Indarkeria Matxistaren errotik hasi

 

Aste honetan ere, indarkeria matxista izan dugu mintzagai, eta horrekin batera, ezin aipatu gabe joan dira maitasun erromantikoa, mikromatximoa eta LGTBIQ+fobiak. Oraingoan ordea, irakurgaiak indarkeria matxistaren erroetara joateko ariketa planteatu digu, eta, honekin maskulinitate berriei eta autodefentsa feministari buruz hausnartzeko. Baina zeintzuk dira maskulinitate berriak?

Josue Sánchezek PikaraMagazinen Jokin azpiazu soziologoari elkarrizketa bat egin zion maskulinitateei buruz hitz egiten. Bertan, honek, ‘berri’ kontzeptua kolokan jartzen zuen, izan ere zaharra eta berriaren arteko bereizketa honetan, lehenagotik ere bazeuden maskulinitateak ahazten diren.

Hala, 70eko hamarkadako Bartzelonan, marikak beren maskulinitate desberdinak agerian jartzen hasi zirenean, inork ez zituen "berri" gisa sailkatu–, eta ez zen izan klase ertaineko gizon heterosexuala birpentsatzen hasi zen arte, zerbait berriaz hitz egin zenean.

Dena dela, oraindik ere, erroturik dagoen maskulinitate eredua boterea eta agintea edukitzea ahalbidetzen duen gizontasun eredua da. Sentimendu gutxikoa eta arrazionala.

Berdintasunaren fokoa oraindik ere, ordea, emakumeongan jartzen da. Ahaldntzeko prozesuetan egin behar genukeen hori azalarazi nahian. Eta, hau, zentzu batean ezinbestekoa izaten jarraitzen den arren, maskulinitateak ere landu, deseraiki eta eraiki behar dira. Euskadiko Gazteriaren Kontseiluak, maskulinitateei buruzko lanketa bat egin zuen pasa den azaroak 25ean.

 

Bestalde, azken aldian, maitasun erromantikoari buruz eginiko lanketa ezberdinak ekarri nahi nituzke hona, emakumeen ahalduntze indibidual eta kolektiboa lortzeko estrategia feministarako gakoa izan dena. Baina zein lanketa egiten dute euren maskulinitatea lantzen dabiltzan gizonek maitasun erromatikoarekin? Gizonezkoek orokorrean?

     Hainbat gako planteatu nahi nituzke maitasun erromantikoa eta maskulinitateak uztartzeko, hezkuntzatik klabeak liratekeenak: 

• Norbere sentimenduak irakurtzen ikasi, hala, besteekiko harremanetan ere hauek ondo adierazteko. 
• Entzuten ikasi.
• Komunikazioa landu. Zer pentsatzen dugun, zer adierazi nahi dugun, zer ulertu dugun, zerrek min eman digun… 
•  Ahultasuna lasai adierazi. Denok gara ahulak eta denok behar dugu zainduak izan. Garrantzitsua dela uste dut hau lantzea.

 

Existitzen al da bakea?

 

Gatazkari buruz hitz egin dugu aste honetan, eta post honetan, hitz honen inguruan eta honek hezkuntzarekin duen loturaz jardungo naiz.

Gatazka, aldez aurretik, zentzu negatiboa duen kontzeptu bat dela iruditu ahal zaigu eta askotan hau saihesten saiatzen gara. Baina, kontua da, bizitza gatazkaz josita gaudela eta hauek kudeatzen jakitea ezinbestekoa da.

Bakerako Hezkuntzarako Euskal Liburuan datorrena eta Mariak bere postean jasotzen duena ekarri nahi nuke lerro artera: “bizitzak berezkoa du gatazka, elkarren arteko harremana bera da gatazka. Gizakiak behar-beharrezkoa du desberdintasuna, eta horretan berezkoa da gatazka. Alde horretatik, gatazka ez da ez negatiboa, ez positiboa. Positiboa edo negatiboa gatazka konpontzeko modua izango da; hau da, pertsonek, desberdinak izanik, elkarren artean duten harreman mota”.

