HEZKIDETZA: Hezkidetza: gizarte-aldaketaren tresna.

Nire inguruko hezkidetzari buruz galdetzea nahiko adierazgarria izan da. Galderak adin desberdinetako lehen eta bigarren hezkuntzako irakasleei egin dizkiet. Zaharrenetako batzuen ustez, kontzeptu horrekin pertsona guztiek ikasteko, lan egiteko eta aisialdiaz gozatzeko eskubide berberak dituztela esan nahi dugu. Hau erantzun dutenek badakite zein den politikoki zuzena den erantzuna. Badakite zer esan. Baina nire zalantza da ea gero egunerokoan benetako berdintasun-balioak praktikatzen dituzten edo ikasgeletako hezkidetzaren gaia denbora-galtze gisa ikusten duten, eta horrek ez ote digun gehiago sakontzen uzten, adibidez, ospe handiko ikasgaietan, hala nola matematiketan. Hala ere, irakasle gazteenek askoz sentsibilitate handiagoa erakusten dute. Jakin badakite curriculum ezkutu bat dagoela, eta aldatu egin behar dela. Badakite eskolan gertatzen denak gizartea aldatzeko balio duela. Badakite xehetasun txikiek, eguneroko ekintza txikiek garrantzi handia dutela berdintasunezko gizarte bat lortzeko. Ibai Fresnedok eta Nagoe Larrazabalek, esaterako, defendatzen dituzten jarreretatik gertuago daude gazteak. Haiek argi daukate Hezkidetza gaur egun hezkuntza sistemak zehazki eta gizarteak orokorrean duten erronkak nagusienetarikoa dela. Etorkizuneko gizartea bidezkoa izan dadin, gizarte hori osatuko duten pertsonak txikitatik genero berdintasunean heztea ezinbestekoa da. Modu horretan, indarkeria matxista desagerrarazi ahalko litzateke (emakumeenganako indarkeria, eraso homofobo zein transfoboak) baita berdintasunerako aukerak bermatu ere. Horrez gain, genero-berdintasunean hezteak beste eratako diskriminazioak murrizteko bidea zabaltzen du ( arrazakeria amaitzeko bidea ere da). Ondorioz, hezkidetzak berdintasunerako eta inklusiorako bideak zabaltzen ditu. Adinarekin betaurrekoak behar dira hobeto ikusi ahal izateko. Agian betaurreko moreak erabili behar dira errealitatea beste begi batzuekin ikusteko eta gaindituta egon beharko luketen moduak aldatzeko beharra hautemateko. Gazte askok ez dute betaurreko moreak erabili behar, beren begiek errealitatea bere horretan ikusten baitute. Behar duten gauza bakarra gizarteak behar duen aldaketaren protagonista izaten uztea da. Gazte hauek entzuteak itxaropena eman dit gizarte hobe baterantz goazela.

#Amaia

Aurkezpena

Amaia Cura naiz. Ingelesez esaten den moduan ni naiz “ a woman of a certain age”. Hau da, ez naiz batere gaztea. Hau da , agian , hemen ez egoteko arrazoia. Hobe egongo nintzateke beste gauza bat tradizionalagoa egiten baina ez hemen nago. Pentsatu gabe nire bizitzan izan ditudan jarrerak ulertzeko. Gizarte patriarkalak nigandik espero zuen zelako nola jokatu dudan ulertzeko. Zergatiak planteatzeko eta erronka berriak izateko Duela urte batzuk, nire bizitzako une zail batean, hezkidetzako arduradun izendatu ninduten. Nire eskoletarako testuak edo bideoak aukeratzen nituenean, beti saiatzen nintzen emakume indartsuak aurkezten, liburuek batzuetan gizonen lorpenak baino ez baitzituzten jasotzen. Uste nuen proiektua aurrera eramatea posible zela. Handik gutxira konturatu nintzen bakarrik ezin nuela. Batxilergoko ikasleengana zuzendu nintzen . Haien laguntzari esker burutu ahal izan dut. Nirekin batera ibili dira nire gabeziak erakusten eta ikusarazi dizkidaten ideiak , kontzeptuak ….Horiei esker aurkitu ditut nire gabeziak Online ikastaro bati buruz gehien kezkatzen nauen alderdietako bat horixe da: online dela. Maila digitalean ezer gutxi eskain dezaket. Erabiltzen dudan mundu bat da, baina segurtasun falta asko sortzen dizkit. Badakit nire lankideei laguntzeko sare bat dudala, baina haiek ez dira beti nirekin egongo. Espero dut behar besteko gaitasuna izatea online lan egin ahal izateko. Ikasteko gogoa da faltako ez zaidana Badirudi ez dudala ikastaro birtualik egin, baina egin ditut eta eskertzen dut, nire bizitzako alderdi guztietan bezala, bestearekiko pazientzia. Ez gara denak berdinak. Ez gatoz eta ez goaz leku beretara. Mila bide egin ditzakegu gure helburuak betetzeko Ez dut uste kolore batek definitzen nauenik. Egun bakoitza kolore bat da. Gauza bera gertatzen da musikarekin. Egunero bere musika dauka. Animaliak dira gainditu gabeko nire irakasgaietako bat. Beti esan dut nire bizitzako uneren batean terapiaren bat egin beharko zenukeela animaliekiko sentitzen dudan izua gainditzeko. #Amaia

