Genero-indarkeria etxean

Gaurkoan saiatu naiz genero-indarkeriaren gaia lurreratzen. Adibidez, indarkeria psikologikoari dagokionez, paradoxa moduko bat ematen dela iruditzen zait: nire inguruan ikusten dut zenbait emakume ari dela berdintasunerantza bidean ahalegin handia egiten, egunerokoan, eta, gizonezko bikotekideak dituztenen artean, batzuetan gizonak direla etengabe goraipatuak direnak, ez sekulako ahalegina egiten dutelako berdintasunaren alde euren egunerokoan, baizik eta ez direlako espero bezain matxistak edo inguruko gizonak bezain matxistak. Hau da, lan berberak egiteagatik emakumezko horiek ez dituzte inoiz hitz politik jasotzen. Aste honetan bertan eman den adibide batekin hobe ulertuko da: gizonak janaria prestatu du eta, bitartean, emakumeak etxea garbitu. Gero, lagun artean, emakumeari bota diote “zelako zortea duzun” gizonak janaria prestatu duelako eta maiz egiten duelako. Inork ez du baloratu emakumearen lana eta gizon horrek ere ez du adierazi berak zegokiona baino ez duela egin eta, gainera, bitartean emakumea ere ari zela lanean. Deserosotasun puntu batekin, baina gizonak hitz politak jaso ditu eta isildu egin da. Uste dut horrek indarkeria psikologiko bikoitza eragiten diola emakume horri: taldearena eta bikotekidearena. Isiltasuna, batzuetan, oso bortitza da. Uxue Alberdik elkarrizketa honetan horri buruzko hausnarketa egiten du:

“Isiltasun mota ezberdinak daude. Gauza bat da begietara begira, aldamenean isilik geratzea, pentsatzeko... atxikimenduzko isiltasuna. Hori sumatzen dugu batzuengan eta estimatzen dugu, denok behar ditugu isiltasun aroak. Baina beste isiltasun mota bat da ezer gertatu ez balitz bezala jokatzea, gure bizipenei eta pentsamenduari garrantzia kentzea, propio ezikusiarena egitea, eta horretatik ere badago.”

Niretzat halako korapiloak askatzeko moduak elkarrekin bilatzea funtsezkoa da. Izan ere, emakume horrek egunerokoan frustrazioa pilatzen du, ahalegin guztia eginda ere feminismoan beti baititugu oraindik mila frente pendiente. Hau da, emakume horrek egunerokoan jasotzen duen mezu subliminala da: egiten duzun guztia ez da aski. Aldiz, bere gizonezko bikotekideak, objetiboki askoz gutxiago egin arren, egunerokoan goraipatzen dute eta jasotzen duen mezu subliminala da: ondo ari zara. Agian aldrebes izatea ez litzateke ideala, baina logikatik hurbilago egongo litzateke.

Indarkeriaren beste adibide bat etxebizitzaren “meloia” ireki eta berehala agertzen zait niri. Inguru hurbilean ditudan emakumezko gehienek etxea dute jabetzan (hipoteka ordaintzen ari dira edo beste moduren batean konponduta dute kontua) eta uste dut honen atzean badagoela indarkeria ekonomikotik askatzeko saiakera, hots “etxe bat norberarena” izateko ahalegina. Emakume horien artean:

o   Emakumezko bikotekidea dutenek: bi emakumeek dute etxea jabetzan edo beste nolabait konponduta dute etxebizitzarena, nork bere aldetik.

o   Gizonezko bikotekidea dutenek: etxea beraien kabuz lortu dute, dela momentu horretan bikotekidea baino egoera ekonomiko nabarmen hobea zutelako, dela momentu horretan bikotekiderik ez zutelako. Bi kasuetan gizona emakumearen etxean bizitzea adostu dute.

o   Bikotekiderik ez duten emakumeek: beraien kabuz lortu dute etxea izatea.

Badakit nire inguru hurbilena gizarte osoaren adibide eta, gainera, etxebizitza izatea bera gaur egun badela denen eskura ez dagoen aukera. Dena den, interesatzen zait nire ingurura begira egin daitekeen irakurketa, murritza dela jakin arren.

Uste dut nire inguruan gertatzen denak zerikusi handia duela emakume bati ezartzen zaion bizimoduarekin: emakumeak 25 urteak bete orduko argi izan behar du norantza bideratu nahi duen bere bizitza eta, beraz, espero da bizitza horretarako baldintzak sortzen hastea, tartean baldintza materialak, etxebizitza kasu. Horrek esann nahi du erabaki batzuk hartu behar direla (adibidez, epe motzean etxebizitza erostea ahalbidetuko dizun lan bat izatea, non bizi nahi duzun pentsatzea…), zenbait kontu lehenetsi eta beste zenbait bazterrean utzi. Hori dena espero da emakumeengandik eta ez gizonengandik (edo gizonengandik beranduago espero da, gutxienez).

