ERREPRESENTAZIOA ETA DENBORAREN ERABILERA

ERREPRESENTAZIOA ETA DENBORAREN ERABILERA

Aste honetan emakumearen errepresentazioa eta denboraren erabilera izan dugu aztergai. Eta argi eta garbi ikusi dugu, hemen ere emakumearen  presentzia oso baxua dela bai espazio fisiko zein birtualetan, ez dela merezi duguna (sistema patriarkalaren arrastoak oraindik, presentzia gizonarena da nagusiki).

Gaur egun gure herri eta hirietan emakumeen izenak duten kaleak %10 baino gutxiago dira eta horietatik gehienak santa edo ama birjina baten izena hartzen dute eta beste batzuk erregina edo printzesen izenak. Teresa del Valle antropologoak kale izendegia eta memoriaren garrantzia azpimarratzen ditu. Bere esanetan: “Memoria da gizarte batek garrantzitsu jotzen duena eta datozen belaunaldiei transmititu nahi diena; kale izenak, monumentuak eta artearen errepresentazioak hiri batean oso garrantzitsuak dira memoria sortzen dutelako eta adierazten dutelako gizarte batzuentzat garrantzitsua dena”.

Beraz, garbi dago kale,parke, plaza,eraikin esanguratsuak , … izenak jartzerakoan emakumearen presentzia sinbolikoa areagotu behar dela, horrek emakumeoi espazio publikoan dugun tokia sortzen eta geure buruak aintzat hartzeko erreferentziak topatzen lagunduko baitu. Zaida Fernández-ek dioen bezala : “Urbanismoa historiaren materialtasuna da. Aipatzen ez dena ez da existitzen, ez da errekonozitzen. Leku bat izendatzea, momentu bat diseinatzea edo oroitzapenezko plaka batekin seinalatzea oroimen sozialaren parte da, jendartean garrantzitsutzat jotzen duguna ahanzturatik berreskuratzea baita.”

Espazio birtualetan ere emakumearen presentzia aztertu behar da genero ikuspegitik, genero ezberdintasuna eta sexismoa nabariak baitira. Sare sozialetan emakumearen presentzia nabaria da baina apaingarri bezala azaltzen da, hipersexualizatua, … Ezin da ahaztu sarean ere patriarkatua presente dagoela oraindik.

Hezkuntza eremura jotzen badugu oso fenomeno antzekoa gertatzen da; neskek barneratuta daukate espazio publikoen zati handienetan mutilak mugitzen direla, estereotipo sexistei erantzunez. Hori oso garbi ikusten da ikastetxeetako patioetan adibidez: mutilak dira patioko espazio handiena okupatzen dutenak baita hobeto kokatuta dauden espazioak ere,  erdian eta futbola izaten da patio guztien ekintza garrantzitsuena ; neskak bazterretan mugitzen dira jolas lasaiagoetan edo hitz egiten , izan ere, ondo barneratuta daukate beraientzako esparruak beste batzuk direla.  

Iazko post hau aukeratu dut, ideia orokorrak era laburrean eta patio antolaketaren adibidea oso aproposa iruditzen zaidalako: http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2015/12/errepresentazioa-eta-denboraren_66.html

Eta sentsibilizaziorako ondorengo bideo hau aproposa iruditzen zait batez ere ikus-entzunezkoetan, publizitatean eta sare sozialetan nola eraikitzen diren identitateak azaltzen da:

http://www.hamaika.eus/tb/bideo/79602

Guzti hau ikastetxean lantzeko erronkak hauek izango lirateke:

·         Eskolako espazio ezberdinen okupazio eta erabilera aztertu (patioa, pasabideak, gelak, komunak, …) eta neskek erabiltzen duten espazioei garrantzia eman.

·         Eskolan erabiltzen diren ikus-entzunezko eta espazio literarioetan eredu berdinkidea txertatu.

·         Irakasle taldea sentsibilizatzea daukan garrantziaz jabetuz.

ERREPRESANTAZIOA ETA DENBORAREN ERABILERAREN INGURUAN HAUSNARTZEN

  ERREPRESANTAZIOA ETA   DENBORAREN ERABILERA

                                "Ikusten ez den guztia ez da existitzen"

 Gaiari buruzko laburpena eta balorazio pertsonala

Aste honetan aztertzen da errepresentazioa eta denboraren erabilera.

Hemen ikusten dira “zein bide erabili eta erabiltzen dira” emakumeak Historian zehar egindako ekarpenak ikusezinak bihurtzeko eta haien esku hartzen eremuak mugatzeko.

Horretarako aztertzen dira emakumeen presentzia hurrengo eremuetan:

• Errepresentazioaren garrantzia espacio fisikoetan
• Errepresentazioaren garrantzia espacio birtualetan
• Errpresentazioaren garrantzia ikus-entzunezko eta espacio literarioetan
• Denboraren erabileraren kudeaketa berdinkidea

Beti bezala emakumeen presentzia,  errepresentazioa oso pobrea da, hemen oso ondo islatzen da patriarkatu-sistema eta bere boterea, beti bezala "gizonak unibertsoaren muina".

Hori dela eta garrantzitsua da emakumeen protagonismoa berreskuratzea eta horretarako bere errepresentazioa gehitzea espazio guztietan.

Horrez gain, denboraren erabileraren kudeaketa modu sistematiko batean aztertu behar da, emakumeen presentzia kontuan izateko, ez dugu ahaztu behar “aipatzen ez dena, ez da existitzen”

Gure gizartea gertatzen dena, ikastetxeetan ere  islatzen da, eta modu berean, espazio eta denboraren kudeaketan emakumeen presentzia  kontuan izan behar da, eskola hezkidetzailea izan dadin eta  genero ikuspuntua ahaztu gabe modu sistematiko batean eskolan daude eremuak aztertzeko.

