2019/01/21

PARTAIDETZA ETA ERABILI HITZA!



Partaidetzak zerbaiten edota nunbaiteko parte egiten gaitu, eta honek gure ideak partekatzeko, defenditzeko eta zabaltzeko aukera eman digu eta noski, besteen iritzi eta jakinduriak jasotzeko ere bai. Horregatik, ikusten dut erabat beharrezkoa eskola, auzo, herri, eta egunerokotasunean jarduten dugun guneetan parte hartzea. Gure eskubideak bermatzeko eta jendartean eragina duten gauzen aurrean iritzi eman ahal izateko.

Hala ere, parte hartzea, ikaskuntza bat dela argi dago. Hau da, ikasi egiten da, entzuten, hausnartzen eta gure ideak azaltzen. 



Partaidetza ikasi egiten dela aipatu dudanez, hemen Pirritx, Porrotx eta Marimotost-n BOROBILEAN abestia. Parte hartzeari eta elkarbanatzeari garrantzia emanez, adostasunetara iristeko "asanblada" aurkezten die haurrei. Nire ustez, txikitatik parte hartzen erakusti ezkero, pertso orok du abilidade hori bereganatzeko gaitasuna.





 Partaidetza hezkuntzan lantzeko material interesgarria topa dezakegu hikhasi-n.

Resultado de imagen de partaidetza

Azkenik, aurreko urteetako lanetatik  honako hau aukeratu dut. Idatzi interesgarria izateaz gain, Argia aldizkariaren adibidea oso egokia irutzen zaidalako.

DENOK BERDIN DENOK BEHARREZKOAK!


DENOK BERDIN DENOK BEHARREZKO



 Parte hartze ekintza bat  antolatzerakoan, neskek eta mutilek beren ikaskuntza prozesuan izan duten genero-sozializazioa kontutan hartu behar dugu, hori kontutan hartzen ez badugu, gazteen artean inposatzen diren genero-rolak, gauzak egiteko moduak eta botere harremanak erreproduzituko dira era patriarkal batean.  Hau guztia kontuan hartuta guztiz ezinbestekoa da gure gazteeentzat kontsientsia hartzea, hitz egiteko foroak  edukitzea eta motibazioa.

Partaidetza eta giza eskubideak oso lotuta daude  hori dela eta gizarte justuago bat lortzeko ezinbestekoa da demokratizatzea biztanle guztien ahotsa eta ez baztertzea emakumeen partaidetza.  Hori egiten denean guztiok galtzen dugu bar emakumeak bai mutilak.

Garapen soziala ez da hitz egiterik genero ekitaterik ez baba, beraz, ezinbestekoa da harreman berrien balioetan heztea , identitate desberdinak errespetatuz eta gazteei garapen pertsonal askean lagunduz.  Horretarako, gure neska mutilak txikitatik hezitu behar ditugu kultura berri honetan.

Iazko sarreren artean Irati Mendigurenena aukeratzen dut.  Oso interesgarria iruditzen zaidalako berak egiten zuen hausnarketa muga sinbolikoen eraginaren inguruan eta nola nabarmentzen den edukietan, erantzukizunen banaketan, lidergoetan eta rolak aldatzeari diogun beldurretan.  Hitz gogorra berak aipatzen duena : Beldurra.


Nondik hasi?  Gure ikastetxean…zer egin?

  • Guztien interesak, kezkak, proposamenak  jasotzeko foroak sortu.
  • Partehartzeari motibatzea izango da gure erronka nagusia: tertulia dialogikoak, irakur klubak …
  • Parte harte parekidean oinarrituko ditugu gure ekintza kritikoak.
  • Kurrikulumean emakumeak arlo guztietan ikustarazi eta genero ikuspegia txertatu bai ekintzetan, unitate didaktikoetan…


Bizenta Antonia Mogel Elgezabal idazlea Azkoitian jaio zen 1782.  Euskeraz idatzi zuen lehen emakumetzat  hartua izan da, eta garai hartan ez zegoen ondo ikusita emakumeek idaztea.  Hain zuzen ere, emakume idazlez eta ikasia izateagatik azalpenak eman behar izan zituen:

Badakit, enzunaz beste gabe,
neskatx gaste baten izena dagoala itxatsirik liburutxo onen
aurkean,
jardungo dutela siñuka ez gutxik, diotela beren artean,
iñoren lumaz janzi nai duela bela-txikiak;
au da, besteren bearrak artu nahi ditudala neretzat;
dagokiola neskatxa bati bururik ausitzea liburugiñen:
asko duela gorua, naiz jostorratza zuzen erabiltzea.  (Mogel, B.A: 1991: 27’)

Bizenta Lumaren hereduan oinarrituta elhuyarrek berdintasunaren hitz egin eta gogoeta egiteko mahai inguruko solas-jolasa asmatu zuen “Bizentaren Lumak”.  Oso jolas  interesgarria eta erabilgarria da. 