Bakea, aldi berean, gatazkaren aurkako kontzeptu gisa kokatzen dugu eta edozein indarkeriarik eza bezala uler dezakegu. Ageriko indarkeria da gaien identifikatzen duguna (erasoa), baina ezin dezakegu ahaztu ezkutuko indarkeria ere badagoela; alde batetik egiturazko indarkeria eta bestetik indarkeria kulturala. Ezkutuko indarkeria da hain zuzen ere gaur egungo gizarte heteropatriarkalaren oinarriak sostengatzen dituena. Badirudi gatazkak borrokarekin edo liskarrarekin lotzen dela eta ahaztu egiten da oinarrian, ezkutuan, gatazka bultzatzen duten hainbat dimentsio eta balio kultural baliogabezko daudela.

Gogora ekarriko dut, Argiak argitaraturiko izebergaren irudia:

 

 

Bakea anitza den heinean, ordea, gatazkak ere anitzak dira, eta feminismoak ekarpen asko egin ditu alor honetan. Jule Goikoetxeak, galdera hauek planteatu zituen “Bakea ez da existitzen, feminismoa bai” izeneko jardunaldian: Normalizazioak bakea al dakar? Noren bakea? Zer da gatazka?

Goikoetxearen hitzetan, egungo gizartearen pertzepzioa gatazkarik ez dagoela da, gatazkak gizonezkoen artean arazoak daudenean soilik ematen dela eta bakea ere gizon bi edo gehiagoren artean hitzarmenak egiten direnean ematen dela. Hala, hainbat puntu aipatu zituen:

• Bakearen kontzeptua biolentzia motak ezkutatzeko asmatu zen, eta bakea lortzeko feminismoa behar da.
• Bakea estatuekin ditugun gatazkak konponduta dator.
• Bakearen kontzeptua biolentzia motak ezkutatzeko asmatu zen, eta bakea lortzeko feminismoa behar da.

 

Ideia hauek garrantzitsuak irudtzen zaizkit bakea eta gatazkari buruzko dugun iruditegian hausnartzeko. Bestalde, gaia hezkuntza eremura ekarrita, hainbat gako proposatzen ditut:

• Gatazkaren inguruko konotazio negatiboa zalantzan jartzea eta honen gaineko hausnarketa egitea.
• Gatazketan generoak duen eraginaz jabetzea. Feminismoak egin dituen ekarpenak jaso eta hausnartzea.
• Gatazkak bideratzeko bitartekoak eskaintzea eta heziketa emozionala lantzea.
• Irakasle nahiz gurasoei gatazkak modu egokian kudeatzeko tresnak eskaintzea (formazioa).
• Elkar entzute aktiboa eta errespetua bultzatzea.
• Norberaren eta besteen tratu ona eta elkarren zaintza sustatzea.

 

 

Heziketa afektibo-sexuala.

 

Sexualitatea eraikuntza soziala da. Eraikuntza soziala da bizitzako etapa guztietan informazio ezberdina jaso dugulako sexualitatea bizitzeko moduari buruz. Ikasi dugu plazera koitoaren bidez lor dezakegula, ikasi dugu sexu-harreman ‘normalak’ hetorosexualak direla eta pornografia dela ikasketa iturri nagusia.

Denborara hori guztia desikazten gaude, baina zer eskaini diezaiekegu egungo nerabeei?

1.  Maturbazioaren normalizazioa.

Ohikoa da mutil nerabeek masturbazioari buruz hitz egitea, neskek ordea zailtasun gehiago dituzte. Neskei, oraindik ere, lotsa ematen die masturbatzen direla aitortzea, eta are gehiago, neska asko ez dira masturbatzen. Nola izan ditzakegu, ordea, besteekin sexu harreman osasuntsuak gure gorputza eta plazera ezagutzen ez badugu?

