Plazer bat izan da espazio hau hezkidetzarekiko interesa duten beste hainbat kiderekin partekatzeaz gain, erritmo, pauta edota doktrina zehatzik gabe burututako hausnarketa anitzei denbora eskaintzea.
Azken sarrera hau, ene lagun min batek bere garaian idatzitako olerkitxo bat partekatzeko aprobetxatu nahi nuen, zeinak hitz gutxi batzuen bidez, mila korapilo sortzen zein askatzen dizkidan irakurtzen dudan bakoitzean.
Ez erritmodun, ez pautadun, ez doktrinadun, ez etapadun, zerbait hori, askea.
Konpromezua deseraikitzea erabaki duten hainbat izakiren arteko trukea...
Izan ere, barnetik datorkigu zain bero eta esploratzailea....
Beraz, zergatik aintzat hartu hau eternoa izan behar denaren ustea?
Nik pertsonalki nahiago dut une honetas haratago ez begiratzea
Gaur asetu dezagun hortaz, elkarrekiko daukagun gosea,
Ahaztu gabe gugandik haratago mundu bat badagoela.
Ezin nezake imagina ene desioei uko eginez eternuki zuri begira egotea
Itogarria baitzait pertsonak jabetza bihurtzeko gizakiak daukan grin amaigabea.
Besterik gabe nahiko nuke gure artekoa librea dela aldarrikatzxea,
Eta nahi dugunean hasi eta nahi dugunean amaitzen den harreman sano, errespetuzko zein
konfidantzazko baten gestionamenduan trebeak garela demostratzea.
Hirugarren blokea ixteko modu
paregabea iruditu zait tratu onen eta zaintzaren garrantzia azpimarratu, eta
hauen inguruan aritzea aste honetan zehar, pertsonalki, asko gustatu zaidalarik
irakurgaian zehar norbere buruarekiko daukagun harremanari eskaintzen zaion
tartetxoa; harreman kontzeptuaz aritzean, pertsonen arteko harreman-dimentsioa
bezain garrantzitsua da persona barrukoarena. Beraz, norbere buruarekin
harreman osasuntsu bat izateko, beharrezkoa da “gure mundua” ondo osatuta
egotea, honi denbora eskainiz zein hau zainduz.
Horrez gain, ikastaroa aurrera joan
den heinean, behin eta berriz agerian gelditu da -aste honetan ere bai- eskolak
ez duela berdintasunean hezten eta kontzienteki hezkidetzailea den planteamendu
batekin esku hartu ezean, eskolak gainerako botere sozialek erreproduzitzen
dituzten genero-estereotipo sexista berak hedatuko ditu.
Aurreko edizioetako hausnarketak
irakurtzen, Martaren Tratu
onetik elkarbizitza positibora sarrerarekin egin dut topo, zeinetan
baliabide anitzak eskaintzeaz gain, hezkuntzarekiko ikuspegi kritikoa erakusten
eta elkarbizitza positiborako proposamenak plazaratzen dituen.
Bizbizipen-ikaskuntzaren
defendatzaile irmo gisa, jolasak eta gorputz-dinamikak, norberaren bizitzan
aplikatutako kontzeptu berriak irakasteko eta ulertzeko tresna zein baliabide
lagungarritzat jotzen ditut. Hauen bidez ikasleriaren bizipenekin konektatu genezake,
modu horretan gaia lantzeak, eraginkortasun handaigoa izango duelarik.
Lan egiten dudan elkartean,
Erraietan Barrena izeneko proiektu bat daukagu, zeinaren helburu nagusia, jabekuntzatik
zein tratu onen lanketa, analisitik eta sustapenetik, indarkeriaren prebentzioa
egitea da. Hona hemen unitate
didaktikoa interesik izanez gero.