Draw my life "Bizenta Mogel"






BIZENTAREN LUMAK JOLASAREN BIDEZ ETA EUSKARAZ, GAZTEEN ARTEAN BERDINTASUNAREN ALDEKO JARRERAK SUSTATZEKO.

Ez isildu neska! ERRAN, EGON, IZAN!


Astean zehar partaidetza parekideari buruz ikasten aritu gara. Ikasitakoa irudian sakatuz dagoen  jolasean ikus dezakezue!
Aurreko edizioetako Leire Garrok egindako posta Partaidetza parekidea, eskubidea baino gehiago   aukeratu, estekatu eta gomendatu nahi dut arras osatua dagoela iruditu zaidalakoz: partaidetza definitu, beharra argitu, adibide interesgarriak aipatu eta haurtzarotik hasi beharreko lana aldarrikatu du. Hortaz gainera, hezkuntzarako erronkak eta baliabideak partekatu ditu. Erran bezala, post ederra!
Aste honetan bereziki ukitu nau  Sare sozialetan emakumeok dugun parte hartzeak. Nere buruan pentsatzen hasita... Egia da gutxitan parte hartzen dudala eta arrazoiak bilatzen hasita….asti falta izan da bururatu zaidana. Aurreko astean ikasi genuen errepresentazioa eta denbora estuki lotuak daudela generoen arabera, eta gai honetan  ikertuz bezala, datuak aurkitu ditut:

  • Espainian, unibertsitate ikasketak egin dituzten emakumezko eta gizonezkoen kopurua berdintsua da. Hala ere, lan munduan, teknologia berriekin harremana duten ofizioei dagokienez emakumearen presentzia %25ekoa besterik ez da.

  • Generoari dagokion eten digitala ez da gizon eta emakumeen arteko berezko desberdintasunen ondorioz sortu (gezur hutsa da zientzia eta teknologiaren arloan emakumeak motz geratzen direla), gaur egungo gizartean indarrean dauden balore androzentristengatik baizik.
Hemen duzue informazio zabalagoa  eskeintzen duten hainbat artikulu eta argitalpen:





Lila Pagolaren    Genero eten digitalari buruzko   solasaldi interesgarria: arrazoiak, beirazko sabaia, ...

Inguru hezitzaileetan partaidetza parekidea sustatzeko erabilgarria izan daitekeen baliabideren bat gomendatzerakoan sare sozialekin jarraitu nahi izan dut. Argi dago dago neskek sareetan parte hartzen dutela baina  partaidetza aktibo horretan patriarkatuak beldurra sarrazi duela beraien egunerokoan (kontuz argazkiekin, ez solastu ezezagunekin,...). Sareetan parte hartzeak bizirako aukerak zabaltzea suposatzen du: enplegurako, harremanetarako, iritzia emateko, zenbait  egin beharretan denbora aurrezteko. Baina batez ere, politikoki eta sozialki iritzia eta proposamenak aurkeztuz parte hartzeko aukera suposatzen du. .Egia da dapartaidetza parekide hezkidetzailea sustatu beharra dagoela. Janire  Estébanezek idatzitako Sexismoa gizarte sareetan lanean ondorio hauek aipatzen ditu:
Alde batetik, ondorioztatzen dugu, neskek eta mutilek, adina gora-behera, giza-sareen erabilera bereiztua egiten dutela; neskek adierazpenerako erabiliz eta mutilek erabilera argi eta garbi instrumentalagoa eginez. Arriskuaz den bezainbatean, denak daude ados neskak sare sozialetan gehiago agertzen direla eta eraso arrisku handiagoa dutela.

Neskatilak, andereñoak eta amak teknologiarekin eroso sentitzeko ez da nahikoa eskolak ordenadorez hornitzea. "Ohiturak, giroa eta mezuak" aldatu behar dira, "kultura teknologikoa", kultura partehartzaile-hezkidetzaile teknologikoa sustatu beharra dugu azken finean.


PARTAIDETZA PAREKIDERANZKO BIDEAN

Honako leloa egin dut partaidetza parekidea aldarrikatzeko helburuarekin:





Asko gustatu zait Equipo Clavesek 1994. urtean proposatu zituen parte hartzeko baldintzak; parte hartzen jakitea, parte hartu ahal izatea eta nahi izatea, alegia. Proposamen honekin bat egiten dut, hiru horietakoren bat ez bada betetzen, ezinezkoa baita behar bezala parte hartzea egungo gizartean. 