Aipaturiko gaien inguruikerketa edo proposamen baten aipamen egin

Oso garrantzitsua da ondo definitzea berdintasunezko espazioak batez ere ikastetxeetan  bakoitzaren protagonismoa errespetatzeko eta sexismoa bastertzeko.

Aldi berean gure gizartean, jendartearen ekarpenak baloratzeko eta espazio publikoetan jendartearen presentzia kontuan izateko kaleen, plazen, parkeen, eta eraikin esanguratsuen izenak erabiltzen dira.

Gure hirian aztertzen badugu emakumeen errepresentazioa:

Alde batetik, emakume-izena hartzen duten kaleak oso gutxi daude eta are gutxiago eraikuntzak. Modu batean edo bestean emakumeen presentzia, emakumeen sinboloak areagotu behar dira, mundu hezkidetzailea izateko.

Horrez gain, espazio fisikoen beste alderdi bat segurtasunaren pertzeptzioa da.

 Denok, eta hiri guztietan, emakumeentzako segurtasun eskasa duten gune ilunak ezagutzen ditugu. Denon eskuetan dago identifikatzea, aztertzea eta hobekuntza proposamenak ematea edo are gehiago martxan jartzea

Dena den, emakumeak bistaratzeko saiakerak egiten dira
Esaterako:

Gasteizko emakume-izena duten kaleak

Andoaingo kaleak denontzat BERDIN (=)

Espazio birtualetan emakumeen presentzia nabaria da, baina aztertu behar dira genero ikuspegitik, ahaztu gabe sarean ere patriarkatua presente dagoela.

Osa garrantzitsuak dira sarean biderkatzen ari diren emakumeen eta gizonen errepresentazio ez estereotipatuak bistaratzeko hautuak, interakzioa eta partaidetza zuzena bilatzen eta sustatzen dutenak.

Hona hemen adibidea:

Argi dago emakumeen presentzia interneten aurrera doala:

Zubiak eraikitzen

 Jardueraren inguruan jasotako datuak eta ondorioak

Emakumeen errepresentazioari buruzko datuak penagarriak dira batez ere espazio fisikoetan.

Gaur egun emakumeen onarpena eta balorazioa ez da nabaritzen espazio publikoetan.

 Ikus dezagun hurrengo berria:

Emakume izenak ere, kalera

"Ana Diez de Ure Iruñeko historialaria da, eta hango historian emakumeek izan duten presentzia ikertu du. Horrekin batera, emakumeek kale izendegian duten lekua ere aztertu du. Lan horren ondorio da 1998an argitaratutako Ellas, las mujeres en la historia de Pamplona liburua, Sonia Pinillosekin, Silvia Fernandezekin eta Paco Rodarekin elkarlanean ondua. 1996ko datuekin egin zuten ikerketa, eta «harriturik» gelditu ziren emaitzekin. «Pertsonen izenak zituzten kaleen artean, soilik %6,9 ziren izen femeninoak». %6,9 horretatik hamabost birjinak ziren, hamahiru santuak, bi komentuak, bi erreginak, bi alargundu ostean dirua kausa sozialetarako utzi zutenak, bat nobeletako pertsonaia, eta soilik bat bere lanagatik aintzat hartua"

  

Internet munduan, ez da gertatzen aurrekoan bezala, emakumeen parte-hartzea areagotu delako, eta horrelako berriak topa ditzakegu

“Emakumearen Institutuak finantzatutako eta Madrilgo Complutense Unibertsitateko Berdintasuneko Behatokiak 2012ko maiatzean aurkeztutako “La brecha digital de género en España: Análisis multinivel (España, Europa, Comunidades Autónomas)  lanean, azken urteetan emakume eta gizonen arteko eten – digitala %26tik %7,2ra jaitsi dela" 

Emakueak sarean

Zein dira zure ustez hau guztia ikastetxean/jendartean lantzeko erronkak

Gure ikastetxeetan zein erronka izango ditugu?

Argi eta garbi dago zein diren? ikastetxeetako erronkak: 
ikastetxeko espazioak  eta denbora banatzea eta kudeatzea.

 Nola erabili? Nola banatu?......

 Zer gertatzen da hezkuntza komunitatekideen artean? Banatzen da espazioa? Edo konpartitzen da?

Eskolan lan egiteko ildoak:

● Ikasgelan nola kokatzen dira neskak, mutilak? .

● Zein dira neskentzat/emakumeentzat “gune debekatuak”?

● Zer gertatzen da patioetan? Nolako diseinua dute eta ze erabilera sustatzen dituzte? Nork okupatzen ditu eta nola erdiko espazioak? Eta bazterrekoak? Zein dira jolasak?

● Eta pasabideetan? Aldageletan? Jantokian? Komunetan?

● Denboraren erabilera diagnostikatzeko galdetegia bat.

●Interneten dauden baliabideak aztertzea eta modu onean erabiltzea.

Ikus-entzunezko eta espazio literarioak kontuan hartuta:

● Ikasleei kontsumitzen dituzten entretenimendu bisual desberdinetan sexu-genero estereotipoak zalantzan jarri eta deseraikitzeko ikus-entzunezko alfabetizazioa eta literarioa eskaintzea.

● Eredu berdinkideagoak, anitzagoak erakusten dituzten ikus-entzunezko ekoizpenak eta literarioak bistaratzea.