Horrez gain, The Lunch Date
izeneko laburmetraia uzten dut eskuragarri jarraian, zeinak harremanen inguruko
eztabaidarako bide interesgarria eskaintzen duen:
Azkenik, hezkuntzaren arloan
landu beharreko erronkei dagokienez, autoestimuaren lanketa azpimarratu nahiko
nuke lehendabizi, honek eragin zuzena izango baitu pertsona bakoitzaren garapen
integralean zein honek bere buruarekin zein besteekin sortuko dituen
harremanetan. Horrez gain, irakaslegoaren etengabeko formakuntzaren, material zein
baliabide didaktikoen uneoroko ebaluazio zein hobekuntzaren eta hezkuntza
komunitate osoaren inplikazio eta erantzukidetasunaren beharra azpimarratu
nahiko nuke.
Ikastaro osoan zehar, gazteriaren
artean ematen diren tratuek zein harreman afektibo-sexualek, bereziki
arduratzen nautela adierazi dut, funtsezkoa iruditzen zaidalarik,
berdintasunean oinarritutako heziketa afektibo sexuala hezkuntza sistema
arautuan txertatzearen alde borrokan dihardugun bitartean, horrelako proiektu,
programa, material zein dinamika aurera eramatea.
Jarrai dezagun beraz,
hezkidetzaren bidean gure aleak uzten!
"Hezkuntzaren bidez indarkeria matxistak errotik moztuz"
Indarkeria matxistak giza eskubideen
urratze larriak diren heinean, ezinbestekoa da hauen aniztasuna zein konplexutasuna
kontuan hartuko duen legedi baterantz urratsak ematea, egun dauden esparru
arauemaileen berrikuspenean, ezarpenean, garapenean zein ebaluazioan sakonduz. Horretarako,
beharrezkoa da indarkeria sotilenak ere bistaratu, salatu, eta hau geldiarazteko
konponbideak bilatzea, iruditeria kultural matxistaren eraldaketa eta
berdintasunaren aldeko jarreretan aldaketa sustatuz.
Egun, hezkuntza ez formala,
oinarrizko eremua da sentsibilizazioa lantzeko, hau adin eta sexu guztietako
herritarrei zuzentzen baita, beti ere, kolektibo bakoitzak dituen beharrak
identifikatzeko aukera ematen duen diagnostiko batetik abiatuta. Eskura uzten
dut, Donostiako Udaleko Gazteria eta Berdintasun Sailek urtero antolatzen duten
Indarkeria Matxistak Nerabezaroan Jardunaldietako 4.edizioan Eider
Goiburuk emandako hitzaldia: Nerabezaroa,
matxismoa eta prebentzio pilulak.
Dena den, gai honetan
irakurritako testuetan aipatzen den kasan, indarkeria matxistarik gabeko
gizartea sustatzeko, gizonen inplikazioa -maskulinitate heterosexual
hegemonikoa interpelatuz eta berriak eraikiz-, eta emakumeen ahalduntze
indibidual eta kolektiboa -autodefentsa feministaren bidez- funtsezkoak
direnaren ustea daukat.
Gaur bertan iritsi zait Nahiko!
Hitzaldien Martxoak 22rako proposamena, zeinetan Jokin Azpiazu, ikasle
mutilen eta berdintasunerako heziketaren inguruan arituko den; zergatik
eta zertarako, hausnarketak eta irizpideak. Eskuragarri uzten ditut kartela,
eta berak idatzitako liburuaren inguruko elkarrizketa
bat.
Aurreko urteetako post ezberdinak irakurri ostean,STOP indarkeria matxistei!!Post-a hautatu dut, bertan egindako ekarpenak ugariak eta baliagarriak iruditu zaizkidalako. Nik ere, zenbait proposamen botako ditut, zuen interesekoak direlakoan:
Bigarren Hezkuntzako
Ikasleriarekin indarkeria matxisten gaia lantzeko, SETEM-ek emakumeen aurkako
indarkeria eragiten duten publizitate-, kontsumo- eta komunikazio-modu guztiak
bildu nahi izan dituen Fabricando Mujeres egitasmoa proposatu
nahiko nuke. Alde batetik, kontsumo kapitalistan dauden indarkeria matxistei
heltzen dien eta estetika- zein etxe-produktuen, elikagaien edota eremu
publikoaren kontsumoa aztertzen duen dokumental bat egin dute, hona hemen hau
eskuragarri:
Bestalde, egitasmoaren web orrian, emakume
idealaren prototipo horiek salatzeko kanpaina bat, adibideen katalogo zabal bat
zein alternatibak erakusten dituzten bideoak, artikuluak edo bestelako
materialak daude eskuragarri.