Aurreko edizioetako postetatik Irati Mendiguren Cosgayarenarekin geratzen naiz. Izan ere, post benetan interesgarria eta baliabide ugariz osatua eskaintzen digu. Hezkuntza ez-formalean eskuhartean eduki izan ditudan Oinherri liburuxkak benetan interesgarriak dira haurren parte hartzea sustatzeko, eta hezkuntza ez-formalerako idatziak badira ere (udaleku nahiz ludoteketarako), hezkuntza formalean aplika daitezkeen hainbat pauta interesgarri ere aurkezten zaizkigu bertan.


Beste hainbat kidek ere aipatu duen moduan, emakumeen partaidetza sozio-politikoaz diharduen eta horri buruzko gogoeta egitera bultzatzen gaituen ondorengo bideoa ere aipatzen du Iratik:





Nire inguruan gaiarekiko nolabaiteko kezka dagoela esan daiteke, baina jendeak kontraesan handiak ditu eta ez ditu botere-harremanak alde batera utzi nahi. Emakumeok subjektu pasibo izatetik aktibo izatera igaro beharra daukagu, alor ezberdinetan inplikatzen hasi beharra dugu. 

Inguru hezitzaileetan partaidetza parekidea bultzatzeko erabilgarria izan daiteke Mujeres y Poder. Poder con, poder por; poder para izeneko unitate didaktikoa. Bertan, emakumeek eta gizonenek historikoki jasan dituzten (des)berdintasunak islatzen diren ariketak daude. Helburua ariketak egiten diren heinean emakumeen parte hartze aktiboa sustatzea izango litzateke.









Partaidetza Parekidea, Helburua!!


Pasaden urteko post-a Artaldetik At-en ariketa aukeratu dut, 2018ko urtarrilaren 22an idatzitakoa da. Izenburua “Parte hartu, izateko parte”.


Post hau aukeratu dut, jorratzen dituen gaiak eta adibideak oso egokiak ikusten ditudalako.
Ainhoa Azurmendiren erreflexioaren inguruan (sagardotegien denboraldiaren ekitaldiaz) “Ez al dago gure inguruan ohore hori merezi duen emakumerik?” aipatu behar da justu aurten, EITB-ko kazetaria den Olatz Arrietak, denboraldiari hasiera eman dio Astigarragan eta “ hau da aurtengo sagardo berria” esaldia berak esango du.


Kattalin Minerren erreflexioa ere bikaina.
Beste gai bat ere mahai gainean jartzen du: euskal dantzak. Berak aipatzen du, bere inguru hurbilean, aldaketak ikusten ari dela. Egia da, azken aldian, askotan ikusi ditudala, telebistan, horren inguruko adibideak. Nire inguruan, ordea, ez dut aldaketarik ikusten; herriko dantza taldea oso “tradizionala”da, eta, dantzetatik aparte (Santa Ageda, herritik abestu…), askotan bananduta egiten dituzte, neska eta mutilek.

Nire inguru hurbilean behatutako aspektuen inguruan, Galdakao Boleibol Taldea klubaren inguruan hitz egin dut, bertan 25 urte eman baitditut. Hor eman den bilakaera oso nabarmena izan da, jokalari aldetik aspaldi gehiengoa emakumezkoa bada be, azken urteetan entrenatzaile zein gestio esparruan ere, nesken parte-hartzea biderkatu baita.


Eta hona hemen partaidetza parekidea sustatzeko asmoz, aurkitu dudan baliabide bat (erderaz dago).






partaidetza parekidea


Gaur egun, eremu gehinetan emakumeen partehartzea haunditzen joan den arren, ez du esan nahi genero ikuspegia barne dagoenik, are gutxiago berdintasuna eman denik.

Hemen duela pare bat urte ONUk ateratako datuak:


Partaidetza eta generoa kontu politikoa dela ikusi dugu, emakumeen partaidetza eta giza eskubideak oso lotuta daude eta garrantzitsua da jendarte justuago bat lortzeko dauden ezberdintasunei aurre egiteko emakumeen partehartzea bermatzea.

Dagoeneko atxikitu duzue bideo hau baina interesgarria iruditzen zait, hausnarketarako bidea irekitzen du:


Zer egin dezakegu gure eskoletan?

- Eskola komunitatea osatzen dugun sujetu guztientzako parte hartze guneak sortu. Denon interesak, kezkak, proposamenak....jasotzeko
- Adostasunak eraiki hezkuntza komunitate guztiarekin
- Nesken ahalduntzea sustatu
- parte hartze parekidean oinarritutako kultura berria sortu, horretarako aurrez plangintza bat eginez eta baliabideak sortuz.