Gainera, harrigarria da emakumezko bikotekidearen etxean bizi diren gizonek “ardura bat gutxiago” gisa bizi dutela egoera hori “etxarena konponduta”. Aldiz, pareko egoeran ikusi ditudan emakumeak larriago daude, “ezer gabe” daudela uste dute etxerik ez badute jabetzan, babesik gabe daudela bikotekidearen etxean bizi badira. Etxea jabetzan duten nire inguruko emakumeen artean ere “babes” gisa ikusten dute kontua, pasatzen dela pasatzen dela ere etxea beti izango baitute hor. Uste dut hor ahalduntze bat badagoela, independentzia ekonomikoa, baina aldi berean azpiratzea bistakoa dela. Zegatik ez dira gizon horiek “babesik gabe” sentitzen etxea jabetzan ez dutenean? Zergatik aurreikusi dute emakume horiek, ez soilik nolako bizimodua nahi duten, baizik eta baita bizitzarako B plan posible bat ere?

Euskadi Saria jaso duen Maite Mutuberriak hitz gutxi eta esanahi handiko liburu bat egin zuen 2018an eta horrela aurkeztu zuen:

“Izena eman nahi nion. Nola deitu hainbeste nekatzen ninduen horri? Dena zikintzen zuen oinazeari? Zer hitz jarri orban horri? Nire koadernoetara irauli ahal izan nuen, besterik ez. Eta izendatzen jakin gabe jarraitzen nuenez, lohia deitu nion.”

Lohia liburuak ilustrazioak biltzen ditu:

Nik uste dut genero-indarkeria ere lohia dela.

EZ MOZORROTU, EZ BEGIRATU BESTE LEKU BATERA

Argazki honen bidez, genero indarkeriari buruzko egin dudan hausnarketa islatu nahiko nuke.

Izenburuan esan dudan bezala: EZ MOZORROTU , EZ BEGIRATU BESTE LEKU BATERA. Hori da zabaldu nahi dudan mezua, baina zer esan nahi dut horrekin? Hori azaltzeko bi ideia aztertuko ditut. Biak desberdinak, baina biak erlazionatuta eta biak erreliatate berdineko partaideak. Errealitate hori: GENERO-INDARKERIA.

1.- Alde batetik, genero- indarkeria gure eguneroko bizitzan, zoritxarrez, egon          ohi  da. Batzuetan aspektu edota egoera txikietan (baina ez horregatik                garrantzia   gutxiagorekin) eta beste batzuetan egoera larrietan. 

    Lehenak, askotan,  oharkabean pasatzen dira edo ez diegu inportantziarik            ematen. Horretarako betaurreko moreak jantzi behar ditugu. Hemen,                    mikromatxismoak sartzen dira. Eta batzuetan, gauza hauek txikiak izaten            hasten  dira, baina gauza larriak izaten (bigarrenak) amaitzen dira. 

    Eta hemen sartzen da nik aipatu dudan leloa: a) EZ MOZORROTU: Batzuetan        ikusten edo entzuten duguna, nahiz eta jakin ez dagoela ondo, mozorrotu            egiten  dugu  aurre ez egiteko. Adibidez: gure bikoteak bultzatzen gaitu eta          guk   justifikatzen dugu (mozorrotu egiten dugu): "ba, txantxetan izan da",          "beno, egun txarra eduki du gaur"... Eta EZ. Bultzatu gaitu eta ez dago                besterik. Eta guk, emakumeok, aurre egiten badiogu gizonek Mozorrotu egiten      dute: "ba, ez da izan ezer", "joe neska, ze kexati", "zelako tonteria"... eta EZ.      Bultzatu gaitu eta ez dago besterik.

    b) EZ BEGIRATU BESTE ALDE BATERA: gauzak horiek ikusten ditugunean ezin      dugu ez ikusiarena egin.

    Horrekin lotuta, aurreko edizioetako hurrengo posta aukeratu dut:

    https://hezkeh0506.blogspot.com/2015/11/genero-indarkeria_5.html

     Post horretan, hemen azaltzen saiatzen ari naizen aspektuak agertzen dira:         genero-indarkeria gure eguneroko bizitzan dagoela, gauza txikietan zein gauza     larrietan dagoela, gauza txikiak ez baditugu gelditzen larriak bihurtzen direla,       eta  mikromatxismoak oso arruntak direla. 

   Hala ere, Hezkideratzaren eskutik, egunen batean lortuko dugu. Hona hemen       "argitxo" bat.

                                             

2.- Badago beste ideia bat azaldu nahiko nukeena ea ondo adierazten dudan:            beste kultura batzuetako pertsona batzuek genero-indarkeriarekin lotutako          ohitura  batzuk mantentzen dituzte eta guk geuk, feministok, onartzen ditugu,      mozorrotu egiten ditugu eta beste leku batera begiratzen dugu: 

    a) onartzen ditugu eta haien aukera dela esaten dugu. Haien aukera? Noren              aukera? Gizonen aukera? 

    b) Mozorrotu egiten ditugu: Haien kultura errespetatu behar dugula esaten              dugu, eta batek ez dagoela ados esaten badu, arrazista eta intolerantea                dela  esaten dugu. Bai? Arrazista eta intolerantea genero-indarkeriaren                praktika batekin ados ez egoteagatik?

    c) Beste leku batera begiratzen dugu: "Beno, haiek jakingo dute; emakumeek          onartzen badute..." Benetan? Feministon borroka ez da emakume guztion            eta emakume guztientzako borroka?

    Gai hau ere hausnartzeko da.

