Nire
esperientzia ikastaro honetan oso aberasgarria, oso interesgarria izan da, hezkidetzaren eta feminismoaren gaiari
buruzko ikuspegi askoz zabalagoa ematen dizuna. Esperientzia horrek lana,
denbora eta dedikazioa eskatu ditu. Hezkidetza ez da egun batean ikasten,
egunero praktikara eraman behar da.
Asko ikasi dut niri buruz ikastaro honetan. Hasteko, pazientzia gutxi dudala teknologia berriekin eta hezkidetzan beti ikasi ahal dudala gehiago, baina helburu batekin, praktikan jartzeko.
Lankideek asko irakatsi didate. Partekatu dituzten baliabideen kantitatea eta kalitatea izugarria da. Zoragarriak zarete!
Hezkidetzaren
eta berdintasunaren alde lanean jarraituko dut, baina orain oinarri teoriko
sakonagoarekin eta autodefentza feminita nola gauzatu ikasita. Ahalmen gehiago eta ikasitakoa erabilita askoz lan aberasgarriago hezkidetzaren alde bai lanean bai bizitzan pertsonalean.
Ikastaro
honetan ikasi dudan gauzarik garrantzitsuena da sare sozialak sortu eta
mantendu behar direla, bai birtualak bai errealak, berdintasuna mantendu dadin,
sororitatea dago gure indarra.
Eta, azkenik, eta oso garrantzitsua. emakumeok
gure baliabide eta aukera guztiekin partaidetza handitu eta zabaldu behar dugula,
inork ez isilarazteko.
Beti egon gara!!!!!!!!
ESKERRIK ASKO eta SAREETAN ELKAR IKUSIKO DUGU!!!!!!!!!
Une honetan, koronabirusarekin, zaintzak,
bizitzak, bizikidetza positiboa izan behar dutela gure izatearen erdigunea argi
dugu.
Osasun-krisi honek agerian uzten du
zaintza-lanen krisia ere. Noren esku uzten ditugu haurrak, eskola ez badago eta
lanera joan behar badugu? Aitona-amonen eskuetan, gaixotasunekin, gaitz
larriekin?
Izututa nauka pentsatzeak zenbat
emakumek egongo diren orain etxean beren tratu txarren emailearekin, ihes
egiteko aukerarik gabe.
Aurreko edizioko posten artean, Goreti Eskalzaren "Tratu onak” lana nabarmenduko nuke, eskaintzen digun gaiaren laburpenagatik, gogoeta eta baliabideengatik. Pertsonak eta zaintza bizitzako helburuen erdigunean jarri nahi izateak, egungo Hezkuntza sistemarekin talka egiten duela dio “sistemak, emaitzetan oinarritutako ikasteko modua lehenesten du eta exijentziek eta kontrolak pertsonaren dimentsio osoa galtzea” dakarrelako.
Dinamika honetan tratu onak eta tratu
txarrak bereiziko dituzte. Nola sentitzen gara gaizki tratatuak gaituztenean?
Eta ondo tratatzen gaituztenean? Zer nahiago dugu?
Prestatuko dira txartel batzuk tratu onak
edo txarrak agintzen dituztenak (ikus hurrengo orrian). Txartel horiek banatuko
dira eta bakoitza tratatua izango da berak daraman txartelaren arabera.
Musika lasaia jarriko da, eta musika
entzuten den bitartean, gelan ibiliko dira. Musika gelditzen denenean, ikasleak
gelditu egingo dira. Ikasle bakoitzak txartela irakurriko dio ondoan edo parean
dagoenari, eta hor agindutakoa egingo dio. Horrela egingo da denboratxo batean.
Ondoren, elkartuko dira antzeko aginduak
dituztenak, hau da, tratu onak alde batean eta tratu txarrak bestaldean, eta
kate moduko bat egingo dute, bata bestearen parean.
Behin bi kateak parez pare kokatuak
daudela, bakoitzak bere txartela irakurriko du eta adibide bat jarriko du
(eguneroko adibide bat). Bukaeran talde bakoitzak definitu beharko du zer diren
tratu onak eta zer diren tratu txarrak. Definizio horiek gelan jarriko dituzte
kartoi mehe batzuetan edo txartel handi batzuetan (ikus hurrengo orrian).