Aktibatu dezagun gure parte hartzea!


Equipo Claves (1994) taldearen proposamena, non parte hartzea bateratu beharreko hiru jarduera-ildoetan "sailkatu" daitekeen, oso aproposa iruditzen zait. Izan ere, parte hartzen jakinahal eta nahi behar da. Nola parte hartzen dugu? Nola komunikatzen naiz/gara? Zertarako parte hartzen dut/dugu? Zergatik? Beharra ikusten al dugu? Motibatzen al gaitu?
-    
-  Gai honetan, bistan daude sexu-estereotipoek zein publiko/pribatu dikotomiakjartzen dituzten mugak... Nahiz eta orokorrean emakumeen partaidetza eta presentzia handitzen ari den, horrek ez du esan nahi genero-ikuspegia txertatuta dagoenik, ez du bermatzen berdintasuna ematen denik edo "egiten diren politikak", "hartzen diren erabakiak", e.a. feministak direnik.

EHUko irakaslea den Mila Amurriok, mintegi honetan Nazio proiektuan emakumeen parte hartzeari buruz aritzen da. Kultura politiko eta botere harremanak aldatzea ezinbestekoa dela dio. Denbora eta espazioen inguruan hausnarketa edo gogoeta bat egin eta emakumeon interesak eta proposamenak aintzat hartu behar ditugula adierazten du, beste gauza askoren artean.


Astean zehar jorratutakoarekin partaidetza parekidea aldarrikatzeko LELOA Buffer Stories Creator-ekin sortu dut:


Aurreko edizioetako ikastarokideek egindako post-en artean, Garazi Esnaolarena aukeratuko nuke, postaren hasieran parte hartzearen izaera aktiboa ikusarazten duelako oso modu zuzenean. Ikasleekin suertatzen zaizkion gauzen inguruan egiten duen hausnarketatxoa ere interesgarria iruditu zait.

Nire inguruan partaidetzaren inguruan behatu dudan aspektu esanguratsu bi aipatuko nituzke:
Alde batetik, orokorrean, gazte zein helduen artean (nire inguruan) mugimendu sozialetan ematen diren foro edo espazioetan parte hartzea minimoa da. Ez daude ohituta jarrera aktibo hori izatera, agian ez dute beharra ikusten edo ezjakintasunetik dauzkagun “beldurrek” atzera egiten diete… Askotan, parte hartzera gonbidatu eta kasurik onenean ezezkoa jasotzen dudanean (ohikoena ezer ez esatea da), “pelma” hutsa naizela sentitzen dut.
Bestetik, nire kasuan, askotan pentsatu izan dut nire parte hartzeko modua oso “maskulinoa” dela. Hartzen dudan jarreragatik, erabiltzen dudan tonu, jestu eta abarrengatik… Eta okerrena da, askotan balio izan didala nire “parte hartzea” eraginkorra(goa) izateko…

Inguru hezitzaileetan partaidetza parekidea sustatzeko erabilgarria izan daitezkeen baliabide batzuk bildu ditut:

Guía de formación para la participación social y política de las mujeres” bildumaren barruan:


Hala ere, "nori" zuzenduta dauden ez zait oso egokia iruditzen. Izan ere, partaidetza aktibo, inklusibo eta parekide bat nahi badugu, guztion ardura dela konturatu behar gara. Baina tira…

Honetaz gain, “Nola landu parte hartzea ikastetxeetan? Gida praktikoa” dugu (15. orrian parte hartzea posible izateko 3 ildoak aipatzen dira; ahal, nahi eta jakin). Bertan, parte hartzearen inguruko hausnarketak, teknikak eta dinamikak, e.a. topa ditzakegu. Printzipioz, Batxilergoko eta DBHko irakasleei, orientatzaileei eta tutoreei zuzenduta dago, baina lanean/geletan lan egiteko moduak berritzeko edo aldatzeko gogoa dutenei ere baliagarri izan diezaieke.

Azkenik, beste urte batzuetako postetan kuxkuxeatzen ibili ondoren, konturatu naiz jende askok, Olatz C-k esaterako, Herri Hezitzailearen harira ateratako partehartzea sustatzeko koadernoei egiten dietela erreferentzia.


Denbora pixkat izanez gero, emakumeen parte hartze politikoaren inguruko hausnarketa jasotzen duen bideo bat uzten dizuet. Bertan, mugimendu feministako eta instituzioan lan egiten duten berdintasun adituen ekarpenak edo gogoetak biltzen dira.



Ondo izan!