2020/01/27

HEZKIDETZA ORIENTAZIOAN

Orientatzearen helburua izan behar da neska eta mutilaren arteko herreman jarraituak bideratzen duen espazioa sortzea, non entzutea, informatzea, laguntzea, nahi dutena izatea eta espresatzeko askatasuna izango duten.
Pixkanaka pixkanaka bagoaz eskola hezkidetzaile bat lortzeko bibdea egiten, nahiz eta oraindik asko falta… Horregatik, orientazioan ere betaurreko moreak jarrita eduki behar ditugu genero ikuspegia oinarri pentsatu eta planifikatzeko. Hau posible izateko ezinbestekoa izango da hezkuntå komunitate osoaren inplikazio aktiboa izatea, etengabeko bidea egiteko eta denos kontziente izateko. 


Irakasleon helburu garrantzitsu bat da ikasleen bizitza proiektuan orientatzea, dauzkaten aukera guztiak mahaigaineratuz, aniztasuna errespetatuz eta aukeratzeko askatasuna bultzatuz. Haur hezkuntzako irakaslea izanik, argi daukat nire egunerokotasuneko helburua nire ikasleen garapen integrala bultzatzea izan bahar dela, genero baldintzarik gabe heztea. Badakit etapa honetan egiten edo lortzen dugun oinarria ezinbestekoa izango dela bakoitzak bere burua bizitzan zehar orienta dezan eremu guztietan ardura osoa onartuz. 



Hezitzailea garen aldetik, orientali akademiko hezkidetzailea lantzea ezinbestekoa izango da eta hauexek izango dira gure erronka nagusiak: 

  • Curriculum hezkidetzaile bat lortzea. 
  • Eskola komunitate osoa, eta irakaslegoa gehien bat hezkidetzan etengabeko formakuntza jasotzea. 
  • Genero estereotipoen inguruko diagnostiko sakona egitea eta hauek ekiditzeko bideak hausnartzea. 
  • Hizkuntza afektibo sexuala curriculumean txertatzea eta irakasleak eta familia horretan formatzea. 
  • Bizitza aukera anitzak mahaigaineratzea genero estereotipoak alde batera utziz. 
  • Emozioen lanketa txiki txikitatik bultzatzea. 
  • Nesken ahalduntzea lortzea. 


Aurreko edizioetako sarrerak ikusita, Maiterena aukeratu dut egiten duen hausnarketa oso interesgarria iruditu zaidalako eta partekatutako bideoak ere. 

Mundurako gida: orientazio hezkidetzailea.

brujula bilaketarekin bat datozen irudiakIrakasleak:
Modu berean jarduten dugu ikasgelan? Gure genero-puntua ematen diogu gure esku-hartzeari? Gurasoak:
Etxean berdin egiten dugu gure begirada, jarrera, mandatu, isilune, adibide eta abarrekin? Mutilak eta neskak berdin hezten ditugu? Gure seme-alabengan adina igarotzeak berdintasunez jokarazten gaitu, edo, aitzitik, alderdi batzuetan gehiago eragiten dugu, gure hezkuntza-arazoen hartzailea neska edo mutila den kontuan hartuta?


Ikasleentzat indar bera al du maisu batek esaten duenak, maistra batek esaten badu?
"Familiak" kolektiboaren gizarte-pertzepzioa berdina da ikastetxe bateko zuzendaria(gizonezkoa edo emakumezkoa) bada? Baina haur baten gurasoen iritzia, ikasleen gurasoen iritzia berdina al da semearen edo alabaren klasearen buruan gizon edo emakume bat tokatzen bazaie? Susmatzen dut rolak ere hezten duela. Eta "rol" maskulinoa eta femeninoa ere hezten da.
Hau da gomendatu nahi dizuedan post-a: https://hezkeh0506.blogspot.com/2017/02/orientazioa-eta-aukera-akademikoak_59.html
Hiru alderdiri erreparatu beharko diegu, aldi berean edo elkarren segidan:
- Sexismoa diagnostikatzea edo ezagutaraztea
- Berdintasunerako hizkuntza erabiltzea
- Ordezkaritza orekatua izan dadin saiatzea
niños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiak
Iradokizunak eta proposamenak
- Emakumeen giza lanari buruzko erakusketak sustatzea, hainbat oroitzapen aprobetxatuz.
- Genero-indarkeria sartzea eskola-indarkeria deritzonaren prebentzio- eta zehapen-ekintza guztietan.
- Estereotipatu gabeko lanbide eta lanbideen aurkezpenarekin zerikusia duten jarduerak sustatzea, eta jarduera horiek egiten dituzten pertsona zehatzak ezagutzea.
- Emakumeen eta gizonen bizitza estereotipatu gabeak aurkezten dituzten ikus-entzunezko saioak antolatzea (filmak, film laburrak, telesailak, zatiak, bideoak …), bai gaur egungoak, bai iraganekoak, bai munduko edozein lekutakoak.
- Berdintasunari, hezkuntza afektibo-sexualari eta erantzunkidetasunari buruzko tailerrak egin daitezen sustatzea, udalen, GKEen edo horiek zuzenean ikasleekin egiten dituzten beste erakunde batzuen eskaintzak baliatuta.
- Ikastetxeetako prestakuntza-programaren bat proposatzea, gai nagusia genero-ikuspegia izanik, zenbait gairi buruzkoa, hala nola indarkeriari, osasunari, erantzunkidetasunari edo herritarren eta giza eskubideen balio demokratikoei buruzkoa.