Gure bizitzan zoriontsuak izan gaitezen,
funtsezkoa da harreman osasuntsuak eta jarrera positiboa izatea. Harreman onak
dira nork bere buruarekin eta gainerakoekin errespetuan, askatasunean eta
elkartasunean oinarritutakoak.
Tratu
onak izatea eta zaintzaren kultura hau da: nork bere eta gainerakoen beharrei
erreparatzea, eta behar horiek asebetetzeko ahaleginak egitea. Ahalegin horien
artean, entzutea, lankidetzan jardutea, laguntza ematea eta eskatzea daude. Tratu
onak eta txarrak bereiztu behar ditugu.
Aste honetan ikusi dugu indarkeria matxista suntsitzeko
bi alderdi landu behar ditugula: maskulinitate berriak eta autodefentsa
feminista. Emakumeen eta gizonen inplikazioa beharrezkoa da indarkeria
amaitzeko. Ezin da fokua eta erantzukizuna emakumeengan bakarrik jarri, orain
arte egiten zen bezala.
Erantzukizuna jendarte oso da, hurrengo bideoan ikusten den bezala, "Eskerrik asko ez esateagatik ezer"
Iazko post-en artetik Janire Itxasorena aukeratu dut, Txanogorritxoren ipuina oso baliabide interegarria
iruditzen zaidalako. Eremu hezitzailean landu beharreko gaia
da indarkeriarena (fisiko, psikologikoa…), izan ere, pertsona sumisoak ez
izateko eta identitate bat sortu ahal izateko beharrezkoa dugu autodefentsa
ildoak hezkuntza eremuan lantzea.
Ikasleekin zer landu?
Aste honetan argi geratu zait indarkeria matxistarekin
amaitzea guztion lana dela, emakumeena eta gizonena. Eta posible dela indarkeria
honekin amaitzea, benetan horretara jartzen bagara. Horretarako, indarkeria
matxistaren aurkako legea erabat garatu beharko litzateke. Hezkuntzari
dagozkion alderdietan, ordea, ez da garatu.
Tutoretza ordua laburregi geratzen
da landu beharreko gai guztietarako. Azkenekoz ikusi dut ikasgai berri bat
eskatzen dela: heziketa emozionala. Uste dut Lehen Hezkuntzako lehen mailatik
DBHko laugarren mailara arte ikasgai hau ematea ekarpen ona izan daitekela.
Amodioa, amodio toxikoa, Indarkeria sustatzen dituzten
amodiozko mitoak landu beharko ziren txikitatik.
Nola epaituko gaituzte hurrengo mendeetan? XXI. mendeko
iraultza feminista aztertuko da testuliburuetan?
Gaur egun bezala, lotsagarria iruditzen zaigu esklabismoa
baimentzea eta hainbeste aldekoak izatea, baita zientzialari eta intelektualen
artean ere. Agian, 100 urte barru, sinestezina da emakumeei tratu txarrak
ematea. Ez dago inolako argudiorik gizartean biztanleriaren erdiaritratu txarrak ematea justifikatzen duenik.
Egun hauetan konturatu naiz gatazka hitzak duen zentzu
negatiboaz. Gatazka zerbait negatibotzat hartzen badugu, saihesten saiatuko
gara beti. Zerbait positibo gisa tratatzen badugu, gizartea hobetzeko erabil
dezakegu.
Antzeko zerbait gertatzen da krisi hitzarekin, esanahi
peioratiboa du, baina etimologikoki aldaketa esan nahi du. Askotan aldaketek
beldurra ematen digute, baina beharrezkoak dira gizartea hobetzeko,
patriarkatuarekin amaitzeko.
Patriarkatuaren aurka batzuetan modu bortitzean borrokatu
ziren emakume batzuei buruz ikertzen aritu naiz, sufragistei buruz, adibidez.
Gatazka sozialari esker lortu zen emakumeek botoa izateko eskubidea
Ingalaterran eta beste herrialde batzuetan. Hau da, gatazka, borrokak balio
izan digu eta balio digu gure eskubideak lortzeko.
