kontu handiarekin aukeratu behar dela uste dot.

 

 

GALDEKETA INGURU HURBILEAN

 

Nire lantokian galdera horrela planteatu dot: ea bazekiten Espainian zein lege organikotan kontenplatu zen feminismoa curriculum-aren edukin bezala lehen aldiz. Eta gehienek erantzun zuzena eman didate, hau da, L.O.G.S.E.-n, Ley Orgánica General del Sistema Educativo, 1990koa.  Lege honekin aurreko legea, 1970eko L.G.E., Ley General de Educación-ek zituen hainbat hutsune zuzentzeko asmoarekin onartu zen. Orokorrean hezkuntzaren kalitatea hobetzeko egistasmoa zuen nagusi. Eta horren baitan emakume eta gizonen arteko parekotasuna onartzen zen printzipio bezala eskola curriculum-ean. Alderdi hauek Instituto de la Mujer-gatik birpasatuak izan ziren.

 

Emakume feminista

Nik Rosa Luxenburgo figura aukeratu dot. Nahiz eta feminismoa ez zen bere lehen aldarrikapena, azpimarratzekoa da bere ibilbidea giza eskubide, langile eta emakume langileen aldeko borrokan. Borroka honen ondorioz erahila izan zen. Honera dakart bere aipu bat non kritikatzen duen burgesiaren sasi-feminismoa:

Monarkia eta emakumeen eskubiderik eza agintean dagoen klase kapitalistaren tresnarik garrantzitsuenak bihurtu dira... Dama burgesen alde bozkatu nahi izanez gero, estatu kapitalistak ezin izango luke ezer espero, erreakziorako laguntza eraginkorra baino. Gizonezkoen "prerrogatiben" aurkako borrokan lehoi gisa aritzen diren emakume burges horietako gehienak ardi otzan gisa ariko lirateke erreakzio kontserbadore eta klerikalaren esparruan, sufragioa izango balute (...) Lan edo lanbideak dituzten apurrez gain, burgesiako emakumeek ez dute ekoizpen sozialean parte hartzen. Beren gizonek proletarioei estortsioa egiten dieten gainbalioaren kontsumitzailekideak baino ez dira (...) Gorputz sozialeko bizkarroien parasitoak dira. Eta kontsumitzailekideak are amorratuagoak eta krudelagoak izaten dira bizkarroi baten bizitzarako duten "eskubidea" defendatzean, klase-domeinuaren eta esplotazioaren agente zuzenak baino (...) Klase jabeetako emakumeek fanatikoki defendatuko dute beti langileen esplotazioa eta esklabotza, horien bidez, zeharka, gizartean alferrikakoa izateko bitartekoak jasotzen baitituzte (...) Emakumeen berdintasunera deitua, emakume burgesen artean ondo garatzen denean, sustrai materialik ez duten talde ahul gutxi batzuen ideologia garbia da, gizonaren eta emakumearen arteko antagonismoaren mamua, berezitasun bat. Beraz, mugimendu sufragistaren izaera fartsa.” Women's suffrage and class struggle” (1912)

 

 

Feminismoa bizitzen...nire bidea topatzen

Aipu hau hautatu dut, militante feminista gisa gutako bakoitzak egin behar dugun lan pertsonala islatzen duela uste dudalako. Intimitatea nire hausnarketa egiteko, ausardia nire eskubideak defendatzeko eta nire ingurune hurbileneko desberdintasunak salatzeko. Egunerako lana da fruituak emango dituena eta nire hazkunde pertsonala aberastuko duena, egunerokotasunean eta intimoan koherentzia bilatuz.

Aurreko urteetako blogeko sarrera hau gomendatzen dizuet: Feminista izatea beti al da eroso?

Alderdi askotan militantzia feministan kontatzen duen ibilbidearekin identifikatuta sentitu naizelako aukeratu dut. Post-aren  hasieran hautatu dudan aipua mundu intimoarekin lotuta zegoen, eta bigarren aukera hau alderdi sozialarekin, kaleko borrakarekin, biztaratzearekin. Militantzia feministak bi alderdietan behar du lana, arlo pertsonala zein sozialean.

Jone Arrazolaren bideo hau ikustera gonbidetzatzen zaituztet, norberaren lanaren garrantzia agerian uzten duena. "Feminismoa da zure buruari desobedentzia deklaratzea". Gustatu zait oso ondo azaltzen duelako zer ikuspegi duen militantzia feministari buruz.

Bestalde, nire inguruan galdetu izan dudanean prestakuntza akademikoan zehar feminismoa curriculum eduki gisa landu duten, gehienek ezetz erantzun didate. Historia arloan emakumeen bozka aldeko borrokaz aipatzen zen, baina sakondu gabe, eta etika ikasgaian gisa eskubideak lantzeko mugimendu sozial bat gehiago bezala tratatzen zen. Laburbilduz, nahiko ikusezina.

Aste honetako proposamena emakume feminista bat aukeratzea da. Virginia Despentes hautatu dut. Asko kostatu zait aukeratzea, baina bere izena eskainitako zerrendetan topatzean, biziki gogoratu dut "King Kong teoria" liburuak goitik behera astindu ninduela. Beste era bat feminismoa ulertzeko. Bere lanetan, besteak beste, bortxaketaz, pornografiaz, prostituzioaz eta jasandako indarkeriaren aurka bortizkeriara joz erantzuten duten emakumeez dihardu. 

         

Amaitzeko, Zein feminista ezagutzen dut? 

Nire izeba Elo, 75 urte, feminista da eta horretaz hitz egingo dizuet. Beti bizi izan du nahi izan duen bizitza; ez da erraza izan, ez du ikasketarik egin, eta baliabide ekonomiko handirik ez du izan. Familia eta lana ustartu ditu. Feminista aktibista izan da eta da. Emakumeak gure gizartean duen lekua agerian uzteko prest beti. Asko ikasi dut harengandik. Gura zu!. Ziur nago gutako bakoitzak hurbileko erreferente anonimo bat duela erreferente gisa balio izan diona. Haien lana balioestea ezinbestekoa da.