Betaurreko moreak jantzita

Kaixo denoi
Amaitu da ikastaroa eta ezin uka intentsoa izan dela oso. Ilusioz hasi nuen, zer suposatzen zuen oso argi eduki gabe eta aitortu behar dut uste nuena baino askoz gehiago ikasi dudala. Ikasi eta desikasten hasi, zeren ikastaro honetan bietatik egin behar izan dugu.
Lan dinamikak intentsoak dira, astean asteko lanak erritmoa ez jeistera eramaten zaitu eta momentu batzuetan zaila egin zait jarraitzea, eta nire lanen kalitatean antzeman dut, batez ere azken aldian (etxean obrak izan ditut eta buruhauste dexente), baina era guztitara eskeintzen dituzuen baliabide eta informazio guztiak ez du preziorik, euskaraz gainera!.

Programa informatiko eta sare sozialetan mugitzen ere ikaragarri irakasten du ikastaro honek.


Hiru ideiekin adierazteko: feminismoa iturri,  kontzientzia esnatzailea eta eredu berritzailea.

Amaitzen joateko ikasitakoaren erakusgarri bertso paper hau eskeintzen dizuet:

 
 Beraz, hezkidetza eta feminismoaz ikasteko gogoa baduzue, ikastaro hau tresna ezin hobea duzue.

Ahaztu gabe, mila mila esker ikastaro hau posible egin duzuten langile-militante guztioi. 

Baina zer da tratu ona?

Tratu onen gaian, bi gako garrantzitsu nabarmendu nahiko nituzke kartel hauetan. Batetik harreman osasungarriak edukitzeko, behar beharrezkoa ikusten dudala, nork bere buruan sinetsi eta auto-estimu ona edukitzea harreman parekideak garatzeko, hori bai boterekeriak eta harrokeriak saihestuz. Bigarren kartelean, saltzen dizkiguten gorputz perfektuen estereotipoen aurrean gure gorputzak onartu eta maitatzeak, hobeto sentitzen lagunduko digu eta ondorioz hobeto harremanduko gara gainontzeko pertsonekin.

Iazko sarreren artean, Goreti Eskalzaren “Tratu onak” lana nabarmenduko nuke, eskaintzen digun gaiaren laburpenagatik, gogoeta eta baliabideengatik. Tartean aipatzen du, sarritan harremanetan kanpora begira gaudela eta ez dugula behar bezain beste gure barrura begiratzen. Guztiz bat egiten dut gogoeta honekin, gure barruko emozio, bizipen eta ideiek inguruarekin dugun harremanaren kalitatean, berebiziko garrantzia dutelako. Bigarren gogoetan, pertsonak eta zaintza bizitzako helburuen erdigunean jarri nahi izateak, egungo Hezkuntza sistemarekin talka egiten duela dio “sistemak, emaitzetan oinarritutako ikasteko modua lehenesten du eta exijentziek eta kontrolak pertsonaren dimentsio osoa galtzea” dakarrelako. Kurrikulumeko gaitegia eta presioa gero eta handiagoa da ikasle eta irakasleen gainean, pertsona izaten erakutsi beharrean, gaitegi luzea ematea delako erronka ikastetxeetan eta Hezkuntzako buruzagien artean.

DBHko 4. mailako ikasleekin, irakurgaian proposatu duzuen Marian Morenoren  “hamabostaldi bateko erronka” lanketa oso egokia iruditu zait, bizitza erreal eta zaintzarekin duen lotura estuagatik, estereotipoak gainditzeko duen balioagatik eta etxeko lanak balorizatzen hasteko lehen urrats praktikoa izan daitekeelako. Marian Morenok ikasleek familiarentzako afari baten prestaketa osoa egitea proposatzen du eta eskolan diziplina desberdinen artean landu ondoren, familiarekin uztartzen da lanaren amaiera. Askotan eskolan egiten diren ekimenak, eskola barrukoak bezala geratzen dira baina ekimen honekin, ikasleek eta batez ere mutilak zaintza lanari beste balore bat ematen hastea daukate.

Batxilergoan, gurasoen artean zaintza lanetan ematen diren bereizkeriak ikusteko, Mujeres Imperfectas taldeak prestatu duen Dena ez dago barne galdetegia, oso ondo dago. Modu erraz batean eurotan balorizatzen du, batez ere emakumeak ezkutuan eta ordainik gabe egiten dituzten zaintza lanak. Galdetegi hau, irakasleen artean sentsibilizazio moduan ere erabil daiteke. Bestetik, umeekin edo zaintza lanetan egiten diren lan guztiak ez dutela balio bera ere ikus arazten da, zeren egia da, gero eta gizon gehiago ari garela modu korrespontsal batean zainketa lanak gure gain ere hartzen, baina oraindik hartzen ditugun ardurak txikiagoak dira, nahiz eta batzuk ordu kopuruan berdintzen ari. Honen harira Onintza Irureta Azkunek Argian artikulu interesgarria idatzi zuen: “Parkean umeekin jolastea baino gehiago da zaintza” .

Erronken artean, gaur egun, hezkuntza sistema hezkidetzailearen ardatz nagusienetariko bat harremanak era parekidean eraikitzeko eta ikasleek elkarbizitza positibo bat garatu ahal izateko konpetentziak eskuratu ditzaten laguntzea da, eta horretarako ezinbestekoa da:

·  Eskolako kide guztiak bere identitatearekin eta gorputzarekin gustora egotea.

·  Maila guztietan dominazio-mendekotasun ereduak gainditzea: sexu-genero, kultura, maila sozio-ekonomikoa, aukera sexuala, ezaugarri fisiko-psikikoak.... Aniztasuna balore positibotzat onartuz eta garatuz.

·  Nork bere buruarekin eta ingurunearekin harreman positiboak izatea.

·  Bake eta indarkeri-ezaren kultura sustatzea.

·   Maitasunezko harremanetan, errespetuan eta tratu onetan oinarritzen erakustea, maitasun erromantikoa gaindituz eta bestelako maitasun eredu osasuntsu berriak sortuz.

Gora autodefentsa feminista

Ezer baino lehen momentuko egoera pertsonala aipatuko nahiko nuke, aste honetan etxea hankaz gora dut, obretan nabilelako bertan eta ez dut nahi adina denbora dedikatzerik izan lan hau egiteko.

Gaiari helduta, “mikromatxismoei” behar adinako garrantzirik ez niola aitortzen konturatu naiz. “Mikro” hitzak zerbait sotila dela adierazten du, askotan ez mutilak eta ez neskak nabaritzeko moduan esan eta egiten diren jarrerak direla baina horregatik ez dira garrantzi txikiagokoak. Aldiz, horien bitartez emakumeen ahultasuna eta ziurtasun-eza sustatzen da, auto-estimuan eta emozioetan kalte eginez. Matxismoaren dominazio prozesu konplexuaren parte dira, eta horregatik hezitzaileok arreta berezia jarri beharko genuke horiek detektatzen eta ikasle eta gazteei ere horiek detektatzen eta baztertzen erakutsi beharko genieke.

Nire buruari galdetzen diot, zergatik ditugu gizonok horrelako erresistentziak berdintasunean ez garela bizi onartzeko? eta eraso fisiko eta erailketa ez den, eraso mota asko daudela onartzeko? Otutzen zaizkidan arrazoi bakarrak, batetik, egoera berriak sortzen digun ziurgabetasuna da, “betiko moduek” ez dute balio, zein dira modu berriak? Eta bestetik gure pribilejio anitzak galtzeko beldurrak, azken finean status quo hau mantentzeak onura asko ekartzen dizkigu: zaintzen ardura txikiagoa, errekonozimendu sozial handiagoa, …

Iazko sarreren artean, Janire Castillo-ren “Indarkeria matxistak gainditzen” lanean, ondorengo esaldia deigarria egin zait, “Indarkeria matxistaz aritzen garenean, arreta emakumeengan jarri izan da. Baina heldu da begirada zabaltzeko eta arreta gizonengan jartzeko sasoia”.  Erabat ados nago, berandu bada ere, begirada eta ardura gure gain hartzen hasi behar dugula gizonezkook eta horretan laguntzeko 27 zapataren “Gizona gizon izango bada” bideoa lagungarri izan daiteke. Eta gizon erasotzaile eta matxiruloei bere lekuan jartzeko eta beldurra bandoz alda dedin, modu originala eta inpaktatzailea da Iruiñean 2014ean emakumeak egin zuten kale okupazioa.

 Lelo honekin Autodefentsa feministak nesken ahalduntzen eduki dezakeen indarra adierazi nahi dut, gizonok ardura handia dugu, gu garelako erasotzaileak, baina neska ahaldunduek gure lekuan jartzea erraztuko dute. Gure jarreraz ohartuz, gure pribilejioak ez errespetatuz eta berdintasuna aldarrikatuz, borrokan aurre-pausuak azkarrago joango dira.

Beste bideo honetan Irantzu Varelak autodefentsa zer den argitzen digu:

Gai hau lantzeko hainbat erronka ditugu:

Batetik arazoaren dimentsioaz jabetu behar gara, eta autodefentsa feministan tailerren eskaintza orokortu behar da emakumeentzat. Indarkeria egoerak nola ekidin edo aurre egin erakutsi behar diegu neska eta emakumeei:

·         Autoestimua landuz, beren buruaz harro senti zaitezen eta nahi dutena espresatzeko edo egiteko gai izan daitezen. Autokonfiantza eta segurtasuna eraikiz.

·         Burujabetasuna: Zenbait trebetasun eta eskubide landu: “EZ” irmotasunez esateko ahalmena, hitza hartzekoa, espazioa betetzekoa, gustuko duen eran janztekoa, nahi duen moduan ibiltzekoa, pribatutasuna izatekoa, sexu-harremanak izateko edo ez izatekoa, nahi duten eran eta nahi duenekin.

·         Emakumeen arteko ahizpatasuna, elkartasuna, babesa eta konplizitatea indartuz.

·     Erasoei aurre egiteko tresnak bereganatu eta martxan jarri: ez isildu, salatzeko eta defentsarako eskubideak aurrera eraman.

·         Fisikoki defendatzeko erremintak eskuratu: bestelako estrategiak nahikoak ez direnean, defentsa fisikoa martxan jartzea beharrezkoa da.

Mutil eta gizonezkoei dagokionez:

·           Maskulinitate eredu berriak sustatzea, ereduak erakutsiz, ezagutaraziz. Gizon taldeak bide horretan lagungarri izan daitezke.

·           Mikromatxismoak identifikatzen eta albo batera uzten ikastea, errekurtso hori ez dadin onargarria izan.

·           Matxirulo eta jarrera erasotzaileen aurrean planto, konplize izan gabe eta gure desadostasuna adieraziz.

·           LGTBIQ+fobien aurka, aniztasun ereduak ezagutu eta baloratzen erakustea.

Lan eskerga honen aurrean, bada lelo bat ikaragarri gustatzen zaidana eta notizi etsigarriak entzuten ditudanean buelta ematen laguntzen didana.

Gatazkak naturalak dira, biolentzia aldiz ez

 

Iazko sarreren artean Artaldetikat-en “Gatazka gu gara” posta hautatu dut, eskaintzen dituen bideo interesgarriengatik, tartean Paco Cascónen gatazken inguruko bideoa,  eta Jule Goikoetexearen  ”Bakea ez da existitzen, feminismoa bai” artikuluagatik.

 

Paco Cascónek hainbat gogoeta aurkezten ditu bere hitzaldian, tartean “Gatazkak naturalak dira, biolentzia aldiz ez”. Batzuetan gatazkarik gabeko mundu bat posible dela uste dugu, eskola ere hala izateko, arauez betetzen dugu, baina kontziente izan behar gara, ez dela posible, beti egongo direla interes edo behar desberdinak eta horiek lortzeko aukera ugari,  gatazkak sortuko dituztenak. Baina gatazka ezinbestekoa bada ere, berari ematen zaion erantzuna da modu eraikitzailean jorratzen ikasi behar duguna. Horretarako hainbat trebetasun eta tresna erabiltzen ikasi behar ditugu. Trebetasunen artean, konfiantza eta errespetua lantzen ikasi behar dugu, taldeen kasuan talde barruko harremanak landuz. Garrantzizkoa da ere, argi eta ondo espresatzen ikastea, entzuketa aktiboa egitea eta erabakiak kontzentzuz hartzen jakitea.

Tresnei dagokionez,  prebentzioa eta negoziazioa ezinbesteko lanabesak dira eta beharrezkoa denerako bitartekaritzarako guneak edukitzeak, behar diren denborak hartzen, akordioak lantzen,... lagunduko du. 

Oraindik gatazka hitzak oso konnotazio negatiboa daukalako eta askotan beldurra izaten dugulako gatazken aurrean, hezitzaileon erronka, gatazken inguruan dugun irudi negatiboa gainditzea izan daiteke, modu horretara beste era batera jokatzeko aukera izango dugu. Gatazketan ere ikasi egin dezakegulako eta ikaskuntzaren elementu mesedegarri bihurtu. Ideia horrek, gatazkak ikasleen artean harremanak mehatxatzen dituzten egoera bezala ikusi ordez, irakatsi eta ikasteko prozesua aberasten duen ideia indartu dezake. Baina honek, beste lanketa pertsonala exijitzen digu hezitzaileoi, formazioaz gain.

Nire partetik, hauek dira eskaini nahi ditudan baliabideak:

•  MÉNDEZ, ROCÍO (2010). Resolución de conflictos en el aula: técnicas de negociación y comunicación. Revista digital para profesionales de la enseñanza, . https://www.feandalucia.ccoo.es/docu/p5sd7326.pdf. Oso modu xumean 6 orritan gatazken ezaugarriak eta aurre egiteko moduak azaltzen ditu. Bada tartean ideia interesgarria: ikasle bitartekariaren figura. 

•  Beste baliabide interesgarria, Harremanitz talde kooperatiboak eskaintzen duen Harremonak zerbitzua da. Urteak daramatzate harreman hezkidetzaileak eskoletan lantzen.

•