Neure buruari aldarrikatu diot zein den bakea hitzaren
benetako esanahia. Erabat ados nago bake positiboaren, bizikidetzaren eta
justiziaren kontzeptuarekin.
•Ikastetxean elkarbizitza positiboko giroa sortzea, non komunitateko kide guztiak parte direla sentituko duten.
•Elkarbizitza positiboarekin loturiko zenbait alderdiri buruzko eta hezkuntza- komunitateko estamentu guztiei zuzenduriko prestakuntza (kulturartekotasuna, aniztasun afektibo-sexuala, heziketa emozionala, gatazken kudeaketa, portaeraren hobekuntza…) proposatu eta plangintza egitea.
•Gatazken tratamendu egokia eta haiek modu baketsuan konpontzen ikasteko estrategiak prestatu eta abiaraztea.
•Ikastetxe mistoa izatetik inolako ekintza diskriminatzailerik gertatzen ez den hezkidetza-ikastetxea izatera pasatzea, non bi sexuen arteko errespetua eta sexua bizitzeko moduekiko begirunea identitate ezaugarriak izango diren.
•Ikastetxe bat izatea non tolerantzia, errespetua, elkartasuna eta lankidetza balio partekatuak izango diren eta ekintza jakin batzuetan islatuko diren.
•Partaide guztiek ikastetxean ordezkatutako kultura guztien balioa aitortzen duten komunitatea eratzea, ikastetxeari balio erantsia ematen dion ezaugarri modura hartuz.
•Arrazakeria / diskriminazioa / bazterketa gainditzea, azaltzen direneko egoerak desitxuratuz, eztabaida bultzatuz, enpatia eta pertsona guztien eskubideen aitorpena sustatuz.
Eskolaren bidez sozietatea alda
dezakegula ulertu
behar dugu. Urtero, ikastetxeetan LGTBIfobiko jazarpen kasuak aurkitzen ditugu.
Prebentzioa/probentzioa egiteko, pertsona guztiekiko errespetua landu behar dugu
ikasleekin, haien identitate sexuala edo orientazio sexuala axola gabe.
Ikastetxeek gune seguruak eskaini behar dizkiei pertsona guztiei, ikasle
guztiei.
Ikasleak sentsibilizatzeko LGTBI pertsonen borroka historian
zehar, zelan dauden gaur egun haien eskubideak munduak, eta gaur egungo
erreferenteak aldarrikatu behar ditugu, Batez ere lesbianen erreferenteak bistaratu behar ditugu. Eta ez landu soilik maiatzaren 17an baizik eta egunero.
LGTBI banderaren jatorria eta esanahia
ikasleei ezagutarazi behar zaie.
LGTBI bandera Gilbert Bakerrek diseinatu zuen,
eta 1978ko ekainaren 25ean lehenengoz, San Franziskoko Gai Harrotasun jaialdi
batean, eta, bandera egiteko, Judy Garlandek abestutako “Over the Rainbow”
abestian inspiratu zen Baker. Ortzadar banderak zortzi marra zituen eta kolore
bakoitzak esanahi bat zuen (arrosa, sexualitatea; gorria, bizitza; laranja,
osasuna; horia, eguzkiko argia; berdea, natura; turkesa, artea edo magia;
urdina, baretasuna; eta morea, izpiritua). Urte berean marra bat galdu zuen
(larrosa, hain zuzen ere); eta gaur egungo bandera, berriz, sei marraz osatuta
dago: gorria, laranja, horia, berdea, urdina eta morea (beraz, turkesarik
gabe). Kolore anitzek pentsamendu anitzak irudikatzen dituzte. (Iturria: Wikipedia).
Aurreko edizioko posten artean, Iazko ikastarokideek egindako postLeire De Miguel-en postaaukeratu dut. Bere postean lesbiana aukera politiko bat izan daitekela azaltzen du. Heteronormatibitatetik kanpo, heteroarauaren aurrean aukera posible bat da.