niños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiakniños y niñas coeducacion bilaketarekin bat datozen irudiak

Eta azkenik bideo honekin azpimarratu nahi dut zein inportanteak diren rolak eta barneratutako estereotipoak:



HEZKIDETZA ORIENTAZIOAN ERE!

Aste honetako posta, orain dela hilabete pare bat whatsapp talde batean jaso nuen meme batekin hasiko dut (nahiz eta jarduerak meme bat sortzea eskatzen duen, jardueraren enuntziatua irakurtzerakoan burura etorri zitzaidan zuzenean)

Aurreko ediziotako hainbat ikastarokideen postak aztertu ondoren, badira bi sarrera oso interesgarriak iruditu zaizkidanak. Alde batetik, ArgiñeALk idatzitako posta osoa eta sakona iruditu zait, hasierako sarrera argi uzten du zergatik den ezinbestekoa hezkidetza orientazio akademikoan txertatzea eta hainbat datu kezkagarriren aurrean nola jokatu ere proposatzen du, eta honetaz gain hainbat datu eta estatistika interesgarri aurkezten ditu. Beste aldetik, Ainok idatzitako sarrera ere oso interesgarria iruditu zait, izan ere, berak aurkeztu nahi zuen informazio guztia bideo interesgarri batean aurkeztu du, beste baliabide batzuk erabiltzea guztiz erakargarria da.
Astean zehar hainbat datu esanguratsu eta kezkagarri agertu dira, niretzat esanguratsuenak Pisak 2015eko txostenean eta “Generoaren eragina pertsonen arteko harremanetan eta jarreren eta baloreen garapenean” (nesken errendimenduan eragiten duten sei dilemak) txostenean plazaratutakoak dira:
  • Pisa txostena:
    • Neskek matematika eta ingeniaritza ez aukeratzeko antzematen den arrazoi nagusia autokonfiantzaren falta da. Matematika problema baten aurrean antsietatea kudeatzeko arazoak izaten dute eta zientzialari bezala pentsatzeko eskatzen zaienean okerrago aritzen dira.
    • Neskek baieztatzen dute porrotari beldurra diotela maizago eta intentsitate
    • Irakasleen aurreiritziek kalifikazioetan eragina dute.
    • Familien espektatibek islatzen dute genero eragina.
    • Mutilen errendimendu baxuagoa da. Mutilek neskek baino denbora gehiago pasatzen dute ordenagailu-jokuetan; denbora gutxiago ematen dute ikasten; mutilen kopuru handiagoak kontsideratzen dute eskola denbora galtzea dela (jarrera) eta neskek dibertsioagatik gehiago irakurtzen dute.
  • Sei dilemak
    • Arrakasta/adiskidetasuna
    • Isiltasuna/harrokeria
    • Porrota/perfekzioa
    • Edertasuna/bazterkeria
    • Pasibotasuna/agresibitatea
    • Amore ematea/zigorrak jasotzea

Bukatzeko, orientazio akademiko hezkidetzailea lantzeko erronkarik nagusienak hauek dira:
  • Hezitzaileok ditugun aurreiritzien inguruan hausnarketa egin beharra dago eta diagnostiko txiki bat ere. Gure hezkuntzan eta garapenean eragin duten estereotipoek identifikatu behar ditugu eta hauek sortzen dituzten gabeziak antzeman.
  • Behin hau eginda, egoerari buelta emateko ezinbestekoa da formakuntza jasotzea, ditugun gabeziei aurre egiteko. Izan ere, orientazioa ez da gai inozoa eta berebiziko garrantzia du. Kalitatezko orientazioa eskaintzeko betebeharra dugu. Ikasleek beraien bizi proiektua askatasunez eta osotasunean aukeratzeko eskubidea dute eta gure eginbeharra horretan bidelagun izatea da.