Azkenik, aldez aurretik aipamena
egin diodan post-ean eskuragarri dagoen Carmen Ruiz Repulloren Pepa eta Peperen
istorioa jarri nahiko nuke mahai gainean, bideo hau, oso egokia zein bisuala
baita harreman afektibo-sexualetan eman daitezkeen indarkeria maila ezberdinen
kontzientzia hartzeko:
Aste
honetan zehar, buelta asko eman dizkiot gatazken aurrean hartzen ditugun
jarrera ezberdinei; horrelako egoeretan, deserosotasun sentsasioa nagusitzen da
nigan eta neure erraietara joz, honen zergatiaren inguruko hausnarketak pisu
handia hartu du nire egunerokotasunean.
Adam
Curlen ondorengo definizioa nabarmentzea gustatuko litzaidake:
Bizitzak munduan zehar, bakoitzaren
abiapuntua aintzat hartuta, ibilbide desberdinak egingo ditu. Aurrera joko du,
gehienetan egokituaz, aurkituko dituen errealitateari erantzunez. Bakea,
gizarteko pertsonen bizitzako ibilbideak elkarlaguntzea da; gudak eta
garrazkeriak, bizitzen ibilbideak elkarren artean talka egitea den bitartean. (Adam
Curle)
Olik
bere blogean dionarekin bat eginez, EAEko hezkuntza sisteman gatazken
problematika jorratzen ez denaren sentsazioa daukat nik ere; alde batetik, irakasleek
formakuntza falta izateaz gain, ikasleriak ez dauka nahikoa tresna gatazken
aurrean modu egoki baten erantzuteko, eta bestalde, gatazkak sozialki duen
kuttua negatiboa da.
Ukaezina
da egungo gizartea geroz eta heterogeneoagoa dela; askotariko jatorri, kultura,
sinesmen zein ohiturek presentzia nabaria dute gure egunerokotasunean.
Ondorioz, gizartea ere, geroz eta anitzagoa da, eta horrek bai kolektiboki bai
bakarka aberasten gaituenaren ustea daukat.
Arazoaren
oinarria, aniztasuna persona gisa hezten gaituen zein bizitzeko eta pentsatzeko
beste modu batzuk erakusten dizkigun gertaera gisa ikusi beharrean, honen
aurrean sortzen diren gatazketan dago; zehazki, aniztasun hori kudeatzen ez
dakigunean edota hau positibotzat jotzen duen oinarri sozialik ez egitean.
Horregatik,
gazteei elkarrizketa eta pertsonen arteko elkarreragina sustatzeko tresnak
ematearen beharra azpimarratu nahiko nuke, tresna hauen bidez, elkarrekin
ezgautzak partekatu, desberdintasunarekiko errespetua landu, eta aniztasunaren
inguruan aritzea ahalbidetuko duen giro sozial egokia sortzea ahalbidetuko
baita. Nire ustez, ongi ulertutako zein ondo kudeatutako aniztasuna da
bizikidetza baketsua izateko eta gizarte-gatazkak murrizteko tresnarik
egokiena.
Eta
noski, bizikidetza lehenesten duten giro eta praktikak sortu zein pentsatzeko,
hausnartzeko, errealitatea behatzeko eta gatazkak modu egoki batean kudeatzeko
gai den gizarte bat sustatu nahi badira, funtsezkoa da lanketa hautxiki txikitatik hastea.
Bestalde,
Bigarren Hezkuntzara begira, Pentsatzeko
Hitzorduak proiektuaren gida partekatu nahiko nuke zuekin; elkarrizketa
filosofikoaz baliatuz, lanketa komunitarioa egin, eta taldeak gizarte
demokratiko baterako ezinbestekoak diren balioak errespetatzea zein hauek
praktikan jartzea duen helburu nagusia.