Eremu hezitzaileen ikastetxeetan
lantzeko erronkak
·Binarismo heteropatriarkala apurtu.
·Sexualitatearekin eta
sexu-orientazioarekin zerikusia duten giza eskubideen errespetatu.
·Erreferenteak erakutsi:
Sexu-orientazio anitza izan duten garai desberdinetako zenbait pertsonaia
ospetsuak ezagutu.
·Lesbianen, gayen, transgeneroen eta
bisexualen historian jasandako bereizkeria eta giza eskubideen urraketa
ezagutu.
·Jarrera homofobo fisiko zein ahozkoekiko
jarrera kritikoa garatu.
Bullying homofobikoaren aurka borrokatu behar dugu!
Beste urteetako posten artean, Nor naizen eta nor ez naizenposta aukeratu dut, Bideo hau eskeintzen du, non azaltzen da oso argi nola sartzen duzkiegu estereotipoak gure umeei .
Irakasleen kontzientziazioak asko eragin du. Duela 4 edo 5 urtetik hona,
urtero, gure zonaldean, neska trans edo ninƱo bat ikusten da. Lehen
nerabezaroan agertzen ziren, baina orain Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan
ere agertzen dira, batez ere 5 eta 6 urtetan.
Genero identitate anitzak az hainbat elkarte
topa daitezke gaur egun:
·Errespetuz, asociación para la defensa e integración de las personas
transexuales.http://www.errespetuz.org/
Transexualitatea ulertzeko Filme labur hau gomendatzen dut:
From Lucas to Luus.
Heziberri 2020:
“Oinarrizko Hezkuntzak pertsona guztien hezkuntza-eskubidea bermatu behar du.
Horrenbestez, zuzentasunaren eta justizia sozialaren ildoan, hezkuntzak aukera
berdinak eskaini behar ditu, bazterketarik egin gabe –ezaugarri
pertsonalengatik edo sexu-orientazio, kultur nortasun edo generoagatik–, eta
gainditu egin behar ditu desberdintasun ekonomikoak, sozialak, kulturalak eta
pertsonalak.”
Egitasmo hau helburu bihurtzeko eskolan gauza aldaketa nabariak egin behar ditugu.
Curriculum ezkutua oso errotuta dago pertsonengan, eta pertsonak gara eskola
osatzen dugunak.
Elementu batzuk begi-bistakoak dira: hizkera sexista,
curriculum androzentrikoa, material androzentrikoak. Kultura androzentrikoa berrikusi behar dugu. Emakumeen ekarpen guztiak batu behar ditugu
curriculumean. Hori egin gabe jarraitzen badugu, gure neskatoek beren nortasuna
eraikitzen jarraituko dute, bigarren kategoriako izaki gisa.
Zientziari ekarpenak egin dizkioten pertsonengan pentsatzen denean, pertsona horri forma ematen dion estereotipoa maskulinoa da beti. Zeregin horretarako gaitasun handiagoa duten gizonek? lan horiek egiteko erraztasun sozial handiagoa dute? Horren ondorioa da zientzia edo ingeniaritza karreretan matrikulatzen diren ikasleen kopurua askoz txikiagoa dela. Ikerketa-talde edo zentroak edo enpresa teknologiko handiak zuzentzen dituzten ikertzaileez ari bagara, joera askoz ere nabarmenagoa da. Beharrezkoa da, beraz, egungo haurtzaroan eta gaztaroan erreferentziako sistema femeninoa sortzea zientziaren munduan. Erreferentzia femeninoko sistema horrekin, haurrek zientziaren munduaren ikuspegi desberdina izango lukete: zientziari egiten dizkioten ekarpenak aparteko pertsonek egiten dituzte, beren adimenagatik, lanerako gaitasunagatik, pasioagatik, baina inola ere ez beren sexuagatik. Zer egin ahal dugu? - Zientziaren, teknologiaren, ingeniaritzaren eta matematikaren inguruko estereotipo femeninoak apurtzea. - Iraganeko eta oraingo emakume zientifikoei ikusgarritasuna ematea etorkizuneko zientzialariak motibatzeko. - Tradizionalki maskulinizatuta egon diren lanpostuei lotutako genero- estereotipoei buruzko gogoeta sustatzea. - Ikerketa zientifikoaren esparruan egiten den lana ikusaraztea.