2020/01/26

Aukeratzeko autokonfidantza, besteen konfidantzaren bidez



Berdintasunez aukeratzea zilegi al da? Genero berdintasuna eskubidea omen dugu. Nork aitortzen du eskubide hori? Nork sinesten du praktikan eskubide horretan?

Ikusi, somatu, bizi... arrakalak non nahi: zereginen balio arrakala, eremu pribatuan ematen den denbora dedikazio arrakala, soldata arrakala, aisialdi denbora arrakala...Trabak traba...zein da bidea?



#HezkEH aurreko edizio batean, “Non gogoa, han zangoa” ekarpena ekarri dut hona. Testuingurua testuinguru, aukera, gogoa , egoteko erak, elkar-zaintza, autonomia-ardura eta lan-eskubidea lotzen dituelako. Autokonfiantza ezinbestekoa aurrera joateko, Amaia Chuecak dion erronkak ditugu aurrean:



Laburrean, orientazio akademiko hezkidetzailea lantzerakoan, autokonfidantza sustatzeko estrategiak garatzeko, zein dira bi erronka nagusiak ?

Irakasleek, familiek, hezkuntza komunitateak, ikasleek...EZAGUTU eta ERAGIN:


AUTOKONFIDANTZA besteen konfidantzaren bidez:




Autokonfidantza lantzen bide honetan, berdintasunez ikasketak eta lanbideak aukeratzeko garaian, baliabideak eta erreferentzi batzuk aurkitu ditugu eta "Berdintasunez aukeratu..." aurkezpen honetan bildu ditugu:

Orientazio akademiko hezkidetzailearen bila


Neskei galdetuta zergatik diren andereñoak ala erizainak esango dute eurek aukeratu dutelako, baina hori noraino da egia? Eurek aukeratu dute askatasunez? Inoren laguntza barik? Zaila da pentsatzea neska guztiak andereñoak edo erizainak izan nahi dutela eta mutil guztiak ingeniariak edo arkitektoak. Txiki txikitatik ikasten ditugu estereotipoak, eta horren barruan erabakitzen dugu gure etorkizuna. Beraz, etorkizunerako aukeratutako hori estereotipatua dago ere.
Benetako orientazio hezkidetzailea nahi badugu kontuan hartu behar dugu zer egiten dugun, eta hori saitu behar ginateke zuzentzen. Orientazioa bigarren hezkuntzarako uzten da, eta, nire ustez, bertan estereotipoak berretsi baino ez ditugu egiten. Haur hezkuntzan hasi beharko litzateke orientazioa. Ondoko bideoan dagoen bezala, horrelako ekintzak behin eta berriro egin beharko litzateke haur hezkuntzan:

Eta bigarren gauza egiteko, nire ustez, sareak sortu hausnarketarako eta benetako orientazio hezkidetzailea lortzeko. Honekin esanahi dut, udaltxeak, Lanbide heziketako ikastetxean, inguruko enpresak, elkarteak eta haur, lehen eta bigarren hezkuntza ikastetxeak, denak batera egin. Hausnarketa egin, helburuak finkatu denon artean, eta neskeei eman benetako aukerak libreki erabakitzeko.
Arlo zientifikoan eta informatikan emakumean atzean geratzen ari dira, eta horrek aukera gutxiago emango dizkie etorkizunean. Emakumeak eta gizonezkoak berdin prestatu behar dira, noski sinestuta berdin balio dutela eta alde batera utzita sarritan esaten direnak: "neskak ez dute matematikarako balio" "mutilak egiten dute hobeto informatikan"...
Iazko sarreren artean Argiñe Alakanorena gustatu zait. Bertan,zer den orientazioa aztertu ondoren, genero arraila aipatzen du. Bere ustez, nesken autokonfindantza ezinbestekoa da. Hainbat material interesgarri aurkezten ditu: PISAko ikerketak, Marina Subiratsen hitzak, Mari Luz Guenagak dioena eta hainbat grafiko datuekin. Guztiak interesgarriak ikusteko baloratzen baditugu gauza batzuk besteak baino, garrantzia ematen badiogu lan batzuei eta zaintzari ez, eta estereotipoak bultzatzen jarraitzen baditugu, ez da aldaketarik egongo.

