2018/11/14

Jai-gunean lasai egon nahi dut!



Jaiak bizitza sozialaren elementu garrantzitsua dira. Zoritxarrez, esparru honetan ere sexismoaren zantzu andana hauteman ditzakegu. Izan ere, ospakizunak gizartean gertatzen denaren islada bat besterik ez dira.






Aurreko edizioko post-en artean Irati gaztelurrutiarena aukeratuko nuke. Izan ere, ekarpen mamitsu eta interesgarria egiten du, jaien baitan tamalez ematen diren eraso sexitetan zentratuz arreta. Atxikitu duen muralaren leloa azpimarratuko nuke: “etxerako bidean libre izan nahi dut, ez ausart”.


Berak egindakoaren ildo beretik jota, hizpidera izango ditut nik ere eraso sexitak. Kasu honetan, haien prebentziorako, tratamendurako nahiz salaketarako hainbat herritan abian jarri diren kanpaina eta ekimen herrikoiak goraipatzeko. Jai guneak banderatxo morez, pankartaz eta autodefentsa feministaren aldeko aldarriz apaintzeaz haratago, talde femenistek eta, oro har, hiritarrek sortutako erasoen aurkako protokoloak erakunde publikoetara ailegatzen ari dira, borroka honetanko tresneria geroz eta gehiago gorpuztuz.



Baliabide hezkidetzaile gisa Bilboko Konpartsen eta Udalaren elkarrekintzari esker erdietsitako erasoen kontra aritzeko ereduari buruzko albistea aukeratu dut; beste herri batzuetara esporta daitekeen eredu gisa. Konpartsa desberdinetako emakumeak elkartu eta lelo bat jai-gunean dauden pertsonen jarrera orokorra bihurtu nahi izan zuten 2018ko Aste Nagusian zehar: Nik gozatu, zuk errespetatu, hura zaindu. Udalak, bestalde, Ez beti da ez testua zuten kartelak jarri zituen hiriko hamaika puntutan. Horrekin batera, gida bat osatu zuten emakume zein gizonei aholkuak emateko, erasoen inguruan haiek egiten duten interpretazioa plazaratzeko eta erasorik gabeko jai gunea bermatzeko:




2018/11/13

Ai Ama! Feminismoa da bidea!


Aste honetan FEMINISMOen inguruan ia DENA ikasi dut! Nire ezjakintasuna terriablea zela ohartu naiz. Nere mesanotxean  sekulako liburu zerrenda daukat esperoan, astia dudanerako lerroan prest: Cristine de Pizan, Marie Wollstonecraft, Simone de Bouvoir, eta Celia Amorosek aurkeztutakoez gainera ikastarokideeek aurkeztutakoak ezagutu ditut:  emakume asmatzaileak,  Empar Pineda, Alicia Puleo, ...



Genialogien garrantziaz jabetu naiz, kontzeptualizatzearen beharraz baita ere, hau da, anekdotikotik  kategoriara pasatzearen aurrerapausuaz.
Femimismoaz aritzeko bere historiaren ezagutzaren beharraz. Historian egon diren olatuei buruz  eta azkenean FeMinISMOEi buruz! Xirimiriak bezala, poliki -poliki Femisnismoak osorik busti nau.
Aurreko edizioetan FEMINISMOEN INGURUKO ikastarokideen post hau gomendatu nahi dizuet: Argiñe Alacanoren Feminismoa(k), bizitzeko modua eta borrokarako tresna! Bere postan dioen bezala, Feminismoa modan dagoela uste baitut nik ere. Modak erran nahi duen guztiarekin: azaleko afera,  interesatutako ideia, patriarkatuak feminismoari balioa kentzeko erabiltzen duen estrategia!


Nire  inguru hurbilean (etxean, harremanetan, lanean...) hezitzaile bezala jorratu beharreko 2 gai “feminista” eta zergatia galdetzerakoan hauxe erantzunetatik eratorritako beharra:

Desprintzesatze tailerra

maitasun erromantikoaren dinamikek emakumeari suposatzen dizkioten bizipenak landu, bakoitzak nahi duena izateko askatasuna izateko erremintak planteatuz.

“Bellas a lo bestia” tailerra

Ezarritako edertasun ereduaren inguruko hausnarketa bat egitea. Zeintzuk diren haurtzarotik barneratzen diren estereotipo eta rolak aztertu, eta horrek emakumeengan duen eragina.

Emakume feminista esanguratsu bat aukeratzeraokan nire ama datorkit burura: Maria Jesús Perurena: irakaslea, zuzendaria, zinegotzia, senaturako hautagaia, 4 seme-alaben ama... Bere garaia eta inguruan  ez-ohiko emakumea ez zituela bere esteriotipoak bete. Beregandik jaso nuen hezkidetzaren kontzeptua, eta feminismoaren hainbat oinarri praktiko.  

Inguru hurbiletik urrunduz Izaskun Varela aipatu nahiko nuke, oso komunikatzaile ona eta entretenigarria delakoz. Umoreaz baliatzen da bere azalpenak emateko.




2018/11/12

Denak ala inor ez, dena ala ezer ez

Mikel Laboaren abestiaren apologia egin baino gehiago, sarrera honetan FEMINISMOA zer den azaldu nahiko nuke nire hitzetan. Azaldu baino, azaltzen saiatu, izan ere, zaila egiten da eztabaida luze eta sakonetan sartu ahal izan gabe feminismoa zer den azaltzea, hala ere hortxe doa nire saiakera xumea:






Feminismoa gora eta behera hausnartzen hari nintzen bitartean, Loinaz Lekuonaren sarrera hau topatu dut eta gauza askorekin erabat ados nago, batez ere, feministak erradikala izan behar duela dioenean, Irantzu Varelaren hitzak lekukotzen dituen bitartean. Gauzak ezin dira erdizka egin eta gauza askoren inguruan zalantzak izan ditzakegun arren, feminismoak ezin du horietako bat izan, zergatik? Emakume izanda (nagusiki, baina ez horregatik bakarrik), nola ba geure buruaren alde egiten duen bizi eredu eta mugimendu baten aurka egon? Nola ba gure teilatuari harriak bota? Honek norberaren aitortza eta zaintza alde batera uzten ditu eta ez gaitezen engainatu, hau ez da sanoa.


Inguruan ildo feministen inguruan galdetu dudanean, hainbat eta hainbat erantzun jaso ditut, baina horien artean hauek aipatu nahiko nituzke: prebentzioaren lanketa eta maitasun zein sexualitatearen inguruko eztabaidak ematea. Nerabeekin lan egiten dudan heinean, etengabe ikusten dut idetifikatu gabeko indarkeriak jasaten ditugula emakumeok eta aldakatarako, lehenengo aldatu behar den hori zer den jakin beharra dugu, ondoren hau ekiditeko estrategiak martxan jartzen ditugun heinean. Bestalde, sexualitate eta gorputzaren inguruan dugun estigma eta tabuek gauza asko eta asko ez gozatzera eraman gaituzte, larrua burututik jotzea eta ez gozamenetik, besteak beste.


Emakume bat aipatu beharko banuke, Waris Dirie aipatuko nuke. Waris Somaliako emakume bat da, ablazioa egin zioten eta berak maite ez zuen gizon heldu batekin ezkondu nahi zutenez, desertutik ihes egin zuen. Bizitzako ildoak jarraituz eta barrutik indar asko aterata, ahotsa altxatu eta emakumeen jazarpenaren inguruko hitzak zein ekintzak martxan jarri ditu, bere hitzak ez ditu inor epel uzten eta hausnartzera eramaten gaituzte. Hala ere, ez gaitezen engainatu, patriarkatuak forma asko ditu eta feminismoak ere modu askotarikoa izan behar du, nola ez. Emakumeok biktima izatetik haratago, talde egin eta honi era bateratuan aurre egin behar diogu, ezberdintasunei baino, berdintasunei kasu eginez. Esan bezela, denak ala inor ez, dena ala ezer ez...

Waris Dirieren autobiografian oinarritutako pelikula bat uzten dizuet hemen, "La flor del desierto" deiturikoa. Eta bestalde, Nazio Batuen aurrean esan zituen hitzak birgogorazi nahi nituzke bide batez.




Feminismoak.


Azken aste honetan feminismoaren inguruan asko ikasi dut, eta oraindik ere gehiago jakiteko prest nago. Erreferente asko ikusi ditugu eta horietako bakoitzaren ekarpenak ikasi. Ezagutzen ez nuenik ere aurkitu dut Cristine de Pizan adibidez. 
Garrantzi haundikoa iruditu zait genealogia feministaren ideia. Oraina ulertzeko ezinbestekoa da historiaz jakitea, hau da, nondik gatozen, nora goazen. 
Kideengatik ere esku-hartze proposamen interesgarriak irakurri ditut, aberasgarriak denak.
Esaldi hau sortu dut:


Pasa den urteko post bat aukeratzean Loinaz Lekuonaren honekin gelditzen naiz. Interesgarria bere ikuspuntua.



Nik Onintza Enbeita aukeratu dut, kazetari, bertsolari, politikari... bere osotqsunean dut gustoko, ikuspegi errealista eta beti ere feminista txeratzen du egiten eta esaten duen guztian! Hem atxikitzen dizkizuet bi bideo gogoangarri!






Aste ona izan!

Maria



FEMINISMOAK






 FEMINISMOA:

Gizartea analizatzeko begirada bat. Gizartea ikusteko eta bizitzeko modu bat da. Ideologia batetik eratorria dana eta hainbat aldarrikapen koherenteen multzoa da. Teoria feminista teoria kritiko bat da nun hainbat ikuspegi lantzen dituen. Bizi garen gizarte sistema zalantzan jartzen du eta ikuspegi hegemonikoarekiko beste ikuspegi kritiko bate maten du.
Betaurreko Moreak, begirada more batetikan ikusteko aukera ematen diguna. Bere Jatorria mugimendu sozial bezala Ilustrazio garaian hasi zen eta zehazki iraultza Frantsesan nun eskubide zibil eta politiko berriak eman zizkion “herritarrei”, gizonei soilik. Emakumeak baztertuta gelditzean, beraien eskubideen alde antolatu ziren. Hala ere, ordurarte norbanakoak borrokatu zuten beraien aldarrikapenen alde. 



AURREKO EDIZIOETAKOA honako hau aukeratu dut, gaur egun Euskal Herrian azaltzen diren bi feminista neretzat oso garrantzitsuak direnak aipatzen dituelako. 

GALDETEGIA: 
Inguruko hezitzaileei galdetu diet zer nolako gaiak landu beharko ziren feminismotik eta ondorengoak izan dira erantzunak...
1)Determinismo biologikoa ezeztatzea, sexu/gnero bereizketa egitea eta horien eraikuntza soziala dela azpimarratzea, gorputzen espektroa oso zabala dela azaltzea, heteroarauarekiko haustura eta heterosexualitateaz aparte homosexualitatea edo bisexuala izatea ere badagoela adibidez.
2)Sexualitatearen gaia lantzea. Normaltasun batean jartzeko bidea delako eta ez tabu bat mantentzeko.3) Berdintasun eskubideak
4)Genero rolen ahustura
5) Emakumearen presentziaren garrantzia gizartean erakutsi.
6) Generoaren orokortasuna, sexu identitateak eta desira dibertsoak adieraziz. 











Azkenik, hezitzaileetako batek komentatu ninduen bideoa jartzen dizuet: 




EMAKUME FEMINISTA ESANGURATSUA:

MARGARET MEAD


1901n Filadelfian jaiotako antropologa ezaguna izan zen. Bi gizonen  (Franz Boas eta Ruth Benedic) ikasle oso ona izan zen eta antropologia Feministaren aitzindari nagusia kontsideratzen zaio gaur egun.   

Genero kontzeptuaren hasierako zertzeladak eman zituen. Sexuaren eta izaeraren arteko ezberdintasunak aztertuz.
Egindako hainbat ekarpenen artean;   rol sexualak eta izaera, nerabezaroa, haurtzaroa, aldaketa kulturalak, etab. 
Emaitza apurtzaileak izan ziren bereak. 

                                                                                    COMING OF AGE IN SAMOA    (1928)


 Nerabezaroa, hezkuntza, kultura eta portaerak aztertu zituen. Sexualitatean zentratu zen batez ere gizonen eta emakumeen sexu jarduerak behatuz.  Bertan, maitasun erromantikoaren arrastorik ez zuen aurkitu eta harremanak bideratu eta gestionatzekobeste modu bat zegoela behatu zuen. 
Sexua taburik ez zen Samoan. Bertakoen eta Estatu Batuetako herritarren arteko ezberdintasunen inguruan hausnartu zuen. 

Sexu izaerak eraikuntza kulturala dela ondorioztatu zuen eta aldakorrak direla tokiko egoeren arabera. Arau kulturalen garrantzia azpimarratu zuen eta honek sexua bizitzeko moduan duen eraginaren inguruan. 




FeminismoaK...


Feminismoa nola definitu buruan bueltaka nenbilela, ikastaro batean jasotako esaldi honetaz gogoratu naiz. Ikastaroa eman zigun pertsonak aipatu zuen, feminismoa, izatez, desagertzeko sortu zela. Izan ere, benetako berdintasuna lortuko bagenu, feminismoak borroka politiko moduan, ez luke zentzurik izango. Noski, badakigu, hau utopia besterik ez dela, beti beharko baitugu feminismoa, feminismoak.
Gehiago sakonduz, honela definituko nuke:
Nire iritziz, feminismoa borroka politiko bat da. Mundua aldatzea helburu duena, guztion ongizatea helburu izanik. Eta guztion ongizatea helburu duenez, ekologista, antikapitalista, antipatriarkala, anitzsexuala eta multikulturala.

Lehengo urteko ikastarokideen publikazioak irakurriz, Fionaren hau aukeratu dut. Hurbileko errealitate bat erakusten duelako, emakumea eta espetxea euskal herrian, eta ezagutzen ez nuen liburu bat aipatzen duelako, Ekhiñe Eizagirreren "Alde erantzira nabil".
Euskal Herrian eduki dugun eta daukagun borroka politikoaren baitan emakumeek jasandako zapalkuntza bikoitza ezin dugulako ahaztu, eta honek gogora dakarzkit gaur bertan Berria egunkarian "Torturaren indarkeri erantsia" artikuluan irakur ditzakegun testigantzak.

Ez dut nire errealitate hurbilean Feminismoak jorratu beharreko bi gaien inguruan galdetzeko tarterik hartu, baina nire ikuspuntua eman beharko banu, martxoak zortziko greba feminista aitzakia hartuta, honakoak planteatuko nituzke:
-ANIZTASUNA. Sexu, genero, arraza, kultura, gustu, bizimodu, ohitura...anitzeko errespetuzko mundua lortzea. Eta horretarako, norberak bere gertuko errealitatean, ahal duena moduan, borroka hau aurrera eramatea. Emakume etorkinen errealitatea ezagutuz, gerturatuz, aurreiritziak eraldatzeko lanean...Martxoak 8ko greba feministak hau oso presente izan behar duela iruditzen zait, emakume txuriok pribilejioak ditugula ezin baitugu ahaztu eta moduak topatu behar ditugu geure borroka moldeak zabaltzeko eta geure berdinak ez diren emakumean gerturatzeko.
-BIZI EREDU BERRIAK SORTU. Kapitalismotik at dauden erreferenteak eman, eta sortzen saiatu. Hezkuntzan, kalean, lagunartean, familian...haurrei eta gazteei bizitzeko modu osasungarriagoak daudela ikusarazi eta sortze horretan parte hartzaile egin.

Amaitzeko, emakume feminista bat aukeratzekotan Silvia Federicci aukeratuko nuke. Badira urte batzuk "Caliban y la bruja" liburua irakurri nuela, eta oso sakona eta potentea iruditu zitzaidan. Ondoren irakurri izan ditut feminista ezberdinen liburuak, Angela Davisen "Mujer,raza y clase", Yayo Herreroren "Ecofeminismo"...
Guzti hauek antzekotasun bat daukatela irduitzen zait, emakumea bere aniztasunean eta ingurugiroa. Silvia Federiccik feudalismotik kapitalismorako bidean, emakumeak erretzeak izan zuen garrantziaz hitz egiten du. Eta orduan konsziente izan nintzen, gaur egungo medikuntza orduan hasi zela, gizonena, zientifikoa, gorputzetik deskonektatua.
Liburu sakona eta irakurtzeko zaila dela esango nuke, datu historiko asko ematen dituelako; baina bizitzako momentu patxadoso baterako benetan gomendagarria iruditzen zait.
Donostian egin ziren jardunaldi feministetan 2016an Tabakaleran bera entzuteko aukera izan nuen, eta espero nuen moduan asko gustatu zitzaidan. Oso emakume interesgarria iruditzen zait, bizitzaz asko dakiela begietan ikusten diozun horietako.

MENDETAKO BORROKARI ESKER




Urtetako borroka feministari esker gaur egun emakumeak berdintasun formalean bizi gara. Haiei esker  berdintasunera hurbiltzeko pausu handian eman dira. Amelia Valcárcel-ek oso ondo adierazten du "Palabras para regalar" liburuxkan.  Baina gaur egun genero estereotipoek markatzen digute bidea eta indarkeriaz inguratuta bizi gara. Oraindik zaintzen parte handi bat emakumeen gain dago eta lan munduan baldintza txarragoak izaten jarraitzen dugu.




Lan handia daukagu aurretik. Lehenengo pausua, nire ustez, feminismoa zer den jakitea eta feminista izatea da. Feminista bezala identifikatzea ez zait oso erosoa  suertatu. Horretan Leire Imaz bezala sentitu naiz. Bere posta irakurtzean nire burua identifikatuta sentitu dut.
Gaur, feminista izateak indartu egiten nau.


Amelia Valcárcel-ek honela definitzen du feminista izatea:  Injustoa den guztia salatzeko aukera izatea eta hori aldatzeko lan egitea da.  



Feminismoa  gaur egun agintzen duen gizarte-sistema, patriarkatua, salatzen eta hautsi nahi duen mugimendu sozial, politiko, filosofiko, ekonomiko eta kulturala da. Bere helburua emakume eta gizonen arteko aukera berdintasuna lortzea da.


Hori izan da irakurri dudan feminismoaren definiziorik argiena.  Feminismoaren helburua lortzeko,  aukeren berdintasuna,  hainbat emakumek  egin dute lan.   Christine de Pizan, Olympe Gouges, Mary Wollstonecraft, Simone de   Beauvoir , Lucrecia Mott, Lucy Stone, Victoria Kent, Clara Campoamor, Bety Friedan, Kate Millet,  Celia Amorós, Amelia Varcárcel, Marina Subirats eta beste askok  feminismoa eraikitzen lagundu dute.   



celia amoros bilaketarekin bat datozen irudiak
Celia Amoros-en hitzetan “ emakumeak gizonen eskubide berdinak nahi ditugu, ez identitate berdinak”.  Filosofa honen ideiak oso argi azaltzen dira hurrengo bideoan.

https://www.youtube.com/watch?v=20nm8Szba60&feature=youtu.be







Nire ingurukoen artean   hezitzaile bezala jorratu beharreko gaiak anitzak dira:  identitatearen garapen integrala eta genero estereotipotik kanpo, indarkeri sexista, emakumen  erreferente beharra  eta feminismoaren bilakaera.  

·         Emozioak lantzea. Autoirudia

 ·         Genero-estereotipoak landu emakume eta gizonen garapen integrala bilatzeko.  Aurretik ikusi dugunez sexu-genero sistemak sailkatzen gaitu eta horrekin apurtu beharra sentitzen dute. “ Rolak askotan aukeratzen dugun bidea, zaletasunak, ikasketak, jokabidea...baldintzatzen dutela ikustaraztea” Genero- estereotipoak lanbideaz hitz egiterakoan batzuk aipatu zuten.  Horrekin lotutako bideo hau bidali zidaten.

·         Genero indarkeria identifikatzeko gaitasuna lantzea.  " gure gorputzaren gainean ditugun estereotipoak" eta  "harremanetan  bikotearen kontrola (janzteko, harremanetan, mobilean, e.a.)" aipatu zuten.

 -         Espazioak berrantolatzea neskak eta mutilak antzerako aukerak izateko. Egitura eta erabilerak aztertu eta aldatzeko proposamenak egin.

 -     Erreferente maskulino eta femeninoak izatea, ez bakarrik maskulinoak.

·       Feminismoaren bilakaera, azken urteetan herrialde ezberdinetan egon den mugimendua.


Ikusten duzuenez, badugu lana!!!



 Leire Imaz-entzat bezala Malala Yousafrai da niretzat erreferente eta ikasleekin lantzeko gaia aproposa izan daiteke.