- Erraztu. Ikasgelan erabiltzeko hezkuntza-baliabideak eman.
Datuak diotena:
EUSTATek urtero kaleratzen dituen datuek garbi
erakusten dute neskek eta mutilek egiten dituzten ikasketa-hautaketetan genero
estereotipoak mantentzen direla, rol tradizionalen araberako sexuen banaketa
mantentzen dutenak: besteen zaintzarekin eta giza harremanekin zerikusi duten
ikasketak aukeratzen dituzte neskek; teknikarekin eta produkzioarekin
lotutakoak, berriz, mutilek.
Eustateko 2017ko txostenakontuan hartuta, hurrengo grafikoak ikusi ahal ditugu.2015-16 ikasturtearen bukaeran lortutako datuekin alderatuta daude.
DEBEGESA bideoan argi ikusten dira neska eta mutilen arteko interes desberdinak.
- Orientazio akademikoa Lehen Hezkuntzako 5 .mailan hastea egiten. DBHn beranduegi da, estereotipoak guztiz barneratuta dituzte jadanik neska eta mutilek Bigarren Hezkuntzan. - Estereotipoak apurtzen dituzten erreferenteak izatea bai neskek bai mutilek. Orokorrean STEAM ikasketak egiteko neskak bultzatu nahi ditugu, baina zaintzan hezitu behar ditugu mutilak eta erreferenteak erakutsi.
Hurrengo urteetako posten artean,Agurtzane Goitiarena aukeratu dut. Orientazio planifikatua hezkidetzailea Aurrera eramateko, gako askori baliabide hezkidetzaile bat lotu dio.
Gure jarduera
hezkidetzailea aurrerapauso handia emango luke curriculuma eta baliabide
didaktiko hezkidetzaileak erabiliko bagenituzke.Domino-pieza izan liteke, gainerako pieza
guztiak mugituko lituzkeena.
Ikastetxeetan modu
sistematikoan erabiltzean, androzentrismoa amaituko litzateke hezkuntzan. Ez
litzateke biztanleriaren erdiari bakarrik erakutsiko. Beraz, ikasleengan eragin handia izango luke,
historiaren eta bizitzaren ikuspegi osoa izango lukete, ez erdia.
Bai mutikoek bai neskatoek
erreferente femeninoak izango lituzkete jakintzaren arlo guztietan, eta
integratuko lukete emakumeek eta gizonek gaitasun berberak eta balorazio sozial
bera dituztela. Egin diren azterlanetan egiaztatu da neskek erreferente
femeninoak eta maskulinoak dituztela. Mutilek, aldiz, erreferente maskulinoak
baino ez dituzte, nesken eta emakumeen mundua ezezaguna egiten zaie.
Curriculum hori eta
hezkidetzako baliabideak erabiltzeak sentsibilizazio-eragin
handia izango luke irakasleengan.
Irakasle guztiek erabiliko lituzkete material horiek ikasle guztiekin. Ez orain
bezala, emakumeen ekarpenak oso kontzientziatuta dauden pertsona batzuek
bakarrik erabiltzen baitute. Irakasleen sentsibilizazio horrek betaurreko
moreak jantzaraziko lizkieke, eta patioen, espazioen, denboraren, hizkuntzaren
erabilera aldatuko liekete... Baina lan hau ezin da argitaletxeen eskuetan utzi:
Estrategia erabilgarri
bezala Marian Morenok sortutako materialak eta bideoak ezinbestekoak dira:
Eider Olareagaren “Curriculumak eraldatzen” posta aukeratu dut. Baliabideak eta
Curriculuma aldatzeko dauden ostopo batzuk aipatzen ditu. Ostopo ekonomikoak proiektu berriak sortu eta
ikastaro zein tailerrak garatzeko dirua behar da. Irakasleen arteko desadostasunak
bide hezkidetzailea aurrera eramateko, eta beraz irakesleen formazio beharra,
betaurreko moreak jartzeko eta erabiltzeko.