HETELek, Lanbide Heziketako ikastetxeen Elkarteak, aurten DBHko ikasleek parte hartzeko lehiaketa proposatzen du otsailerako. Lehiaketa hori aurkezten den weborrialdean ereduak eta erreferenteak agertzen dira, eta hori beti interesgarria da.
https://hetel.eus/index.php/eu/aitzindariakfp

Bai eta kurtsorako argitaratu duten egutegia, hilabete bakoitzean emakume baten argazkiarekin
https://hetel.eus/images/PDF-Fitxak/AitzindariakLH_egutegia.pdf



ORAIN ALDATZEN, ETORKIZUNA ERAIKITZEN


Aurreko ikaskideen post-etatik, Maider Avaristo Iziarren ORIENTATU, NORANTZ? aukeratu dut. Gaiaren inguruko hausnarketa oso interesgarria iruditu zait, baita eskegi dituen bi bideoak ere.

Orientazio eta tutoretza hezkidetzailerako gakoak izan dira gai honetan zehar ikasi ditudan alderdi esanguratsuenak, aldi berean, erronka nagusiak iruditzen zaizkidanak:






Baliabideen artean, foroan ikastarokideek partekatutako bi bideo hauek aukeratu ditut eta :


Eta, oso interesgarria iruditzen zait, Berritzegune Nagusikoen, AURRERA, ORIENTAZIO PROGRAMA:


BAKOITZAREN BURUA ORIENTATZEKO GAITASUNAK GARATZEN LAGUNTZEN


BAKOITZAREN BURUA ORIENTATZEKO GAITASUNAK GARATZEN LAGUNTZEN










Hona hemen Orientazioaren nire definizioa: Askatasunez, aukera-aniztasuna errespetatuz eta genero-baldintzapenik gabe aukeratzen laguntzeko prozesua.
Prozesua denez....bidetik  egindakoa, gure eta beste ingurukoen esku-hartze guztiekin.


Pasa den urteko posten artean, eta ildo berean Maria Erostarberena gustokoa izan dut:
https://hezkeh0506.blogspot.com/2019/01/orientazioa.html ; gustatu zait Haur Eskoletan egonda ere berak planteatzen duen erreflexioa: orientazioak, esku hartze eta etengabeko prozesua izan behar du, hezkuntzaren esparru eta maila guztietan, curriculumean integraturik egon eta hezkuntza-komunitate osoaren inplikazioa duena.
Hasiera hasieratik lantzen dugun prozesua, ezin baita gero 16-18 urterekin aukeraketa askea eskatzea momentu hori heldu arte aukerak murriztu ditugunean gure mezuekin, sailkapen binarioekin....Beraz, orientazio prozesua hasierako momentutik hasten da eta bidean sakontzen da, amaierako erabakietara heldu arte.


Erronka haundienak aipatzeotan, nik balio eta espektatibetan eta ezkutuko curriculumean jarriko nuke begirada.
Era inkontzientean transmititzen da askotan: komunikaziorako hizkera sexista; neska eta mutilekiko itxaropen bereiziak; neska eta mutilen jarrera eta ekintzen balorazio desberdinak, lana eta arduren banaketa ez parekidea, espazio eta denboraren erabilera, joko eta jostailuak, sinbolikoa, jaien antolaketa, antolakuntza, partaidetza eta botere espazioak, hezitzaileok modelatze lanean eskaintzen ditugun eredu baldintzatuak… 


Datuei erreparatuta, beti bezala egiaztatzen dugu estereotipei jarraituz ikasketa mota desberdinak ikasle nesken eta mutilen arten (Lanbide Heziketan zein Unibertsitatean), ikasketa maila handiagotzen den heinean emakume-irakasle kopurua beherantz doala, ikerkuntza jardueretan eta goi-mailako irakaskuntzan emakumeen partaidetza parekidea izatera iristeko oraindik ibili beharreko bidea dago eta aldi berean, lan merkatuko egoera antzekoa da.
Baina bizi dugun berdintasun espejismoa dela eta, neskek eta mutilek ez dute antzematen genero-estereotipoen eragina goi mailako ikasketen aukeraketan, haien ustez gustukoa izatea da pisu handia duen arrazoia.
Lan haundia egiteko beraz, egoeraren kontzientzia sortzen lehenengoz.
Elena Simón Rodriguezek dioen moduan: “eskolak ez du genero bazterkeriarik sortzen baina elikatu, hezi eta inertziaz erreproduzitzen du beste norabiderantz ez jokatzeagatik”.


Eta azkenik materialen artean nik konkretuki Berritzegune Nagusiko Rosa Ortegak Orientasaren (https://sites.google.com/site/orientasare/tutoretza/dbhrako-bildumak) aipatzen dituen batzuen nahasketa ibili ohi izan dut Orientazio eta Tutoretza programak garatzeko. 
Orientaziorako hain zuzen ere: Lanbide orientazioko hezkidetza programa eta GPS proiektua bereziki.


Bukatzeko bideo pare bat: