#Rosana etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
#Rosana etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2020/03/14

Txikitatik, tratu onak.





Gomendatzen dizuedan posta hauxe da. Post "oso osoa" bat da, gure errealitatean benetan erabilgarriak eta aplikagarriak diren baliabide askorekin. Egilearen iritziak oso egokiak eta erabilgarriak iruditzen zaizkit.

Imagen
Umorezko bineta honek asko hausnartu arazi dit tratu onari buruz, eta, ondorioz, tratu txarrari buruz ere bai. Ama gisa eta hezitzaile gisa ere gogoeta asko sortu zaizkit. Nola hezten ditugu txikienak tratu onean? Zer eredu eskaintzen dizkiegu imitazioz ikas dezaten?
Ezin gara perfektuak izan, argi eta garbi; ezta des-ikasi behar ditugun urte eta urte txarren kargetatik libratu ere. Baina aukera, esperientzia eta aukera gehiago eskain diezaiekegu. Berdintasunezko ereduak eskain diezazkiegu, jostailu eta joko ez hain sexistak eskain diezazkiegu. Gatazkak elkarrizketaren bidez konpontzeko moduak eskain diezazkiegu, eta gatazka hori pertsona hobeak izateko aukera gisa ikus dezakegu.
Beren emozioak adierazteko modu desberdinak ere eskain diezazkiekegu, osasuntsuagoak, askeagoak.
Baina hasieran aipatzen nuen, eredu gara, gustatu ala ez gustatu. Begiratu eta errepikatu egiten digute. Beraz, gure erantzukizuna oso handia da, eta ezin dugu saihestu. Ausartak eta arduratsuak izan behar dugu.

Granadako Hezkuntzako Lurralde Ordezkaritzak, Bizikidetza eta Berdintasuneko Aholkularitza Kabinetearen bidez, Granadako probintziako Orientazio Talde Teknikoaren Tutoretza eta Bizikidetza Arloarekin koordinatuta, "! Toc, Toc buenas tratos!" Kanpainarekin bat egiteko gonbita egiten die. Kanpaina horren bidez, genero-indarkeria prebenitzen lagundu nahi da, ikasleen artean askatasunetik, errespetutik, konfiantzatik eta berdintasunetik eraikitako harreman osasuntsuak sustatuz. Kanpaina hau inspiratuta dago eta Hezkuntza Sailak argitaratu berri duen "tratu Onaren eta genero-indarkeriaren prebentzioaren gida" izeneko argitalpenari zabalkundea eman nahi dio. Hezkuntza-arloan jarduteko protokoloa.

Beste aldetik, Intered-eko dokumentala daukagu, 20 minutukoa, zaintzen pedagogiaren inguruan, oso polita benetan!!!

Zainketen pedagogia bizitza hezkuntzaren esparru guztietan erdigunean jartzeko ideiaren ingurukoa da, gizakia ere interdependentea dela eta mendeko oihartzuna duela ulertuta. Paradigma horren bidez, honako balio eta gaitasun hauei ematen zaie zentralitatea: zaintza, elkartasuna, enpatia, autonomia, autoestimua, harreman afektiboak, ahalduntzea, komunitatea, parte-hartzea eta abar. Gainera, balio horrek balioa ematen dio emakumeek bizitza mantentzeko historikoki egin duten lanari.


Zein adibide ederra!!!


2020/03/08

Gizon berriak, emakume berriak, gizarte berria...


Logo hau aukeratu dut iruditzen zaidalako astean zehar hausnartu dudan guztia irudikatzen duela. Aldaketa beharrezkoa da, guztion aldaketa, gizon eta emakumeena. Emakumeak bagara aldaketa berriak, gizartea eraikitzen ikusteko modu berriak ezartzen ditugunak, gizarte hobe bat eraikitzeko proiektuak biztanleriaren beste erdia beharko du beti benetan izateko.

Gomendatzen dudan posta hau da. Oso post interesgarria iruditu zait, ekarpen askokin, material desberdinekin eta iritzi desberdinekin.

Hezkuntza funtsezko tresna da jazarpenaren, sexu-abusuen eta bortxaketen aurka borrokatzeko. Gazteek txikitatik ikastea horrelako jarrerak eta portaerak identifikatzen eta desagerrarazten, arazo hori behin betiko amaitzeko irtenbideetako bat bihur daiteke. 
Genero indarkeria lantzeko baliabide horiek ikasgeletan erabil daitezke.