Jarraian
ikusgai dauden bi bideoak ere, sarritan erabili izan ditugu txikitxoekin
gatazkaren eta honen kudeaketaren inguruan aritzeko:
Azkenik,
pasaden urteko Gatazken
bidez hasi eta hezi sarrera nabarmendu nahiko nuke. Izan ere, berak
aipatzen duen kasan, ikasleen arteko gatazkak egunero ematen dira, eta funtsezkoa
da irakasle moduan, hauek detektatzea, ezagutzea eta hauen balio hezitzaileaz
baliatzea. Gainera, eduki zein baliabide asko daude eskuragarri bere
hausnarketan.
Aste honetan, ideia zein kontzeptu ugari
landu ditugu heziketa afektibo-sexualaren inguruan, eta hausnarketarekin
hasteko, honako bi hauek azpimarratu nahiko nituzke:
Eskolako materia guztiek maitasun-eredu
bakarra transmititzen dute; maitasun erromantikoa, osagarritasunaren ideia,
derrigorrezko heterosexualitatea eta dominazio-meneko harremanen naturalizazioa
(Lucas Platero)
Eskolak hezikerta afektibo-sexual hezkidetzailea
sustatzeko beharrezkoa da eredu heterosexista ugalkor hegemonikoa kolokan
jartzea. Hezkuntzaren erronka nagusia, heziketa afektibo-sexual hezkidetzailea
hezkuntza-eremu guztietan txertatzea, sexualitateen diskurtsoak beren espresio
anitzekin ikastetxeko harreman esparru guztietan integratzea
Pertsonalki, egungo hezkuntza afektibo-sexualak
eta gazteriaren artean ematen diren harremanek, asko arduratzen naute, eta sexu-hezkuntzak
nerabezaroan duen garrantziaren ideiak, presentzia nabarmena izan du nigan
azken astean. Izan ere, etapa honetan eraikitzen da izaera fisiko, psikologiko,
afektibo eta intelektualeko aldaketak dituen identitatea. Nerabezaroa,
garrantzitsua da oso bizi-zikloaren barruan; gazteek beraien identitate
pertsonala indartzen dute genero-identitatearen bidez, testuinguru
soziokultural zehatz batean murgilduta zein honek baldintzatuta, eta
identitatea sexuaren arabera prestatzeko edukiak dibersifikatzen dira.
Sexualitatea nortasunaren garapenarekin,
gizarte-egiturekin zein harreman sozialekin estuki lotuta egonik, adin
horretan, funtsezkoa dela deritzot autoestimuaren eta autokontzeptuaren gaia lantzea,
norbere burua ezagutu eta onartzeaz gain, harreman sozio-afektiboak ulertu eta
hobeto kudeatzen ikasteko.
Bestalde, Lucas Plateroren erreferentziari
heldu, eta esan, maitasun eredu hegemonikoa patriarkala den heinean, heterosexuala
dela, eta testuinguru horretan, ordena soziala sortze zein birsortze aldera
jabetza pribatua, indibidualismoa, kontsumismoa edota lehiakortasuna oinarri
gisa aldarrikatzen dituen unetik, kapitalismoaren parte ere badela. Horregatik,
botereak maitasuna ere zeharkatzen duenaren ustea daukat, harreman sozialak
ulertzeko eta antolatzeko ideologĆa kultural hegemoniko oso bat duelako
atzetik.
Beraz, berarekin bat etorri, eta esan,
maitasun erromantikoa, mendebaldeko maitasun eredu hegemonikotzat hartzen dela,
maitasun modu horrek definitzen dituelarik bi sexuen artean ezartzen diren
harreman afektibo-sexualen zuzendaritza politiko, intelektual eta morala, honek
eragin zuzena duelarik gazteriaren harreman afektibo-sexualetan.
Egoera honen aurrean, hezkuntzan dauden
erronkak honako hauek dira:
- Egungo hezkuntza sistema erreparatuz gero, ez dago sexu
hezkuntza aurrera eramateko beharrezkotasunik, eta ondorioz, sexu hezkuntza
integralik; gaiarekin lotura duten proiektu gehienak, noizbehinka gertatzen
dira, hauen baliabide iturri nagusia, diru-laguntza puntualak direlarik. Nire
ustez baina, beharrezkoa da nerabezaroko sexu-hezkuntzari berehala ekin eta
edukiak modu argi batean egituratzea.
- Aniztasun afektibo-sexualarekiko sentsibilizazioa eta
kontzientziazioa lantzea
- Irakasleen etengabeko formakuntza
- Hezkunza komunitatea ahalduntzea testuinguru sozial-
familiar- edota eskolarrean gerta daitezkeen gatazke ezberdinei aurrea hartzeko
zein hauek ahalik eta modu egokienean kudeatu ahal izateko.
Bestalde, aipatu, Oihanaren EGIN DEZAGUN blogean eskuragarri dagoen Nerea sanchoren hitzaldian parte-hartu
nuela eta eskura utzi duen bideoa, oso gomendagarria iruditzen zaidala.
Arremanitz Kooperatibak izugarrizko lana egiten du gai hauetan, beraz, beraien
web orria eskuragarri uzten dut hemen inork kuxkuxeatu nahi badu ere:ARREMANITZ KOOPERATIBA – Tratu Onak,
Parekidetasuna eta Sexologia
Azkenik, esan, pasaden urteko Osasun Sexuala, Beste osasun mota bat sarrera aukeratu dudalaegindako ekarpenak oso ineresgarriak iruditu
zaizkidalako.
Botere
sistema juridikoek gerora errepresentatzen dituzten subjektuak ekoizten
dituztela kontuan hartuta, nabarmendu, subjektu juridikoak praktika
baztertzaile batzuen bidez eratzen direla, xede legitimatzaile eta baztertzaile
batzuekin. Gainera, eragiketa politiko horiek, oso ondo ezkutatzen eta
naturalizatzen dira, analisi politikoak egitura juridikoak haien oinarriak
balira bezala aurkezten dituelako.
Praktika
baztertzaile horien muinean, sistema heteropatriarkala koka genezake, zeinak
edozein genero eta orientazio afektibo sexualen gainetik, genero maskulinoa eta
heterosexualitatea ezartzen dituen, sistema soziopolitiko bat zehaztuz.
Ondorioz, sistema honek indartzen duen maskulinitate hegemonikoak, izaera
normatiboa hartzen du, misoginia, homofobia, matxismoa eta hegemonia elikatzen
dituelarik.
Sistema
horretan, heteroarauak zehazten du orientazio afektibo-sexuala; rolak eta
pertsonen artean eratzen diren harremanak “gizon-emakume” sistema bitarrean
eman behar direla, eta sexu-biologikoak, genero adierazpenarekin zein sozialki
honi onartutako desioekin bat egin behar duela alegia.
Plazera
zein intimitatea emateko dugun behar fisiko eta afektiboa gizaki guztiok
partekatzen dugun arren, hau modu desberdin batean bizi du bakoitzak eta
horregatik, beharrezkoa deritzot, entzuteko gaitasuna hartzea, gustoko dugun
hori, zein gustoko ez duguna identifikatzeko zein adierazteko gaitasuna
lantzea; Ruiz
Repullok, sexualitatearen garapen osasuntsu eta atseginaren alde egiteak
duen garrantzia nabarmena azpimarratzen du, modu horretan, pertsona baten
garapen integrala bultzatzen dela esanez.
Sexualitatea
nortasunaren garapenarekin, gizarte-egiturekin zein harreman sozialekin estuki
lotuta egonik, funtsezkoa deritzot ere, autoestimuaren eta autokontzeptuaren
gaia lantzea, norbere burua ezagutu, eta onartzeko, eta era berean, harreman
sozio afektiboak ulertu eta hobeto kudeatzen ikasteko; izan ere, hezkuntza
afektibo-sexualak duen helburuetako bat, ikasleriaren behar afektiboak asetze
aldera, pertsonen arteko harremanak jorratzea da.
Beraz,
azpimarratu, ezinbestekoa dela genero-identitate guztiak errespetatuko dituen
eredu inklusiboan heztea, pertsona guztien errespetua, tratu onak eta
eskubide-berdintasuna lortzeko. Hala ere, egungo hezkuntza sistema
erreparatuz gero, ez dago sexu hezkuntza aurrera eramateko beharrezkotasunik,
eta ondorioz, sexu hezkuntza integralik; gaiarekin lotura duten proiektu
gehienak, noizbehinka gertatzen dira, hauen baliabide iturri nagusia, diru-laguntza
puntualak direlarik. Nire ustez baina, beharrezkoa da nerabezaroko sexu-hezkuntzari
berehala ekin eta edukiak modu argi batean egituratzea.
Izan
ere, gazteek harreman afektibo sexualekiko jasotzen duten informazioa, ez da
giro lasai batean eta taburik gabe transmititzen, eta ondorioz, hau modu
irekian eta askatasunez erabiltzeko oztopoak aurkitzen dituzte. Hau da,
nerabeek informazioa izan arren, zalantzak izanez gero edota zerbaitekin
desados badaude, ez dute adierazten; hau adieraztera iritsiz gero, berdinen taldean
egiten dute, antzeko zalantzak dituzten eta egoera berean dauden beste
nerabeekin.
Familiak
duen rola ere aipatu nahiko nuke, hau baita haurra sozializatzen den lehen
testuingurua, eta horregatik, funtsezkoa dela deritzot familiako kide guztien artean
errespetuzko harremanak sortu eta lantzea. Izan ere, hori horrela bada,
haurrak, nola jokatu behar duen ikasiko du eta giro positiboan haziko da,
familia, pertsonak babesten eta maitatzen duen babes eremu gisa ulertuko
duelarik; oinarrizko ezagutza hori lortzen badu, besteekiko harremanetan ere
islatuko da.
Pertsonalki,
aniztasunak gizartean presentzia nabaria izateak, bai kolektiboki zein
indibidualki aberasten gaituela pentsatzen dut; pertsona gisa hazteaz gain,
beste izateko, bizitzeko eta pentsatzeko modu batzuk erakusten dizkigu.
Arazoaren oinarria, aniztasuna bera pertsona gisa hazten gaituen zein bizitzeko
eta pentsatzeko beste modu batzuk erakusten dizkigun gertaera gisa ikusi
beharrean, honen aurrean sortzen diren gatazketan dagoenaren ustea daukat;
zehazki, aniztasun hori kudeatzen ez dakigunean edota hau positibotzat jotzen
duen oinarri sozialik ez egotean.
Hortaz,
hezitzaile gisa azpimarratuko nituzkeen erronkak hurrengoak dira:
·Aniztasun afektibo-sexualarekiko
sentsibilizazioa eta kontzientziazioa lantzea ikasleriarekin.
·Sexu hezkuntza integral baten
beharra aldarrikatzea, eta horraino iristeko bidea egin bitartean, proposamen,
material eta ekintza ezberdinak sortzea.
·Mota guztietako aniztasuna
errespetatzen duen gizarte batean bizitzeko eta parte-hartzeko behar diren
trebetasunak lantzea: elkarrizketa, entzutea, gogoeta eta argudioak, enpatia,
errespetua edo genero-kontzientzia.
·Irakaslegoa sexu- eta genero-aniztasunean
prestatzea.
·Elkarrekin ezagutzak partekatuko,
desberintasunarekiko errespetua landuko eta harreman afektibo-sexualen inguruan
konfiantzan aritzea bermatuko duen giro egokia sortzea.
·Genero edo sexu arrazoiengatik
ematen den edozein egoera, jarrera, gatazka zein bazterkeria identifikatzeko eta
honen aurrean ekiteko gaitasuna lantzea.
Kasu
honetan, pasaden urteko HEZKUNTZA
AFEKTIBO-SEXUALA, TABUAK GAINDITUZ sarrera aukeratu dut hausnarketa hau
jorratzeko; batetik, erreferentzia eta ekarpen asko dituelako, eta oso
interesgarria egin zaidalako bestalde.
Irene
Ruiz Corpasek gauzaturiko Bilboko
emakume gazte feministen maitasun bizipen eta diskurtsoak dokumentua uzten
dut eskuragarri, oso interesgarria iruditzen bait zait hau. Horrez gain,
aipamena egin nahiko nioke ere, STEILASen Iraultzeko
Prest materialari, zeinak hezkuntza komunitateko kide ezberdinei bideratuta
dauden jarduera ezberdinak planteatzen dituen.
Azkenik, Yes, we fuck! Izeneko dokumentala
gomendatu nahiko nuke, patriarkatua, binarismoa, kapazitismoa zein “cis” izatea
zalantzan jartzen dituelako. Oso oso interesgarria, nork bere buruaren
aurreiritziak kuestionatzeko. Zerbait laburragoa nahi izanez gero, elkarrizketa bat uzten dizuet eskura hementxe
Identitatearen
eta genero-identitateen munduan murgildu gara asteon, irakurri eta jorratu
dudan orok, azken hilabetean irakurri dudan Amelia Tiganusen La revuelta de las
Putas liburura eraman nauelarik. Izan ere, autoreak aktibista feminista,
hezitzaile, eta identitate bila dabilen idazle gisa definitzen du bere burua; “puta
zoriontsu” gisa ezarritako identitea ez dena edota “prostituta ohi” gisa erez.
Emakume
horrek, beste identitate batzuk ezagutzeko zein bizitzeko eskubidea du,
biktima-identitate horretatik aldenduz -hori ere inposatua-, nahi duena izatera
pasatzeko. Oso interesgarria eta gomendagarria egia esan!
Lehendabizi,
Eugenekin bat egin, eta azpimarratu, nire ustez ere ez dagoela erabateko
askatasunarekin eraikitzen den identitaterik, hau, beti egongo baita faktore
ezberdinek baldintzatuta: gizarte motak, kulturak, ezaugarriak, harreman
interpertsonalek, familiarrek edota hezkuntza testuinguruak adibidez. Nahiz eta
hein batean banakako eraikuntza pertsonala izan, ezin da ukatu eraikuntza
soziala ere badenik.
Gainera
nabarmendu, identitatea ez dela zerbait estatikoa, guztiz kontrakoa, uneoro aldatzen
joango baita hau. Honekin lotuta, hezkuntzaren arloan, identitatearen
garapenean ezkutuko curriculumak duen eragin nabarmena jorratu genuen aurreko
blokean:
Etengabe
eta abiadura handiz aldatzen eta berreraikitzen ari den mundo moderno likido
baterako hezi beharrean, kultura solidoa transmititzen jarraitzen da, eta
legez, hitzez zein teorian berdintasunean bizi garen arren, mezuak, errealitatea
eta egunerokotasuna bestelakoa da; sexu-genero sistema bitarraren arabera bizi
gara eta egungo hezkuntzako curriculumaren bidez hau iraunarazten da.
Horregatik,
funtsezkoa da curriculum ezkutuaren bidez modu inkontzientean transmititzen
ditugun mezuak aztertu, eta hauek hezkidetzaileak izateko birformulatzea.
Kasu
honetan, pasaden urteko Ni
horrelakoa naiz posta aukeratu dut, zehatza eta sintetikoa iruditu zaidalako,
zeinetan kontzeptu garrantzitsu asko barnebiltzen diren; aniztasuna,
errespetua, hezkuntza eta bereziki, egunerokotasunean ematen diren egoeren
aurrean modu hezkidetzailean ekiteko jarrera.
Guzti
honen harira, Ikertze Kultur Elkarteak eta Calcuta Ondoan GKE-ak 2020.urtean
antolatutako Hezkidetza eta Pedagogia Feministen Kongresuko laburpenaz
gauzatutako material didaktikoa uzten dut hemen: Begiradak.