Aski da

Genero-indarkeriari dagokionez, azken egunetan gertaera dramatikoak gertatu dira, eta nekez uler daitezke. Gazte batek kide baten sexu-izaerako bideo bat bidali die 100 kontaktuei. Bikotekideak emakume bati eraso egiten dio, eta komunikabideetan oihartzunik aurkitzen ez duten beste hainbat. Zaila da jatorria zehaztea. Denok dugu erantzukizuna. Ikastetxeek berdintasuna sustatuko duten hezkuntza-proiektuak izan behar dituzte. Komunikabideek saihestu egin behar dute genero-indarkeriako edozein jokabide goraipatzea. Are gehiago, edozein berdintasun-ekimen babestu behar dute. Botere publikoek prebentzio-politika erreal eta eraginkorrak diseinatu behar dituzte. Nahikoa dela esateko garaia iritsi da. Argi eta ozen esateko momentua heldu da , gure bizitzaren alderdi guztietan, pribatuak edo publikoak izan. #Amaia #AskiDa

Azkarrak, gurekin!

Datu andana dugu, erakunde desberdinek argitaratutakoak, emakumeen gaineko indarkeriaren larria erakusten dutenak. 

Inongo gerran izan gabe eraildako emakume-ostea, etxean bizi duena indarkeria dela irratia entzunda jakin duen adineko emakumea, osabak egiten diona bere kulpa dela pentsatzen duen mutikoa, sufrimendua lotsaz izkutatzen duen aberaskumea… guztiak indarkeria matxistaren agerpen ikusgarriak. Sarri maitasunaren izenean egin direla esanez goxatuak eta oraintsu arte indarkeria domestikoa izateagatik etxe barruan konpondu behar zirenak. 

Aurrekoen ongarri dira egunero jasaten ditugun indarkeria sotilagoak, gizonek beraien pribilejioak mantentzea helburu dutenak eta urteetan gizarte guztietan ontzat hartu direnak; haien kontra agertu ziren emakume feministak sorgintzeraino. 

Aurrera pausuak eman dira gizarte mailan 90eko hamarkadatik hona: Me Too mugimendua, “Ez da ez”  legea lehen eta “Bakarrik bai dai bai” legea orain, autodefentsa feministako ekimenak, Hezkuntza afektibo-sexuala eskoletan, gizon batzuen inplikazioa borroka feministan…  

Maila pertsonalean dugu erronka handiena. Hori aurrera eramateko lagungarri iritzi diot irakurgaiaren hasieran Mari Luz Estebanen gogoeta askatasuna, justizia eta elkartasun gisako balioak maitasunaren aurretik jartzen dituenean. 

June Fernándezek proposamena “ mikromatxismoei mikroiraultzez erantzutea” bide beretik doa matxismoaren aurka irtenbide eta mendekurik onena gizaki aske eta zoriontsuak izatea dela esaten duenean.

Nola ekarri gizonak guztion borroka den honetara? aspaldiko buruhausteak ez du erantzun errazik. Zenbatetan entzun behar izan dugun gaizki egiten ari garela, ez dugula asmatzen haiek erakartzeko moduetan.  Izango da arrazoi punturen bat ziurrenik baina ardura beti gure lepo gainean jartze horrek sumindu egiten nau. Horregatik borroka lagun ditugun gizonak benetan azkarrak direla aldarrikatzen dut maritxuloen aurrean.  

Genero-indarkeria gure egunerokotasunean. Konturatzen ote gara?

Genero-indarkerian pentsatzen dudanean, burura etortzen zaidan lehen gauza golpeak edota irainak dira, baina hori baino ekintza gehiago barneratzen ditu eta askotan konturatzen ez garenak izaten dira, kasu mikromatxismo deritzona.

Baina zer da mikromatxismoa?

Honekin lotuta, honako bideoa gomendatu nahiko nuke:

Bideoa behin ikustean, edozein lagun-taldetan bizi ditugun egoerak ageri dira, ohikotzat ditugunak, baina bigarren begirada batean, betaurreko moreak jarri ondoren, mikromatxismo egoera piloa ageri dira. 

Ildo honekin jarraituz, Estatu mailako bi udalerritako udaletxeek prestatutako ekintzak plazaratu nahiko nituzke. Alde batetik, Kordobako udalak prestatutako irudia hau partekatu nahiko nuke, mikromatxismoak detektatu eta hauei nola aurre egiteko dekalogoa: 

Eta bestetik, Soriako udalak prestatutako machistometro  deituriko "jokoa". 

Esan beharra daukat, eskola eta unibertsitate garaian, ez nire ingurukoek, ez nik, ez genuela gai hau jorratzen. Ez ginen konturatzen genero-indarkeria mota bat zenik. Baina, azken lauzpabost urtetan, kuadrillan oso kontziente gara eta gure inguruko mutilek antzeko joera bat erakusten dutenean, (iruzkin, txiste, esaldi... matxistaren bat)beraiekin hitz egiten dugu pixkanaka konturatu daitezen jarrera eta jokabide matxista horiek aldatzea ezinbestekoa dela. 

Azkenik, aurreko ediziotako GENERO-INDARKERIARI BURUZ HAUSNARTZEN post hau gomendatu nahiko nuke, oso gai interesgarria aipatzen duelako: emakumeek beraien burua sexualki erabiliak sentitu izana eta lotsagatik inori ez kontatzearena hain zuzen ere.  Tabúa apurtzea ezinbestekoa da arazoa murriztu ahal izateko. Kontatzen ez dena, ez da gertatu…

Emakumeen kontrako izurritea

 

Genero-indarkeriaren irakurgaietan datu eta estatistika asko agertzen dira. Datu horien atzean pertsonak gaude. Datuek errealitatearen zati bat erakusten dutela iruditzen zait, izan ere zenbat kasu eta egoera daude ikusi edo identifikatzen ez dugun genero-indarkeria dagoena? Eta honek are gehiago haserretzen nau, benetan kuantifikatu ahalko bagenu gizartean ematen den genero-indarkeria guztia esan bait genezake  inguru guztietan ematen dela eta etengabe. Hortaz, emakumeen %35ak indarkeria hau jasaten duela adieraztean motz gelditzen garela uste dut, denok (emakume denok) noizbait edo behin baino gehiagotan jasan dugun biolentzia dela uste baitut, eta soilik emakume izateagatik.

Hala ere, estatistikek eta datuek emakumeok bizi dugun egoera larria ikusarazteko ezinbestekoak direla ere uste dut. Hemen bi adibide atentzioa eman didatenak:

• Mutilen %20ak uste du genero-indarkeria ez dela existitzen, “asmakizun ideologikoa” dela. Duela lau urte baino bi aldiz gehiago. Bereziki kezkarria den datua. HAUSNARKETA: datu honek larritu egin dit baina errealitate bat badela ere erakutsi dit. Feminismoaren gorakadarekin lotua dagoela ere uste dut, izan ere, gizartearen zati handi batek feminismoaren beharra geroz eta ageriagoan uzten duen bitartean, kolektibo eta pertsona gehiago honen kontrako jarrera hartzen ari direla uste dut.
• Kontzientzia feminista handiagotu egin da: nesken artean beren burua feministatzat jotzen duen portzentaia % 46,1etik % 67,1era igo da; mutilen kasua igoera motelagoa da %23tik % 32,8ra pasatu da. HAUSNARKETA: korronte feminista aspalditik martxan dagoen mugimendu bat izan arren, badut sentsazioa azken urteetan gorakada handia izan duela eta geroz eta sentsibilizatuagoak gaudela. Badirudi genero-indarkeria neskek pairatzen dugun indarkeria denez gure esku dagoela honen kontra aritzea. Ezin dugu ahaztu gizartearen erdiak emakumeak garen bezala beste erdiak gizonezkoak direla eta guztion ardura dela honen aurka egitea. Gainera, botere sistema heteropatriarkalak eragiten duen ondorioen artean gizonek esparru guztietan boterea izatea da, eta hortaz, oso garrantzitsua da gizonek ere honen inguruan hausnartzea, prebentzio neurriak hartzea eta esku hartzea.

 

IKASTETXEETAN GENERO-INDARKERIAREN PREBENTZIORAKO ESKU-LIBURUA

Aukeratutako aurreko edizioetako posta hau da:

Aske izan nahi dut

Honen arrazoia edukian dago. Berak irakasle emakumezko bezala eskolan pairatzen duen indarkeria aipatzen du. Gai hau oso mamitsua da, nik askotan pentsatu eta beste kide eta lagunekin partekatu dudan gaia da. Ni heziketa fisikoko irakaslea naiz. Lehenengo ordezkapena 3. eta 4. DBH ko ikasleekin izan zen. Aitatasun baja bat ordezkatu behar nuen eta lanarekin hasi aurretik saio horiek ematen zituen irakaslea ezagutzeko beta izan nuen. Irakasle hau gizonezkoa, gaztea, altua, jatorra eta karismatikoa zela ikusi nuen. Berak hainbat gako eta argibide eman zizkidan saioak aurrera eramateko. Ni garai horietan oso gaztea nintzen eta gainera fisikoki txikia eta argala. 20 egun izan ziren orduan aitatasun bajak irauten zuena baina 20 egun horiek oso luze joan ziren. Hasieratik onartu behar izan nuen bakarrik emakume izateagatik askoz lan gehiago egin beharko nuela “nire lekuan jartzeko” edota ikaskuntza komunitateak ni errespetatzeko. Eta ez nago soilik ikasleen jarreraz hitz egiten ari, irakasleen aldetik ere pairatu bait nuen hau. Askotan gertatu zitzaidan beste irakasle bat gimnasioan sartzea eta denbora bat ni bilatzen pasa eta gero “Jo enizun topatzen, ikasle bat dirudizu!” esaldia entzutea. Askotan gertatu zaidan egoera da eta uste dut esparru guztietan gertatzen bada ere esparru batzuetan oraindik gehiago ematen dela.  Kirola eta heziketa fisikoaren eremua hauetako bat dela uste dut eta honen lanketa, formakuntza eta esku hartzearen garrantzia azpimarratzen dut.

Hortaz, hau guztia lantzeko erronkak ugariak dira baina irakasleen formakuntzarekin hastea ezinbestekoa dela deritzot. Ondorengo belaunaldiak hezkidetzan eta genero-indarkeriarik gabe hezteko gakoa oraingo hezitzaileen prestakuntzan eta balore egokien transmisioan baitago, besteak beste.

Iceberg-aren punta

Iceberg-aren punta.

Hori da genero indarkeria. Baina hau jadanik kontu zaharra da, behintzat batzuentzat. Feminismoak gaur egun oinarrietara jo beharko luke, bertatik bakarrik bukatu ahal izango dugulako hain gogorra den azken pauso horrekin. Hori esango nuke dela faltan botatzen dudana eremu hezitzaile gehienetan.

Azaroa da genero indarkeriaren aurkako hilabetea: A25 daukagu laster, eta morez markatutako eguna da guztion egutegian. Eta generoaren indarkeriaren alde egiten duen inor ez dugu topatuko; hasiera batean, edonork esango du hori ez dagoela ondo. Baina indarkeria horren errudunei, arrazoiei, barnekok tripei, seinalatzean gauzak aldatzen dira; jendea ez dago hain ados. Horregatik guztiz ezinezkoa da indarkeriaren atzetik dagoen guztiari erreparatzea.

Bi datu nahi ditut salatu gaurkoan: 

1. Gezurrezko denuntziak guztizkoaren % 0,0074 baino ez dira. Lapurretaren kasuan, esaterako, denuntzia horiek % 50 baino gehiago dira (irizpide berdinak jarraituz). Hau komentatu nahi nuen genero indarkeriaren aurka borrokatzeko ezarritako legeen aurkariak gezurrezko denuntzien asuntoa erabiltzen dutelako beti argudio bezala; izan ere, haien ustetan “emakume batek bakarrik egin behar du deia bat eta gizona kalabozoan sartzen dute berehala, eta hori itzelazko gehiegekeria da”. Zein gogorra entzutea genero indarkeriaren aurka egiten den edozer gehiegikeria denik. Eta hare gogorragoa, jadanik denuntziak jarri dituzten emakumeak etengabe direla teleberriaren protagonista, “hilda agertu” direlako. 
2. Bestalde, beste topiko baten aurka egin nahi dut. Askoren ustez, “genero indarkeria jasaten duten emakumeak pobreak dira, ez dute independentzia ekonomikorik, eta horregatik ez dira joaten haien etxeetatik”. Errealitatea beste bat da: genero indarkeriak ez daki adinaz, arrazaz ez eta maila sozioekonomikotaz; bakarrik daki biktima EMAKUMEA dela. Erlaziotik edo etxetik irteten ez den emakumea infernu bat bizitzen ari da: manipulazioa, txantajea, intimidazioa, beldurra, batzuetan seme-alabak erditik… eta biktimak duten gauza hamankomun bakarra patriarkatua da. Hetereopatriarkatuan hezitu dira, eta diruak hori konponduko lukeela ez da baizik eta beste ideia patriarkala eta kapitalista.

Honekin guztiarekin lotuta, deigarria egin zait “Susmoaren Filosofia” blogeko sarrera. Ez nuen ezagutzen ideia hori, behintzat izen horrekin, nahiz eta denbora luzea daramadan galdetzen gizarteko gauza askoz. Filosofia horren esanetan, ezer NORMALtzat hartu baino lehen, galdetuko diogu gure buruari zer boterek sortu duen eta nor den irabazle normaltasun horrekin. Erantzuna? Sorpresarik ez. Baina modu hona da batez ere normaltasun horretatik kanpo dauden gauzak gure normaltasun bilakatzeko, eta gutxinaka, agian, errealitate berri bat sortuko dugu.

Azkenik, esaldi honekin bukatu nahi nuen. Ez da emandako zerrendatik hartutako ideia, baizik eta Roy Galan idazleak esandakoa. Baina niretzat errefente potentea da, eta partekatu nahi izan dut guztiekin.

Baliteke esaldiari erlaziorik ez ikustea gaiarekin. Baina beraren ustez, eta nire ustez ere, maitasunean hezituak izango bagina biolentzia desagertuko litzateke. Kapitalismoa, lehiaketa, sexismoa, arrazismoa, homofobia... diskriminazio eta biolentzia mota guztiak maitasun ezaren seinale dira, hutsune hori betetzeko moduak dira, eta benetazko amodioa (ez asko maite, baizik eta aske eta ondo maite) hedatuko balitz, gizarte berria sortzeko aukera izango genuk gure eskuetan.

NAHIKOA DA!!

     Genero indarkeriari dagozkion datu orokorrek diote 2003tik 2021era bitartean 1074 emakume inguru hil dituztela beren bikotekide edo bikotekide ohiek. Datuak benetan beldurgarriak dira  eta datu horien atzean dagoen emakumeen sufrimendua ezin da hitzekin adierazi.

     Iluntasun horren barruan aipatzekoa da gaixotasun mentala pairatzen duten emakumeen kontrako genero indarkeriaren inguruko datuak, 10etik 8 emakumek  jasotzen baitute. Beraz, emakume horien aldeko eta haien egoera ikusarazteko aldarrikapena  ondoko irudian jasotzen dut.

  

    Beste edizioetako post guztiak aipamena merezi dute eta benetan zaila egiten zait bat aukeratzea baina tira, Ixirena aipatuko dut; gai latz honi  buruz idazten duenean adierazten duen freskotasun eta indarragatik. Gogoa eta aktibismorako motibazioa transmititu dit. Eskolak duen garrantzia, tratu ona, maitasun eredu berriak, estereotipoak, mikromatxismoak… Lerro gutxitan  hitz klabeak aipatzen ditu.  

https://hezkeh0506.blogspot.com/2019/11/genero-indarkeriaren-aurka-elkarrekin.html

    “Indarkeria sinbolikoa, zeharkako indarkeria da, ez da ikusten   eta jasaten dutenak ez dira ohartzen bere aurkako praktika horietaz eta beraz, jasaten dutenak mederatzearen konplize bihur daitezke” (Pierre Bordieu, 1994).

    Soziologoak azaleratu zuen kontzeptua ezinbestekoa da mendeetan zehar emamumeok jasan dugun dominazioa ulertzeko.Indarkeria sinbolikoa ez da ikusten ez delako fisikoa; baina publizitateak, esaera zaharrek, abestiek, margo lanen gaiak, literaturak, etxeko mandatuak, zientzia ekonomikak erabiltzen dituen kontzeptuak...transmititzen dute, inguratzen gaituen unibertso sinboliko osoa patriarkala eta menderatzailea da. 

    Errealitate honen aurrean lehengo pausoa azterteka kritikoa egitea da eta horrekin batera,  konpromezu eta praktikari ekitea, besterik ez daukagu eta ez da gutxi. 

Betaurreko moreak jantzi eta errealitate osoa kolore morearekin filtratu: eskolan, etxean, lanean…. beti tratu onaren bidean!!

Genero indarkeriari buruz hausnartzen

Indarkeria matxistari buruz hausnartzen 

1. Datua

Egelapin dagoen bideoan aipatzen duen lehenengo datua aukeratu dut.

Munduko emakumeen % 35ek indarkeria fisiko edo sexual jasatzen dute. 

Datua oso gogorra da. Gogorragoa jakitea Munduko Osasun Erakundeak 2013an eman zuela lehenengo aldiz horrelako daturik.

Epidemia? Inola ere ez. Izatekotan pandemia izango zen, baina ez da hori ezta ere. Ez da kanpotik erasotzen gaituen zerbait. Barruan daukagun zerbait da eta horrekin erasotzen ditugu gure inguruan dauden pertsona guztiak baita gurekin egon aurretik ere. 

 

 

2. "Datua"

 Munduak beste alde batetara begiratzen du.

El pais egunkariaren artikulu batek erreferentzia egiten dio The Economist egunkarian emandako "datu" bati. Honek horrela dio:

2-4 urtean behin...informazioa eskertzen da. Plazaratu behar da gertatzen dena, baina hau ez da serio, ez dugu daturik; daukagun bakarra estimazioak dira.

 

Kartela

 

Blog sarrera

Aukeratu dudan blog sarrera ondokoa da:

Indarkeria matxistak gainditze bidean izenburupean hausnarketari eusteko aukeratu duen esaldia dela eta, izan da. Uste dut nik behar dudan baikortasuna duela.

“Indarkeria matxistak gainditzen”

Bukatzeko

Irakurgaien emandako datuen arabera nire inguruan egiten dena ez da nahikorik, eta ez du ematen nahikoarekin behar den aldaketa lortuko dugula.

Jasaten dugun indarkeri sinbolikoa ikaragarria da. Horrez gain, gure bizitzaren testuinguru gehienetan ematen da iturri ezberdinetatik. Horregatik ez da nahikorik iruditen egiten dena. Hau eskolaren testuingura eramanda curriculo izkutuan gauzatzen da. Eta curriculo izkutua aldatzea oso zaila da. Hori bai nire gelan behar dudan askatasuna baldin badut benetako erronkari aurre egiten saiatu, saiatzen eta saiatuko dut.

Benetako erronka gure kulturak asmatutako ondoko oximoron etetea da: Botere-harremanak. Harremanak konfiantzan, elkarrekiko errespetuan, bestearen onarpenean eta abarretan oinarritzen dira. Harremanetan ez dago botererako lekurik

Indarkeria matxista edonon

 Aste honetan landutako datuek eta egindako ariketek erraz erakusten digute asko geratzen dela egiteko. Indarkeria matxistak hamaika aurpegi izan dezakeen arren, oinarri bera dauka; gizarte heteropatriarkal- kapitalista dauka oinarrian, indarkeria hori guztia egunetik egunera elikatzen eta sostengatzen. 

Hauek dia deigarriak egin zaizkidan bi datu: 

Egia esan, beldugarriak eta oso kezkagarriak iruditzen zaizkit dokumentuan dauden datu asko eta asko. Agian, datuen gordintasuna izango da, baina bide luzea egiteko geratzen dela berresten digute bertan azaltzen diren datu guztiek.

Aspaldi feminismoak plazaratu zuela etxean, familian, intimitatean gertatzen den oro politikoa dela, eta ideia hori oinarrizkoa da indarkeria matxistaren aurka borrokatzen jarraitzeko.

Horregatik, artikulu hau aukeratu dut: 

https://hezkeh0506.blogspot.com/2020/11/pribatua-politikoa-da.html

Uste dut gaia askotan gainetik lantzen dela hezkuntzan, edo oso bideratuta dagoela data konkretuetan landuta izatera. Agian, gaia sakontasun gehiagorekin landu beharko genuke, zeharkotasunez.

Azken finean, elkarren bizipenak ezagutzea eta partekatzea bidea izan daiteke  konturatzeko hau ez dela guri pertsonalki gertatzen zaigun zerbait, hau dela emakumeoi* gertatzen zaiguna, kolektiboki gertatzen zaiguna, hain zuzen. Ikastetxea espazio aproposa izan daiteke lanketa hori modu sakonagoan egiteko. 

Amaitzeko gustatuko litzaidake Marielle Francok ekintzailearen aipu bat partekatzea

Dakizuenez, Marielle 2018an erail zuten. Indarkeria heteropatriarkal-kapitalista eta arrazistaren beste biktima bat izan zen.