Recursos para trabajar la violencia de género en el aula 2
Indarkeria-egoera fisiko edo psikologikoen eta horien balizko ondorioen berri ematea
Ikasleek genero-indarkeriarekin duten lehen hartu-eman gisa, aukera bat da guztiek ezagutzen dituzten telesail edo filmetako eszenak ikasgelan erreproduzitzea, horrela familiako edo hurbileko zerbait dela hauteman dezaten. Adibidez, 'Física o Química' telesail espainiarra duela urte batzuk eman zuten telebistan, eta horrekin oso identifikatuta sentituko dira institutu baten inguruan lan egiten dutelako. Bertan mota horretako gatazka ugari islatzen dira, eta, teoria eta are eztabaida ikasgelan ere, oso irakasgarriak izan daitezke problematika ulertzera hurbiltzeko.
Recursos para trabajar la violencia de género en el aula 1
Nerabeen arteko genero indarkeriari eskainitako 'Hoy por hoy' berezia
Pepa Buenoren programa berezi hori, Aldebaran BHItik (Alcobendas) emandakoa, oso ariketa interesgarria bihur daiteke. Saio horretan, bikotekideen tratu txarrak jasan zituzten bi nerabe elkarrizketatuko ditu kazetariak, nola sentitu ziren eta nola gainditu zuten azaltzeko. Antzeko egoeran dauden ikasleek beren burua balioesteko eta egoera horri amaiera emateko erabil dezakete, edo, are gehiago, beraiek egindako jokabide toxikoak detektatu ditzakete. Nolanahi ere, ikasgelan autoerreflexio-ariketa bat egiten du, lagungarria izan daitekeena ikasleak kontzientziatzeko harremanetan mugak daudela.
Recursos para trabajar la violencia de género en el aula 3
'Mayoría oprimida 'film laburra
Munduan, ezagutzen dugun moduan, gizonak eta emakumeak bizi duten egoerari 180ºko bira ematen dio, hau da, genero bakoitzeko rolak trukatuak izan dira. Gogoeta eragiten du; izan ere, protagonistak, gizon ezkonduak, emakumeek egunero bizi dituzten muga-egoeren oso antzekoak dira. Oso ariketa emankorra izan daiteke mutilei proposatzea azaltzeko nola erreakzionatuko luketen egoera horren aurrean, eta, era berean, neskak nola sentituko liratekeen bikotekideekin horrela jokatuz, gelako paperak ere trukatuz.
Recursos para trabajar la violencia de género en el aula 4
DetectAmor
Aplikazio honek maitasunaren eta harremanen kontzeptuari buruz duten ideia jolas dibertigarrien bidez aztertzera gonbidatzen ditu ikasleak. Kontzeptu horiei buruzko ideien desberdintasuna oso baliagarria izan daiteke berdintasunean eta errespetuan hezteko, termino horiekin nahasteak eragindako tentsio-egoerak prebenitzeaz gain.
Recursos para trabajar la violencia de género en el aula 5
Matxista errehabilitazioan
Gazteen artean arazo handienetako bat da, askotan, ez direla gai jokabide edo jarrera matxistak identifikatzeko. Test erraz baten bidez, ikasle guztiek ebaluatu dezakete beren bikotekideekin edo beste pertsona batzuekin jarduteko moduak matxistak diren ala ez. Gainera, jokabide eta istorio horiei aurre egiteko aholkuak ematen ditu, ikasleen artean aztertu eta eztabaidatzeko.
Nahi izate txarra (El mal querer)
Rosaliaren disko ezaguna Hizkuntza klasean azter daiteke adberbioak lantzeko, baina genero indarkeriarekin lotutako gaiak jorratzeko ere egokia da. Izan ere, abeslariak elkarrizketa batean adierazi zuenez, "Gaizkia nahi izatea mendeetan zehar saldu diguten maitasun erromantikoaren aurkako epaia da". 
11 abestien artean, honako hauek nabarmentzen dira: 'A nadie hombre', "A ninguna hombre consiento que dicte mi sentencia" bezalako bertsoak botatzen dituena; 'Bagdad', tratu txarrak jasan dituen emakume bati erreferentzia egiten diona, "Ile beltza, begi ilunak, polita baina pená" edo "mientras su entorno pasan, la miraban sin ver ná, solita en el infierno está atrapá" esaldiekin. 
Maitasun onaren bila
Kanarietako Gobernuaren proiektu honek bikoteetan genero indarkeria prebenitzea du helburu, jarduera multzo baten bidez. Dokumentuak hiru saioko tutoretzak eransten ditu, hainbat helbururekin: desberdintasunean dauden maitasun harremanei buruz hausnartzea; sentimendu negatiboak eta positiboak ezagutzen ikastea; eta harreman kaltegarriak identifikatzen eta positiboetatik bereizten ikastea.

"Gizonek ezarritako gizarte-ordenan ez igotzeko ukondoak sartzen dizkieten emakumeak, etxeari zor zaizkiolako. Gizonen mundua, emakume frenatuak, mundu patriarkala, mundu gaixoa, kanpoan botatako emakumeak, edenik gabeko emakumeak. Maitatzera eta boterearen banaketa desorekatua ikustera eta maitatzen jarraitzera mugatzen da ". 2017ko martxoaren 8an, Emakumearen Mundu Eguna zela eta, Marwan abeslari eta poetak bertso horiek "emakumeari, haren indarrari, haren balioari" eskainitako sare sozialetan kaleratzea erabaki zuen. Bere literatur konposizioa eta bere ahapaldien esanahia aztertzeko planteamendu ezin hobea.
El diario violeta de Carlota
Gemma Lienasek gazteentzako gida-liburu hau kaleratu zuen, gaur egun emakumeak bizi duen egoeraz hitz egiteko. Genero rolen inguruan hausnartzeko gonbita egin du, honako adibide hauekin: "Zergatik izan behar du urdinak mutilen kolorea eta arrosak neskena?". Obra honen helburuetako bat ikaslea gai izatea emakumearekin egoera bidegabeak antzemateko eta inposatutako ereduetan oinarrituta jarduten denean identifikatzeko.

Gauzen ordena
2010eko Goya sarietan fikziozko film labur onenaren sarirako izendatu zuten. Film labur espainiar honek Julia aipatzen du, tratu txarrak jasan dituen neska bat, urez betetako bainuontzi batean eserita dagoena. Dokumental formatuan, genero indarkeria salatzeaz gain, metafora eta sinbolismo idealez gainezka dago, ikasleak interpretatu ahal izan ditzan.

2020/02/26

Konturatu naiz...

Top 10 Black White Photos One Eyeland 4

Konturatu naiz...Neure buruari galdetu diot…. Ikertu dut….

Gatazka guztiak koloregabeak, inoloroak eta zaporerik gabeak direla, horietaz egiten dugun tratamenduak bihurtzen ditu onak edo txarrak, positiboak edo negatiboak. Gatazka guztiak gure errealitatean direla eta daudela. Ezin ditugula prebenitu, beti agertuko direla modu batera edo bestera. Gatazka guztiak bizitzaren parte direla, gizaki gisa dugun hazkundearen parte, batzuetan besteak baino modu mingarriagoan, baina beti inguratzen gaituztela, nahi ala ez.
Beti izango dela gure perspektiba eta gatazka bizitzeko modua aberasgarria eta merezi izan duena edo zerbait kaltegarria eta inoiz gertatuko ez zena.



Bideo honetan ikus dezakegu nola gauzatzen den Aholkularitzaren esperientzia aholkulari naizen inguruko ikastetxe batean; nire iritziz, gatazka konpontzeko modu oso erabilgarria da...


Esteka honetan ere ikus dezakezue zertan datzan Bitartekaritza programa.