Esperientziak. Saretzeak.
Sare sozialak gazteentzat bizi-eremu bilakatu diren errealitate honetan, Joseba Gabilondorekin bat etorri, eta elkarrekin harremantzeko modua ere erabat aldatu
dela esan nahiko nuke.
Anak blogean idatzitakoari erreferentzia egin, eta nik ere
ziberespazioaren eta errealitatearen artean dagoen paralelismoa nabarmendu
nahiko nuke, espazio digital horretan ere, gure egunerokotasunean jasotzen
ditugun mezu, ideia zein jarrera patriarkal berak erreproduzitzen baitira.
Sare sozialak ia guztiok ditugun arren, ez diogu galde
egiten geure buruari hauei ematen diegun erabilpenaz edota erabilpen horren
helburuaz, ondorioz, hauek saretze tresna gisa ikusi eta erabili beharrean, ekintza
ludiko gisa ulertzen ditugularik.
Nik neuk ere, onartu beharra daukat, sareen kontsumitzaile
huts bat baino ez naizela, ikusle bat alegia, ez baitut hauetan aktiboki parte
hartzen, eta egia esan, ez dut gustoko. Hala ere, informazio iturri handi ditut
hauek, erreferente potente askotatik edateaz gain, saretze espazio gisa erabiltzen
ditudalarik. Olik blogean aipatzen duen Sofatik egindako aktibismoa
kontzeptua berreskuratuaz, sare sozialetatik kaleetara, errealitatera dagoen
pausuaren garrantzia nabarmendu nahiko nuke; gazteleraz esaten den bezala, sare
sozialak, arma de doble filo gisa definituko bait nituzke, sarean
anonimotasunetik aldarrikapenak egitera mugatzea kontzientzia garbitzea
besterik ez al da?
Nahiz eta jakin, sare sozialak borroka espazio ere badirela,
pertsonalki, ez naiz oso gustora sentitzen espazio horietan, eta Joseba Gabilondoren
elkarrizketan irakurri dudan esaldi honekin identifikatzen naiz:
“Lehen intimitatea babesteko joera zegoen; orain, ordea,
badago termino berri bat, extimitatea, justu kontrakoa: sare sozial digitaletan
gure bizitza etengabe erakustea, ez izatea intimitaterik”
Ni
Lore Etxebarria Etxaburu naiz, 21 urte ditut eta egun, pedagoga gisa aritzen
naiz Ikertze Kultur Elkartean. Bertan, genero eta hezkidetzaren gaiekin
zuzeneko lotura duten zenbait proiektuetan murgilduta nago, gai honek,
presentzia nabaria izan duelarik azken urteotan nire bizitzan.
Ikastaro
hau aberasgarria izango zaidalakoan eman dut izena, nerabe eta haurrekin lan
egiteko orduan hezkidetzan etengabeko formakuntza izatea funtsezkoa iruditzen
baitzait. Nire begirada kokatu, zabaldu eta nire eguneroko lanean aplikatu
ahal diren estrategia zein baliabide berriak partekatzea da nire xede nagusia!
Hala
ere, esan, ez naizela trebeegia sare sozialen kontuarekin eta onartu beharra
daukat, ez ditudala batere gustoko. Beraz, esan daiteke planteamendu hau erronka bat dela niretzat!
Parte-hartzeko
gogo handiak ditudan arren, lanez gainezka nabil azken aldian beraz, espero dut
blog honetan nire presentzia bermatzeko tartetxoa hartzu ahal izatea.
Kolore
edo animalia batekin identifikatzea zaila egiten zait, egunero ezberdin bat
aukeratuko bait nuke, beraz esan, errusiar mendi (denok ulertzeko, “montaƱa
rusa”) gisa identifikatuko nuke neure burua, asko eta modu intentsoan bizi eta
sentitzen baitut.
Aste
askotan partekatuko dugu espazio eta ikasketa prozesu hau beraz, plazer bat eta
animo!