Zentzu honetan, emakumeen masturbazioa lantzea ezinbestekoa dela ikusten dut, eta honetaz gain, klitoriari buruz hitz egin eta honek sexu harremanetan duen garrantzia ezagutaraztea.

Jarraian, klitoriari buruzko bertso saio bat partekatzen dut, Amaia Urbietaren bertso batekin.

Jartzen ari gara grabe

Ai klitori dohakabe

Auskalo guk zer egingo genuke,

Zure laguntzarik Gabe.

 2 Koitozentrismoa alboratu eta gorputz eta postura anitzak aldarrikatu.

Klitoriaren garrantzia aldarrikatzearekin bat, ezinbesteko ikusten dut errotuta dagoen koitozentrismoa landu, eta sexualitatea modu anitzetan eta gorputz anitzen bidez egin daitekeela aztertzea. Hala, sexualitatea ez dela soilik koitoan hasten eta amaitzen.

Hau lantzeko, Mandragores elkarteak sorturiko mahai joko bat proposatzen dut: Voluptas. Karta-joko honek, plazer posible guztiak esperimentatzeko aukera ematen du, erotismoa, sentsualitatea eta desiraren ñabardura guztiak barne hartuz. Islatzen diren praktika desberdinek irudikapen-espazio berri bat sortzen dute, heteronormatibitatetik, gorputz  funtzionalen gazte-zentrismotik, kamasutra ezinezkoetatik... urrun. Beste sexualitate horietan guztietan jarri nahi du arreta, ez baitira ideia bat, gure gorputzak dira elkarrekin bizi nahi duten gozatzaileak eta desiratzaileak.

 3.  Pornografia egiteko modu berriak aitortu.

Pornografia inoiz baino eskuragarriago dago. Guztiok ikus dezakegu bideo porno bat interneterako sarbidea dugun unetik. Nerabeek, sexuari buruz izan ohi duten lehen informazioa hemendik dator, eta hau arriskutsua izan daiteke. Izan ere, pornografiak fikzio bat adierazten du eta gailentzen den pornografia eredua matxista da.

Gizonezkoen plazera gainjartzen du, sarketetan zentratzen da eta gorputz eredu bakarrak ageri dira bertan.Gailentzen den pornografia ereduaz gain, beste eredu asko ere egon badaude. Hla, uste dut, pornografiaren aurkako jarrera izatea baino, sexu heziketa afektiborako interesgarriagoa dela beste eredu batzuk mahai gainean jartzea. Erika Lus, esaterako, pornografia egiten duen emakume bat da, eta bere pornografia ez gailentzen den ildoan kokatzen.

 

 4. Sexuaren inguruan dauden mitoak dusestatzea.

Sexuari buruz, mito asko daude oraindik ere. Horiek lantzea eta gezurtatzea oso garrantzitsua dela uste dut. Jarraian,  Psico Woman izeneko proiektua aurkezten dut. Emakume hau sexu hezitzailea da eta Youtuben eginiko bideoen bidez gazteengana hurbildu nahi du sexu heziketa osasuntsu eta feminista bat emateko.

 

 

 Hauek dira, berak proposatzen dituen mito batzuk:

1. Gizonek emakumeek baino sexu-desira handiagoa dute.
2. Sexu-topaketez gozatzeko, depilatuta egon behar da.
3. Emakumeak ez dira masturbatzen.
4. Emakumeen eremurik sentikorrena bagina da.
5. Aluek gaizki usaintzen dute eta garbitu egin behar da.
6. Klitoria zakil txiki bat bezalakoa da.
7. Bagina infinitua da.
8. Plazerik ez badut koitoaren bidez, anorgasmikoa naiz.
9. Hazia irensten badut, haurdun geratuko naiz.
10. Besteak jakin behar du zer gustatzen zaidan eta plazera eman behar dit.

 

Hauek eta beste hainbat gako izango lirateke eremu hezkidetzailera eramateko proposatzen ditudan alderdiak.