Nire ustez, hezkuntza-eremuan tresna ugari ditugu gatazkak kudeatzeko eta modu arduratsuan lantzeko, eta, gainera, gure egunez egun, gure kabuz baliatzen gara bizikidetza hobetzeko.
Baditugu Elkarbizitza Plana, Hezkidetza Plana, Bizikidetzarako Behatokia, BAT taldea, Tutoretza plana...
Beste gai guztiekin bezala, agian askoz gehiago erabili behar ditugu gure jarduerak ikasgelan bertan, ikasleekin zuzeneko esku-hartzeetan, eta, gainera, dagozkien planak idatzita eta eguneratuta eduki behar ditugu.
Izan ere, errealitatea da ikastetxeetan itota daudela hainbeste dokumentu eskatzean, eta suak egunero pizten eta amatatzen jarraitzen direla. Egia da ordu asko behar dituztela benetan prozesu guztiak mekanizatu eta ikastetxeko bizitzaren zati bihurtzeko.
"Garbira pasatu" behar gara, eta gogoeta egin behar dugu hezkuntza-erakunde gisa (klaustroa, berritzegunea, ikuskaritza...) gure ikasleek benetan behar dutenari buruz. Beharrezkoa da gure jarduerak koordinatuak eta koherenteak izatea, eskola-bizitzan parte hartzen dugun hezkuntza-eragile guztiok bide batera eta bide beretik joatea; beharrezkoa da, gogoeta partekatu ondoren, dokumentuak idazteaz gain, dokumentu horiek benetakoak eta erabilgarriak izatea eguneroko bizitzan sortzen diren gatazkak konpontzeko.


2020/02/21

Afektuak eta sexualitateak



Gomendati bahi dizuedan post-a hau da: Andonirena, pasaden urteko ikaslea. Eskaintzen dituen materialak:Amelia Valcarcel-en bideoa, gidak, iruzkinak eta "Yes, we fuck" kanpaina oso interesgarriak dira.

hezkuntza afektibo sexuala bilaketarekin bat datozen irudiak

Oso erabilgarria iruditzen zait hezkuntza sailak argitaratutako gida hau, askotariko materialak ematen baititu, adinaren arabera sailkatuta, ikasgeletan egiteko jada prestatuta dauden jarduerekin, derrigorrezko hezkuntza osoko haurrekin.
Gainera, jarduera bakoitzaren helburuak, ebaluazio-irizpideak eta edukiak azaltzen dituen sarrera bat ere eskaintzen du. Hezkuntza Sailaren hezkuntza afektibo-sexualaren filosofia zein den ere azaltzen da: batez ere berdintasunezkoa den filosofia.

Beste aldetik Hikhasi artikulu honetan esaten den bezala: "Sexu hezkuntzaren helburua, emakumezkoak eta gizonezkoak zoriontsuak izateko beren gorputzak ezagutzen, onartzen, beraien sexualitatea bizitzen eta erotika propioa adierazten ikastea da. Eta horretarako, beharrezkoa da sexu aniztasunean heztea lehen eta bigarren mailako sexualitaterik ez dagoela erakutsiz. Curriculumeko gai guztietan islatu beharko litzateke aniztasuna.Eta era berean, zuzenean landu daitezke desira orientazioa, homosexualitatea eta homofobia, baina betiere aurretik marko orokorragoan landu badira. Sexu hezkuntza aniztasunaren eta generoaren ikuspegitik eskola garai guztietan egin behar da, beti dago zer egina eta zer esana."

Sexualitatea gizakiari dagokio, ugalketa baino askoz zabalagoa da eta portaera-elementuak baino gehiago hartzen ditu. Gaur egun, literatura zientifikoan gai nagusietako bat da. Zifra nazionalek agerian uzten dute dimentsio sexuala modu integralean, zientifikoan eta gizatiarrean landu behar dela, gazteengan arreta jarriz, sexualitatea modu positiboan bideratuz. Sexualitaterako hezkuntza ez da informazioa bakarrik, trebetasunak eta gaitasunak eskuratzen laguntzea eta norberaren sexualitateari buruzko ikuspuntuak eta jarrerak garatzen laguntzea du helburu. Laguntza bilatu behar da, eta gazteei aukera eman behar zaie beren autonomia garatu dezaten eta erabakiak hartzeko orduan gai izan daitezen. Sexu-heziketaren alderdi nagusiak honako hauek dira: sexualitatea gizakiaren zati nagusia da, pertsonek informatuak izateko eskubidea dute, sexu-heziketa informala ez da egokia gizarte modernoarentzat (antisorgailuak, nahi ez diren haurdunaldiak saihestea edo sexu-transmisiozko gaixotasunak kutsatzea), gazteek informazio-iturri gehiegi dituzte eta sexu-osasuna eskuratzeko beharra dute. Sexualitate osasuntsuaren hezkuntzak eta sustapen positiboak berekin ekarri behar du ikuspegi holistiko bat hartzea, gazteengana modu eraginkorrean iristeko diseinatutako hezkuntza-programen premien azterketari, plangintzari, inplementazioari eta ebaluazioari aplikatuta. Ezinbesteko baldintza da pertsonaren ongizate osoa eta garapena lortzeko.
Oñatiko Txantxiku Ikastolako LHko 4. mailako haurrak sexu heziketa lantzen.

"Sexu heziketa sexuen heziketatzat dut. Sexuena, pluralean eta ez sexuarena, singularrean, genitalaren sinonimo gisa. Sexu heziketa, niretzat, beste ezer baino lehen, subjektuen identitatearen heziketa da: bakoitza  gustura sentitu eta bizi ahal dadila emakume eta gizon gisa." Horrela dio artikulu honetan Efigenio Amezuak (Palentzia, Espainia, 1941), Sexologian doktore da 1971tik. Titulua, jakina, Lovainan (Belgika) eskuratu zuen, oraindik ere Europa osoan sexologiako karrera eskaintzen duen unibertsitate bakarrean.

LAB sindikatuaren Irakaskuntza arloak Sexualitate askatzaileak iruten izeneko egitasmoa abiatu du, eta lehenbiziko urrats gisa Sexu heziketari buruzko gida Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasleentzat izenburuko argitalpena karrikaratu du. Gida hori Itxaso Torregrosa sexologo eta LABeko kideak egin du, eta Eloy Tato LAB Irakaskuntzako kidearekin batera gida honen nondik norakoak azaldu dizkigute.

Gure erronka: bide honetan estrategia berriak sartzen dira, norberaren eta taldearen hausnarketa errazteko, haien sexualitatea bizi eta goza dezaten, kontuan hartuta harreman pertsonalekin eta pertsonen arteko harremanekin zerikusia duten alderdiak; emozioekin, sentimenduekin, desiraren orientazioarekin, genero-rolekin, taldearen garrantziarekin …
Bide luzea baina polita daukagu gure aurrean, animo!!!