GENERO-INDARKERIARI BURUZ HAUSNARTZEN

 

Argia-ren artikulua irakurri dudanean (https://www.argia.eus/albistea/bi-emakumetik-batek-indarkeria-matxista-pairatu-du-espainiako-estatuan) datuek harritu naute. Badakigu genero-indarkeriako kasu asko daudela gure inguruan, baina nire ustez benetan ez dakigu zenbateraino dagoen zabalduta. Artikuluaren arabera, emakumeen % 55ek baino gehiagok genero-indarkeria jasan du. Zifra honek harritu egiten gaitu gehienetan genero-indarkeria indarkeria fisikoarekin bakarrik lotzen dugulako, eta ez beste indarkeria mota batzuekin, hain agerikoa ez izan arren berdin kaltegarria eta mingarria dena.

Estatistiken gaiarekin jarraituz, aurreko egunean twitterren Marina Landak egindako inkesta bat irakurri nuen https://twitter.com/marinalanda_/status/1452946215017062403? T = H1iSdUvKcHJUYpkH1Mk-Q & s = 19 . Twitter duzuenei irakurtzea gomendatzen dizuet.

Bertan, honako emaitza hauek aurki ditzakegu emakumeei zuzendutako galderen aurrean, adibidez:

1. Errudun sentitu al zara inoiz norbaiten oheratu ondoren? %63 bai

2. Erabilita sentitu al zara inoiz norbaitekin oheratu ondoren? %63 bai

3. Umilatua sentitu al zara inoiz norbaitekin oheratu ondoren? %70 bai

4. Oheratu al zara inoiz norbaitekin gogorik gabe? %68 bai

5. Oheratu al zara inoiz norbaitekin beldurragatik? %11 bai

Gutxi hitz egiten da gai horiei buruz. Askotan, emakumeak ez du inorekin komentatu nahi bere burua sexualki erabilia sentitu duela (batzuetan bikotekideekin ere), “ergela” deituko dioten beldurrez eta bere erru-sentimenduagatik.

Uste dut emakumeen aurkako indarkeriaren gaia gutxi lantzen dela arlo guztietan. Nahiz eta hedabideetan gero eta gehiago entzuten den eta genero-indarkeria arautzen duten legeak sortzeari dagokionez hobetu egin den, emakume askoren artean oraindik lotsa dago “ al qué dirán”, eta, ulertuak eta babestuak izan beharrean, epaituak izateko beldurra ere badago. Emakumeen artean , batez ere,gero eta gehiago hitz egiten den gaia izan bada ere oraindik beste pauso bat ematea falta zaigu; gizartearen % 100 kontzientziatuta egotea eta edozein genero-indarkeria mota erru eta/edo lotsa sentimendurik gabe salatu ahal izatea, eta indarkeria-motaren bat jasan duen emakume guztiak babestea, garrantzituak ez diren gauzengatik epaitu gabe (arropa mota, kalen egoteko orduak, lanbidea,lagun-motak, etnia..) genero-indarkeriaren benetako kausatik urruntzen gaituztelako, hau da, matxismoa.

https://hezkeh0506.blogspot.com/2021/10/datuekin-dantzan.html iazko sarrera aipatzen diren datu batzuk kezkagarriak dira: Mutilen %20ak uste du genero-indarkeria ez dela existitzen, “asmakizun ideologikoa” dela. Duela lau urte baino bi aldiz gehiago. Zerbait gaizki egiten ari gara gizartean hobetu beharrean okerrera egiten dugunean. Hezkuntzaren arloko langile garenok, ezinbesteko zeregina dugu datu horiek hobetzeko.

Genero indarkeriaren aurpegi desberdinak

     Uste dut aste honetan jasotako informazio, hiztegi eta datu guztiak asimilatzeko oraindik ez dudala  behar bezalako “liseriketa” egin baina uste dut genero indarkeriak dituen hainbat aurpegi ezagutu ahal izan ditudala.

Deigarriak iruditu zaizkidan datuen artean:  

Iturria: Educacion 3.0. Barometro  Juventud y Género 2021 ikerketaren konklusio

Horrela pentsatzen duten gazteek, nire ustez, ez dute benetako hausnarketarik egin eta beraien ustez “asmakizun ideologikoa” da; eratu duten maskulinitate eredua sexismotik elikatu da betidanik eta benetan “ez dute ikusten” genero indarkeririk dagoenik; 

Honekin lotuta oso beharrezkoa iruditzen zait maskulinitatearen gaia gazteekin lantzea; Xabi Odriozolak aurkezten duen bideoan “maskulinitate berriak gaurko gizartean” gaiaren inguruko azalpenak, hausnarketa eta proposamenak ematen ditu. 

Iturria: “(in) seguras Online” txostena (2020)

    Txostenean jasotako datuek kezka eta ardura sorrarazten dute;  gaur egun bizi garen gizarte teknologikoan indarkeria digitala oso presente dagoela adierazten dute datu hauek; aipatzekoa da, tamalez, neskak oso gaztetatik hasten direla jazarpen esperientziak jasaten, eta nerabezaroan areagotzen direla; eta larriena, erasotzailea ezaguna dela.  

Mundu digitalak duen hedatzeko gaitasuna oso baliagarria izan daiteke, baina aldi berean oso arrikutsua iruditzen zait, indarkeria digitalaren kasuan; horregatik, lan handia dago oraindik, nire ustez alfabetatze digital kritikoa, emozionala eta berdintasunezkoa sustatzeko; horrela, ziberfeminismoa hezkidetza-pedagogia bat izan daiteke, Esti Linares-ek dioen bezala. 