2020/02/12

Aniztasuna eta identitateak





Hau da gomendatu nahi dizuet post-a: http://hezkeh0506.blogspot.com/2019/02/gorputz-anitzak.html
Post bat baliabide mordo batekin: bideoak, infografiak, ikasleekin lan egiteko gidak, argazkiak... Zoragarria. Eskerrik asko bitxi polit hauek guztiekin partekatzeagatik.

Irantzu Varelaren bideoak azaltzen du primeran zer den Lodifobia, eta zertan datzan.
Beste aldetik, TEX hitzaldi honetan ere edertasunaren estereotipoak nola sortzen diren azaltzen da:

Hemen aniztasunari eta genero-estereotipoak saihesteko moduari buruzko gida bat uzten dizuet:
ABRAZAR LA DIVERSIDAD: propuestas para una educación libre de acoso homofóbico y transfóbico bilaketarekin bat datozen irudiak

Erronkak:
• Genero-identitatea, genero-diskriminazioa eta historian zehar eskubide-berdintasuna ukatzea naturaltzat zergatik jo den ulertzea.
• Eredu tradizional femeninoa eta maskulinoa aztertzea, baita identitateen eraikuntzan dituen ondorioak ere.
• Sozializazioa zer den eta zer mekanismo erabiltzen diren ulertzea, emakumeen aurkako diskriminazio-egoerak izaten jarrai dezaten, eta egoera horiek gizonengan nola eragiten duten ulertzea.
• Genero-estereotipoek ezartzen dituzten mugetan pentsatzea.
• Sexua eta generoa terminoen artean zer alde dagoen aztertzea. Generoaren rolei eta sozializazioari buruz hausnartzea.
• Ohitura, sinesmen, portaera, komunikabide, hezkuntza eta abarretan gure kulturan genero-estereotipoak daudela argitzen saiatzea.
• Desberdintasunak sustatzen dituzten genero-mito edo -estereotipoak zabaltzen dituzten ekintzak edo hitzak iragazten eta saihesten ikastea.
• Gure sinesmenei buruzko hausnarketa-prozesuak garatzea.

Gida hau ere oso ondo dago:
guia para estereotipos diversidad bilaketarekin bat datozen irudiak

Azkenik infografia bat, kontzeptuak argi izateko:
infografia diversidad genero bilaketarekin bat datozen irudiak

2020/02/04

Identitatea ez da izaten, egoten da.

identidad bilaketarekin bat datozen irudiak

HAu da gomendatu nahi dizuet post-a: https://hezkeh0506.blogspot.com/2016/02/identitateei-buruz-hausnartzen_75.html, oso post "osoa", hausnarketa sakona eta eskaintzen dituen materialak oso erabilgarriak. Mila esker!
Beste aldetik, hau da nire meme: 


Heziberri 2020 proiektuaren 27. artikuluan, hauxe irakur daiteke: “Hezkuntza‐jarduera  orotan,  aniztasunari  aurre  egiteko  bi  modu  hartu  behar  dira  aintzakotzat:  erantzun  positiboa,  batetik,  gizaki  guztiok  garen  bezalakoak  izateko  dugun eskubidearekin lotua; eta negatiboa, bestetik, bazterketa‐ eta desberdintasun egoera ugariren kausa dena. Bi horietan, jakina, baliotsua aniztasun positiboa da, gizaki  izateko  aukeren  ispilu  izateaz  batera  aberastu  ere  egiten  gaituelako.  Gizarte‐talde  guztiak izaten dira anitzak, eta horrek ikasteko eta hobetzeko aukera ematen digu.

Curriculum ofizialean agertzen ez diren ikaskuntzen multzoari esaten zaio curriculum ezkutua, gizarte-eragineko ariketa baten ondorio edo asmo izan, eta hezkuntza formalaren barruan aplikatzen direnak. Curriculum mota hori ez da letren eta legeen hizkuntzan maneiatzen, ideologian, sinesmenetan eta sinbologian baizik. Hezkuntza-prozesua giza prozedura bat da, eta bere berezitasunean gordetzen du aberastasunik handiena. Estatutik ezartzen den curriculum ofizial horretan pentsatzen badugu, ekitatearen balioaz hausnar dezakegu, eskubideen berdintasuna bermatzen duen elementu gisa. Baina, era berean, ezinezkoa da pentsatzea herrialde bereko haur guztiek gauza bera ikasiko dutenik, curriculum bera izanda ere. Desberdintasunak, ñabardurak eta tesiturak irakaskuntza-ekintzaren araberakoak izango dira, bai eta irakasleek dagoeneko badatozen ezagutzak transmititzeko moduaren araberakoak ere.


Ikasgelan identitate-aniztasuna lantzeko 5 baliabide:
Literatura: haur ipuinen eta gazte literaturaren katalogo handi bat dago, non LGTBI pertsonaiak agertzen diren. Lehen etapa horietan asko lantzen da identitate sexuala, edozein pertsonak bizi litzakeen eguneroko eta benetako egoeren bidez.
Zinema: filmak edo film laburrak sexu aniztasuna gelan lantzeko beste baliabide interesgarri bat izan daitezke. Pertsona homosexualek, bisexualek, intersexualek, transexualek eta abarrek igarotzen dituzten prozesuak azaltzen dituzten hainbat filmografia daude, ikasleak enpatizatzen lagun dezaketenak. Agian une egokia izango da gogoeta egiteko zergatik izan heterosexuala edo identitate sexuala sexu biologikoarekin bat etortzea den "normalena", eta gainerako aukerek desberdina izatea esan nahi dute!
Dinamikak: enpatia, estereotipoak, genero-rolak, gizartearen manipulazioa eta abar lantzeko, tolerantzia, errespetua eta sexu-aniztasunarekiko sentsibilizazioa sustatzen duten jarduerak egin daitezke ikasgelan.
Gida didaktikoak: ikasleei edo familiei aniztasun sexuala ulertzen laguntzen dien material guztia ongi etorria da. Gelan erabiltzera animatzen zara?
Kantuak: artista ezagun askok kantak konposatu edo abestu dituzte sentitzeko, nahi izateko edo identifikatzeko modu ezberdinen inguruan. Horregatik, eta gazteei musika zein garrantzitsua den eta zer gustatzen zaien jakinda, baliabide bikaina izan daiteke ikasgelan aniztasun sexuala lantzeko.
Azkenik, ikasleei galdera batzuk egitera gonbidatzen zaitugu, hausnarketa sakona egin dezaten: zer da zuretzat normala izatea? Zure ustez, zer ezaugarri ditu pertsona normal batek? Normala zarela uste duzu? Zergatik? Zer da desberdina izatea? Hau jarduera ona izan daiteke gaia sartzen hasteko edo hausnarketa sakon bat ixteko!

Azkenik bideo polit bat identitateak "mugitzeko" pixka bat. Gozatu!!!


orbitas corto premiado bilaketarekin bat datozen irudiak"















2020/01/27

Mundurako gida: orientazio hezkidetzailea.

brujula bilaketarekin bat datozen irudiakIrakasleak:
Modu berean jarduten dugu ikasgelan? Gure genero-puntua ematen diogu gure esku-hartzeari? Gurasoak:
Etxean berdin egiten dugu gure begirada, jarrera, mandatu, isilune, adibide eta abarrekin? Mutilak eta neskak berdin hezten ditugu? Gure seme-alabengan adina igarotzeak berdintasunez jokarazten gaitu, edo, aitzitik, alderdi batzuetan gehiago eragiten dugu, gure hezkuntza-arazoen hartzailea neska edo mutila den kontuan hartuta?


Ikasleentzat indar bera al du maisu batek esaten duenak, maistra batek esaten badu?
"Familiak" kolektiboaren gizarte-pertzepzioa berdina da ikastetxe bateko zuzendaria(gizonezkoa edo emakumezkoa) bada? Baina haur baten gurasoen iritzia, ikasleen gurasoen iritzia berdina al da semearen edo alabaren klasearen buruan gizon edo emakume bat tokatzen bazaie? Susmatzen dut rolak ere hezten duela. Eta "rol" maskulinoa eta femeninoa ere hezten da.
Hau da gomendatu nahi dizuedan post-a: https://hezkeh0506.blogspot.com/2017/02/orientazioa-eta-aukera-akademikoak_59.html
Hiru alderdiri erreparatu beharko diegu, aldi berean edo elkarren segidan:
- Sexismoa diagnostikatzea edo ezagutaraztea
- Berdintasunerako hizkuntza erabiltzea
- Ordezkaritza orekatua izan dadin saiatzea
niños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiak
Iradokizunak eta proposamenak
- Emakumeen giza lanari buruzko erakusketak sustatzea, hainbat oroitzapen aprobetxatuz.
- Genero-indarkeria sartzea eskola-indarkeria deritzonaren prebentzio- eta zehapen-ekintza guztietan.
- Estereotipatu gabeko lanbide eta lanbideen aurkezpenarekin zerikusia duten jarduerak sustatzea, eta jarduera horiek egiten dituzten pertsona zehatzak ezagutzea.
- Emakumeen eta gizonen bizitza estereotipatu gabeak aurkezten dituzten ikus-entzunezko saioak antolatzea (filmak, film laburrak, telesailak, zatiak, bideoak …), bai gaur egungoak, bai iraganekoak, bai munduko edozein lekutakoak.
- Berdintasunari, hezkuntza afektibo-sexualari eta erantzunkidetasunari buruzko tailerrak egin daitezen sustatzea, udalen, GKEen edo horiek zuzenean ikasleekin egiten dituzten beste erakunde batzuen eskaintzak baliatuta.
- Ikastetxeetako prestakuntza-programaren bat proposatzea, gai nagusia genero-ikuspegia izanik, zenbait gairi buruzkoa, hala nola indarkeriari, osasunari, erantzunkidetasunari edo herritarren eta giza eskubideen balio demokratikoei buruzkoa.

niños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiakniños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiak

Eta azkenik bideo honekin azpimarratu nahi dut zein inportanteak diren rolak eta barneratutako estereotipoak:



2020/01/21

Erabiltzen ditugun materialek definitzen gaituztelako




Aukeratu dudan posta hau da: https://hezkeh0506.blogspot.com/2016/01/curriculuma-eta-baliabide-didaktikoen_24.html
Post hau material interesgarriz beteta dago, gure ikastetxeetako errealitatetik hurbil dauden proposamen erabilgarriz, gure gertukoari aplika dakizkiokeen txantiloi eta tresnekin: ikasgela.
Así cambia la sociedad cuando las líderes son ellas

Guk nahi dugun eskola, mistoa ez ezik, hezkidetzakoa ere bada. Eskola misto batean, haurrek espazio bera partekatzen dute; zoru bera zapaltzen dute. Besterik ez, agian.

Hezkidetza-eskola bat, gainera, oinordetzan jasotako eredu patriarkalek zalantzan jartzen dute, eta horiek curriculumean, ikasgeletan eta patioetan egoteko moduetan, kanpoko munduan, oraindik zer neurritan dauden aztertzen du.

Hezkidetza-eskola batek emakumeak ikusarazten ditu historian, transmititutako tradizio kulturalean ez daudela nabarmentzen du eta ezkutatze horien atzean zer dagoen aztertzen du. Hezkidetza-eskolak emakumeek berdintasunerako duten bide luzea aztertzen du, eta oraindik lortzetik urrun dauden esparru guztiak adierazten ditu.

Hezkidetza-eskola batek bere buruari galdetzen dio "eskola-porrota" zergatik den gehienbat maskulinoa. Zergatik arrisku-jokabideak ere hala dira. Hezkidetza-eskola batek mutilen alde ere lan egiten du beste eredu maskulino batzuk proposatuz, agresibitatearen eta minaren eta zainketen, samurtasunaren eta afektuen isiltzearen gainean eraikitako maskulinitate hegemonikotik harago.

Hezkidetza-eskola batek neska-mutilek elkarrekin lan egitea, elkarrekin jolastea eta mundua lankidetzatik eraikitzea errazten du, eta ez elkarren arteko konfrontaziotik edo ezjakintasunetik.

Berdintasunean eta errespetuan oinarritutako harreman afektiboen garapenean hezi nahi dugun eskola. Sumisiorik gabe. Gehiegikeriarik gabe. Indarkeriarik gabe.


Psico Woman
Bideo honetan, sororitatea eta errespetua bultzatu beharraz hitz egiten digu Psico Womanek. DBH eta Batxilergoko bigarren zikloan erabiltzeko aproposa.


2020/01/08

Parte-hartzea, generoa... guztion konpromisoa.


"Emakumeen begiak badira historiari begiratzen diotenak, honek ez du ofizialaren antzik. (…)
Emakumeak badira protagonistak, mundua, gure mundua, ezagutzen dugula uste duguna,
beste bat da "
Nuria Varela (Kazetaria Feminista)




Gomendatu nahi dudan posta hau da: https://hezkeh0506.blogspot.com/2018/01/emakumeak-entzutea-gizartea-eraldatzea.html. Asko gustatzen zait, irakurtzeko oso erraza delako. Berdintasunezko parte-hartzea zer den benetan adierazten du. Jartzen dituen adibideak oso grafikoak dira. Eskaintzen dituen materialak oso erabilgarriak eta ulergarriak dira. Hausnarketa sakonak eta konprometituak egiten ditu, gainera.

Gizonen eta emakumeen arteko berdintasun eraginkorra oraindik ere helburu bat da, mundu osoko errealitatea baino gehiago. Mundu desberdin eta bidegabe batean bizi gara, non aurre egin behar zaien askotariko desberdintasun-moduak sortzen dituzten botere-harreman asimetrikoei eta pertsona askoren eta, bereziki, emakumeen eskubide ekonomiko, sozial eta politikoen urraketari.
Gizonen eta emakumeen arteko berdintasun eraginkorra ezin da lortu historikoki baztertuta egon diren esparru eta roletan emakumeen parte-hartzearen bidez bakarrik.

Halaber, beharrezkoa da emakumeen eta gizonen arteko gizarte-harremanen eredu berri bat eraikitzea, bizitza- eta garapen-kalitate handiagoa ekarriko duena, gizarte-birbanaketa ekitatiboaren bidez, espazio publiko eta pribatuak, erabakiak, aukerak, familia-erantzukizunak, erantzukizun profesionalak, politikoak, ekonomikoak eta baliabideak partekatuz, denbora barne. 

Demokratizazioa ezinbestekoa da giza garapenerako, emakumeei zein gizonei aukera ematen baitie beren bizitzen baldintzak zehazten dituzten erabakiak hartzerakoan parte hartzeko eta erakundeei erantzukizunak eskatzeko. Elkarrizketa- eta partaidetza-mekanismorik gabeko estatu batek mugatu egiten ditu demokrazia-jardunaren aukerak. Ezin duzu aurrera egin inork zure beharrak, interesak eta abar entzun eta artatzen ez baditu.

Ildo horretan, funtsezkoak dira feminismoak demokraziaren ikuskera berari egindako ekarpen teorikoak, eredu askoz inklusiboagoa eta ekitatiboagoa proposatuz. Gaur egun demokrazia generikoa edo generokoa deitzen dena.
"Genero demokraziak bestelako harreman demokratikoak eraikitzea proposatzen du, eta
Beste eredu demokratiko bat, emakumeak ez ezik, are konplexuagoa, gizonen posizionamendua aldatu eta generoen arteko harreman demokratikoak ezarriko dituena ".
Lagarde, Marcela. Lidergoetarako gako feministak
Maitagarriak. Ed. Horas y horas, Madril 2005.
Horren aurrean, zer egin dezakegu? Estrategia berri asko har daitezke, eta horietako bat genero-mainstreaminga da.
Genero-desberdintasuna ere arazo politikoa da, eta, beraz, erantzun politikoa merezi du. Horietako bat mainstreaming-aren estrategia globala da, ingelesetik literalki itzuliz "korronte nagusia" esan nahi duena.
Gender Mainstreaming kontzeptura ekarrita, genero-ikuspegia politika publikoetan eta gizarte-programetan integratzeko eta/edo zeharkakotzeko ekintza.
Praktikan, agendetako lehentasunen artean kokatu nahi dira genero-gaiak, prozesu, programa eta politika guztietan eta lan-arlo eta -fase guztietan genero-ekitaterik ezaren arreta desberdintasuna gainditzeko lehentasunen artean estrategikoki kokatuta egon dadin.
Agian galdetuko diozu zeure buruari zer zerikusi duzun zuk mainstreamingaren kontu horrekin …
Zerikusi handia duzu, izan ere, giza harremanetan eta indibidualki zein kolektiboki egunero hartzen ditugun erabakietan oinarritzen den gizarte baten parte zara.
Adibidez, Espainian badago aldeko lege-esparru bat (benetako eta benetako berdintasunerako legea, genero-indarkeriaren aurkako legea, kontziliazio-legea), baina ni naiz nire eskubideak erabiltzea erabakitzen duena, eta, beraz, ni naiz aitatasun-baja hartzea erabakitzen duena, eta, horrekin, zainketen eta afektuen erantzunkidetasunari laguntzea. Nik ere erabakitzen dut hizkuntza ez-sexista erabiltzea, nik erabakitzen dut indarkeria ez erabiltzea nire interesak lortzeko bitarteko gisa. Erabaki indibidual "txiki" horiek guztiek aurrerapen kolektibo "handiak" ekartzen dituzte, eta genero-berdintasuna eta, beraz, gizarte demokratikoagoa lortzen laguntzen dute.
Amaitzeko, Emakundeko bideo bat, honekin harreman estua daukan eskuhartzearekin:

2019/12/20

Zein tarte laburrean ez zauden...

                             ImagenImagen





Gomendatu nahi dudan posta: http://hezkeh0506.blogspot.com/2019/01/espazioak-eta-denborak-bizigarri-egiten.html. Eskaera anitza egiten baitu, ikuspegi zabala eta aberatsa eta baliabide asko aukarzten dituelako. 

Nire akronimoa:

Twiter honetan agertzen den ekimena oso eraginkorra eta potentea iruditzen zait.
Ekimen hau ere, oso interesgarria iruditu zait: Sindikatuen arteko Konfederazioa: emakumeen erakundeak egindako egutegia "Emakumeen denbora, Emakumeak denboran" 2019,  Emakume esploratzaileak eta abenturazaleak, non agertzen dira emakumeak denboran zehar, baesploratzaileak eta abenturazaleak ere. 
Calendario “Tiempo de Mujeres, Mujeres en el tiempo” 2019 | Mujeres exploradoras y aventureras bilaketarekin bat datozen irudiak
Hauek dira hezkidetzaren zutabeak:
1.- Pentsamendu kritikoa sexismoaren aurrean.
2. Hizkuntzaren eta irudien erabilera ez-sexista.
3. Emakumeen jakintza eta haien ekarpen sozial eta historikoa integratzea.
4. Gatazkak modu baketsuan eraldatzea, hezkidetzako bizikidetza-proiektuekin.
5. Autonomia pertsonala eta independentzia ekonomikoa.
6. Ikastetxeko espazioak eta eskolaz kanpoko jarduerak eta jarduera osagarriak.
7. Berdintasunean oinarritutako hezkuntza afektiboa eta sexuala.
8. Emakumeen aurkako indarkeria prebenitzea eta horren aurrean jardutea


Hezkidetzako II Planean, 6. zutabean agertzen zaigu  "Ikastetxeko espazioak eta eskolaz kanpoko jarduerak eta jarduera osagarriak." eta hemen daukagu erronka handiena hezitzaile bezala. 
6. ESPAZIOAK IKASTETXEAN ETA ESKOLAZ KANPOKO JARDUERAK ETA JARDUERA OSAGARRIAK
HAUR HEZKUNTZA
Ikastetxeetako espazioak, batez ere jolastokikoak, historikoki mutilek hartu izan dituzte baloi
bidezko lehia-jolasetarako —batez ere futbolean aritzeko—; hartara, ikastetxeko mutil gutxiengo
batek okupatu ditu espazio horiek.
Ikastetxeetan, beste mota bateko jolastokien proiektu arrakastatsuak daude, eta behar-beharrezkoa
izango da hezkidetza-jolastokien estrategia horiek nabarmentzea: lehia-jolasak ezabatzea eta
lankidetza-jolasak egitea; kantxaren erabilera orokorra proposatzea, neskek zein mutilek jolas-
garaian jarduerak egin ahal izan ditzaten; solaserako zonak planifikatzea; taldean atseden
hartzekoak; lasaitasunez paseatzeko lekuak; harremanetarako lekuak; mahai-jokoetan aritzeko le-
kuak. Oro har, zementu gutxiago eta natura gehiago.
Era berean, eskolaz kanpoko jarduerak edo jarduera osagarriak planifikatu beharko dira, neskek
zein mutilek jarduerak partekatu ahal izan ditzaten, kanpoan utzita historikoki emakumeak
diskriminatzen dituzten kirolekin lotzen den guztia, edo neskak txiki-txikitatik hipersexualizatuta
dauden ikuskizunekin lotzen den guztia. Hori dela eta, eskola-jaialdiak, inauterietako mozorroak eta
abar berraztertu beharko dira, ekintza horien bidez ere berdintasunaren alde eta estereotipoen
aurka lan egin dadin.

LEHEN HEZKUNTZA
Ikastetxeetako espazioak, batez ere jolastokikoak, historikoki mutilek hartu izan dituzte baloi
bidezko lehia-jolasetarako —batez ere futbolean aritzeko—; hartara, ikastetxeko mutil gutxiengo
batek okupatu ditu espazio horiek.
Ikastetxeetan, beste mota bateko jolastokien proiektu arrakastatsuak daude, eta behar-beharrezkoa
izango da hezkidetza-jolastokien estrategia horiek nabarmentzea: lehia-jolasak ezabatzea eta
lankidetza-jolasak egitea; kantxaren erabilera orokorra proposatzea, neskek zein mutilek jolas-
garaian jarduerak egin ahal izan ditzaten; solaserako zonak planifikatzea; taldean atseden hartzekoak; lasaitasunez paseatzeko lekuak; harremanetarako lekuak; mahai-jokoetan aritzeko
lekuak. Oro har, zementu gutxiago eta natura gehiago.
Era berean, eskolaz kanpoko jarduerak edo jarduera osagarriak planifikatu beharko dira, neskek zein
mutilek jarduerak partekatu ahal izan ditzaten, kanpoan utzita historikoki emakumeak diskriminatzen
dituzten kirolekin lotzen den guztia, edo neskak txiki-txikitatik hipersexualizatuta dauden ikuskizu-
nekin lotzen den guztia.Hori dela eta, eskola-jaialdiak, inauterietako mozorroak eta abar berraztertu
beharko dira, ekintza horien bidez ere berdintasunaren alde eta estereotipoen aurka lan egin dadin.

BIGARREN HEZKUNTZA
Ikastetxeetako espazioak, batez ere jolastokikoak, historikoki mutilek hartu izan dituzte baloi
bidezko lehia-jolasetarako —batez ere futbolean aritzeko—; hartara, ikastetxeko mutil gutxiengo
batek okupatu ditu espazio horiek.
Ikastetxeetan, beste mota bateko jolastokien proiektu arrakastatsuak daude, eta behar-beharrezkoa
izango da hezkidetza-jolastokien estrategia horiek nabarmentzea: lehia-jolasak ezabatzea eta
lankidetza-jolasak egitea; kantxaren erabilera orokorra proposatzea, neskek zein mutilek jolas-
garaian jarduerak egin ahal izan ditzaten; solaserako zonak planifikatzea; taldean atseden
hartzekoak; lasaitasunez paseatzeko lekuak; harremanetarako lekuak; mahai-jokoetan aritzeko
lekuak. Oro har, zementu gutxiago eta natura gehiago.
Era berean, eskolaz kanpoko jarduerak edo jarduera osagarriak planifikatu beharko dira, neskek
zein mutilek jarduerak partekatu ahal izan ditzaten, kanpoan utzita historikoki emakumeak
diskriminatzen dituzten kirolekin lotzen den guztia, edo neskak txiki-txikitatik hipersexualizatuta
dauden ikuskizunekin lotzen den guztia. Hori dela eta, eskola-jaialdiak, inauterietako mozorroak eta
abar berraztertu beharko dira, ekintza horien bidez ere berdintasunaren alde eta estereotipoen
aurka lan egin dadin.
Azkenik bideo interesgarri bat: nola mugitzen gara emakumeok espazio publikoetan? Hausnarketa egiteko benetan. 



2019/12/18

Hizkuntza ez sexistari buruz hausnartzen...


Hauxe da gomendatu nahi dudan post-a:https://hezkeh0506.blogspot.com/2017/12/aipatzen-ez-dena-ez-da.html. Post super osoa iruditzen zait, proposamen askorekin, hausnartzeko artikuluekin, eta gure eguneroko zereginean ikasgela eta ikastetxeetan inplementatu ahal izateko ekimenekin.
Hau da nire meme:


Hizkuntza ez da errealitatea ikusteko euskarri hutsa; aitzitik, hizkuntzak talde sozialek sortzen duten zentzuaren eraikuntzan parte hartzen du, gizarte-harremanetan dituzten posizionamenduetatik eta interesetatik abiatuta. Talde horiek hizkuntzan egiten dituzten esku-hartzeak modu planifikatu eta kontzientean edo nahi gabe eta inkontzientean egin daitezke. Esku-hartze horiek aztertzeaz arduratzen den diziplina glotopolitiko gisa definitzen da. Hau da, glotopolitika da gizarteek hizkuntzaren gainean hedatzen duten ekintza aztertzen duen zientzia.
Generoaren kontzeptua, emakumeen eta gizonen rol eta identitate sozialei dagokien gizarte-antolamenduaren printzipio gisa ulertuta, kulturalki eraikia da, eta, beraz, testuinguru historiko, geografiko eta sozialaren arabera aldatzen da. Era berean, desberdintasun sexualetatik abiatuta, gizarteek sexu-genero sistemaren kategoria lantzen dute, non praktika, sinbolo, irudikapen, arau eta balio sozialen multzoa dagoen. Sexua-generoa sistema horrek, historikoki, emakumearen diskriminazio- eta marjinazio-egoera eragin du. Gizarte androzentrikoa eta sexista sortu du.
"Oro har, esan dezakegu bi sexismo mota daudela hizkuntzan: txantxak, txisteak eta adierazpen matxistak, eta hizkuntzak emakumeen presentzia iluntzen duten eta gizonen errealitateari lehentasuna ematen dioten hitz egiteko modu batzuk izatearen ondorioa. Lehenengoa errazago kontrolatzen da, baina bigarrena zuzentzen zaila da, hizkuntzan sustraitu diren arau gramatikalak gizarte misogino, androzentriko baten emaitza direlako, gizakia gauza guztien neurketatzat jartzen duena eta gizaki hitza erabiltzen duena gizateria osoa aipatzeko, aita gurasoez hitz egiteko eta abar ", dio Ines Alberdi soziologoak.

Bazenekiten...Femeninoa generikoa duten hainbat hizkuntza (guajiroa, afaroa, zaosa …) oso komunitate patriarkaletan hitz egiten direla? Aukerak egon badaude. 
Gure errealitatearekin talka egiten dute aukera horiek adibide honekin ikusten den bezala:
“Una empresa no paga a sus trabajadoras porque el convenio dice ‘trabajadores’”

Fede onez jarduten duten pertsonen feminismoak aurrera egin du hizkuntzaren kontura, haien aldarrikapenak goragoko helburu bat direlako, eta ez delako gelditu behar bigarren mailako kalteen aurrean, kalte horiek ez baitute biktimarik eragiten eta ez baitira atzeraezinak.


Aukeratu dudan gida da Hezkuntzan erabiltzeko hizkuntza gida.  Gida honetan atal desberdinak agertzen dira, non dokumento desberdinak aztertzen dira. Alde batetik ikastetxeetan erabiltzen diren dokumentu mota desberdinak agertzen zaizkigu:
A atalean: Publizitate liburuxka bat
B atalean: Aldizkaria
C atalean: Hezkuntza proiektua
D atalean: Proiektu kurrikularra
E atalean: Testu liburua
F atalean: DBHko tutoretza plana
G atalean: Administrazioaren dokumentu desberdinak. 
Atal bakoitzean aztertzen da alde batetik erredakzioa eta agertzen diren "akatsak"  eta eskaintzen dira aukera posibleak alternatiba moduan.

Azkenik ondorioak atertzen dira hurrengo aspektuetan: 

  • Emakumeen presentzia aztertutako dokumentuetan 
  • Femeninoaren eta maskulinoaren hurrenkera
  • Forma generikoen erabilera
  • Forma bikoitzak
  • Barrak eta marratxoak
  • Singularrak eta pluralak
  • Artikulu adierazgarriak
  • Arroba gutxi 
  • Aldaketa txikiak
Gure aurrean dauzkagun erronkak:

  • Erakundeetan hizkuntzaren erabilera sexista ikusaraztea eta antzematea.
  • Sexismoa saihesteko hainbat estrategia eta konponbide praktiko eskaintzea
  • Hizkuntzalaritza lan- eta gizarte-eremuan.
  • Hizkuntza sexistaren ordez hizkuntza inklusiboagoa erabiltzeko formula zehatzak ematea, ahozko eta idatzizko hizkuntza hobetzeko gai izango dena.
  • Erakundearen barne-dokumentuak eta dibulgazio-materialak.
  • Hizkuntza ez-sexistaren erabilera egokiari buruzko zalantzak argitzeko tresna erabilgarria eta praktikoa eskaintzea.
  • Gizarte-errealitatea aitortzen laguntzea eta pertsona guztientzat bizigarriagoa izaten laguntzea.
  • Gidak eta dokumentu ofizialak irakurtzen dituztenak hizkuntzak dituen estrategia ez-sexistekin ohitzea. Zenbait mezuren anbiguotasuna saihestu nahi da, gramatika-arauei kontra egin gabe.
  • Hizkuntzaren bidez harremanak hobetzea, zehaztasunez idazteko eta hitz egiteko, eta sexismoa eraldatzea.
Ondorioz, sexismoa hizkuntzan ezabatzeak bi helburu ditu: emakumeak ikusaraztea, gizarte-aniztasuna erakustea eta genero-asimetriak orekatzea. Horrek esan nahi du saihestu egin behar direla emakumeak sexu-kontuekiko mespretxua eta mendekotasuna adierazten duten adierazpenak, eta emakumeen indibidualtasuna pertsona aktibo eta independente gisa berresteko aukera ematen du, eremu publikoan zein pribatuan dituzten betebeharren eta eskubideen jakitun.





Hona hemen Amelia Barquinen hitzaldia: Hezkuntza eta generoa non hizkuntzaren eraginari buruz hitz egiten da ere. Oso hitzaldi entretenigarria eta edukiz bete-beteta. 
Oztopoa ez da gramatika, baizik eta joera kulturala eta ideologikoa, beren arauen gainean duten botere-harremanak.
Azkenik amaitzen dut Rosa Monteroren hausnarketa batekin, ea zer iruditzen zaizuen: 
"Hizkuntza gorputz sozialaren azala bezalakoa da, gorputz horren mugimendua islatzen duena. Horregatik, gizartea matxista bada, hizkuntza matxista da. Baina organismo bizi hori dekretu bidez aldatzen saiatzeak ez du ia inoiz emaitza onik ematen ".