Joseba Gabilondoren hitzak aipatuz, betaurreko moreak ikasleekin batera jantzi eta sare sozial digitaletan izaten den sexismoa eta indarkeria matxista identifikatu, alternatibak sortu eta tratu onen kultura zabaldu beharko genuke denon artean. 

       Egia da aurreko datuek  eta urtero publikatzen diren ikertetatik ateratako datuek ikara sortzen dutela, baina nola identifikatu genero-indarkeria? Gizartean oso errotuta dago, naturalizatuta. 

    Oso lagungarria iruditu zait genero-indarkeriaren sailkapena ezagutzea (sinbolikoa, egiturazkoa, psikologikoa, ekonomikoa..) norberaren baitan geneukan ideiak zabaltzeko.

Aurreko edizioetako posten artean Olatz Ucin-ek egindakoa aukeratu dut:

https://hezkeh0506.blogspot.com/2018/03/guztion-ardura-da-indarkeria-matxista.html

   Bertan  genero indarkeriaren eragileak zeintzuk diren argi aipatzen ditu; baita indarkeria desikasteko maitasun erromantikoa, mikromatxismoak eta LGTBIQ-fobiak landu behar direla; bi estrategia proposatzen ditu: batetik, maskulinitate berriak sortu eta bestetik, autodefentsa feminista sustatu.

Maitasun erromantikoarekin lotuta bideoa hau gomendatzen dut ikustea: 

La historia de Pepe y Pepa (Carmen Ruiz Repullo)

Eta....nola dago nire inguru hezitzailea?

   Esan beharra daukat nire lan esparruan lankideen artean sentsibilizazioa dagoela gaiarekiko baina esan beharra daukat ere formakuntza sakonagoa  beharko zela hezkuntzan ere ikastaro honetan barneratzen ari garen kontzeptuak ezagutzeko, ikasteko, hiztegia bera ezagutzeko… 

    Lagunen arteko esparruan, berriz, hasierako hezkidetzaren inkestak eman zizkidan datuekin esan beharra daukat ere formazio beharra ikusten dudala, bai ezagutzeko eta sakontzeko.

Beraz, ADI! Genero indarkeriak aurpegi desberdinak ditu eta!

Genero-indarkeriari erantzun morea

 

GENERO-INDARKERIARI ERANTZUN MOREA

Genero-indarkeriaren inguruan ikusitako oro interesgarria bezain kezkagarria iruditu zait. Batetik, uste baino indarkeria-mota gehiagoren berri izan dudalako; hain zuzen ere, indarkeria sinbolikoa, egiturazkoa, psikologikoa, ekonomikoa, digitala, sexuala, fisikoa eta mikromatxismoak zertan diren ikasi dut. Bestetik, indarkeria kasuei dagokienez, izutzeko moduko datuak ditugula berretsi dut:

 

 

Datu beldurgarrion inguruan jardun dute, hain justu ere, https://www.ivoox.com/genero-indarkeria-audios-mp3_rf_41948996_1.html solasean Amaia Urrejola sexu-hezitzaile eta -aholkulariak, Eibarko Gehituko Jessika Otsek, militante feminista den Uxue Igartzak eta 18 urteko Jurgen Landa gazteak.

Urrejolaren hitzetan, memoriarik gabeko herria gara; izan ere, iraganean emakumeen kontra egindako bortizkeria ez da ezagutarazi. Historia gizonezkoen ikuspuntutik kontatu da; ez dira emakumeen ekarpenak aintzat hartu etb. Horrek guztiak iraganean iltzatuta eta kondenatuta egotera eraman gaitu. Indarkeria erreproduzitzeari utzi nahi bazaio, ezinbestekoa da berau ezagutzera ematea.

Borroka feministaren indarra lagun, ordea, salaketa kopurua nabarmen hazi da (nahiz eta gehienak isilpean gordetzen diren); horrek esan nahi du erasoak identifikatzen direla.

Hain zuzen ere, ildo horretatiko blog-sarrera aukeratu dut: https://hezkeh0506.blogspot.com/search/label/Genero-indarkeria

 #kontaezazu traola erabilita,  emakume askok eta askok salatatu zuten sare sozialetan eraso matxistak pairatu izana. Baliabide eraginkorra oso genero-indarkeria ezagutzera emateko. 

Ekarpen horrekin batera, Ur handitan saioko beste hau partekatu nahi nuke: https://www.eitb.eus/eu/telebista/programak/ur-handitan/mikromatxismoak-eraso-matxistak/bideoak/  Testigantza latza ematen du argitara emakume ausart eta kementsu batek.

Aurrera bagoaz ere, bide luzea dugu aurretik oraindik; izan ere, gaztetxoenen artean gero eta ohikoagoa da indarkeria, eta horretan ikaragarri eragiten dute heteropatriarkatuan ondo errotutako genero-rolek, maitasun erromantikoaren mitoak… erreferente toxikoetan oinarritutako orok, alegia. Eta ez dugu ahaztu behar: genero-indarkeria helduen artean dagoelako dago gazteen artean, gazteek helduak imitatzen baitituzte.

 Horren aurrean, ezagutzera ematearekin batera, erreferente berriei heldu behar diegu, aukera dugu eta.

Zer diozue?