IRAKASLEAK ERE SAREETAN BLAI

Zalantzarik gabe, gaur egungo gazteek ordu asko ematen dituzte sare sozialak erabiltzen. Ez da jarduera negatiboa. Sare sozialek informazioa eskaintzen diete, era guztietako jendearekin harremanak izateko aukera. Ikastetxeen funtzioa argia da: ikasleen espiritu kritikoa indartzea, beren bizitzako alderdi guztietan erabaki informatu onenak hartzen laguntzea. H ala ere, ikasleek ez dute guregana jotzen arazoak sortzen direnean, seguru asko eskola atzetik doalako beti suak itzaltzen, edo gutako batzuk, zoritxarrez sartzen naizenen artean, ez garelako proaktiboak izan sare sozialen erabileran. Askotan berdinen artean bilatzen dute irtenbidea. Ianire Estebanez (La ciberviolencia hacia las adolescentes en las redes sociales - Instituto Andaluz de la Mujer- 2018) sare sozialetan parte hartzera animatzen gaitu, gure ikasleen errealitatea ezagutzeko eta, horrela, erreferente izateko. Laguntza ematera animatzen gaitu gure irakasgaien edukia alde batera utzita. Asken urte hauetan konturatu naiz beste ikasle batzuengan ere oinarritu gaitezkeela: erreferente bihurtu. Ikasle zaharragoek modu seguruan nabigatzen lagun diezaiekete ikasle gazteeii, erabaki egokiak hartzen lagunduz. Gure begiek bezala joka dezakete arazoak detektatu ahal izateko. Hezkuntza guztion lana da. Afrikako esaera zaharrak dioen bezala: haur bat hezteko tribu osoa behar da.

#Amaia

Badotza!

Ondarru aldean garrantziarik gabeko kontuei “Ez dotza! ” esateko ohitura da. Ohitura horri umoretik buelta eman eta, ikasle baten proposamena jarraituta, feminismoaz jarduteko blogari BADOTZA izena jarri genion orain sei bat urte. Artean, badaezpada ere, ez genion egiten genuen hari feminismo deitzen. 

Eman dira aurrerapausoak ordutik. Izan ere, edozein hezkuntza eragile seriok ezin zuzenago diren eta, erabilaren erabiliaz, higatuak diren inklusioa, berdintasuna, parekidetasuna, tratu onak, espiritu kritikoa eta antzerako balioez janzten ditu bere proposamenak; ikusi bestela Diputazioak eskainitako Kultura Hezkuntzako katalogoa. Proposamenok asmo onenak izanda ere, hain denbora gutxian hainbeste lor zitekeenik!

Lagunartean galdetuta, galdu samar dabiltza batzuk. Hezkuntzaren bueltan dabiltzanak horra bota dituzte, asmatu nahiak bultzatuta eta ez tximistaren abiadan, honakoak: neska-mutilak berdintasunean heztea, esterotipoetatik libre, justizia, indarkeria matxistaren desagerpena …

Zer da, baina, aspaldi luzean, hezkuntza munduan guztion ahotan dabilen HEZKIDETZA?

Ezagutza feministak egindako proposamena da; pertsona orok, emakume nahiz gizon, izan nahi duena eta egin nahi duena lortzeko iparrorratza behar lukeena.

Libre izateko bidean… Hezkidetza! izeneko sarrerak argi laburtzen ditu beharrak,  indartsu desioak eta erantzukizunak. https://hezkeh0506.blogspot.com/2020/10/libre-izateko-bidean-hezkidetza.html

Zergatik Hezkidetza? Hezkidetzak BADOTZALAKO!

Zertarako baina?

Baina, benetan dakigu zer den hezkidetza?

    Ariketari jarraituz, nire inguruko 6 pertsonari hezkidetza zer den galdetzean, askotariko erantzunak jaso ditut. Orokorrean, lantokiaren edota inguru soziokulturalaren araberako erantzunak jaso ditut. Kontextu horren arabera, batzuk besteak baino "jarriagoak" daude hezkidetzan.

    Hurrengo taulan bildu ditut jasotako emaitzak: 

Pertsona	Hezkidetza hitza entzun duzu?	Zer da?	Ildoak
Bigarren hezkuntzako irakasle bat	Bai	Umeak genero-estereotiporik gabe heztea	Pentsamendu kritikoa eta berdintasun erreala
Lanbide Heziketako irakasle bat	Bai	Generotik at egiten den hezkuntza	Genero roletatik at heztea
Lehen hezkuntzako ume baten aitona	Ez	Ez dakit	Ez dakit
Kuadrilla-kidea (seme-alabarik gabea)	Ez	Ideiarik ez	Ez dakit
Kuadrilla-kidea (seme baten gurasoa)	Bai	Neska eta mutilak berdintasunean  heztea	Feminismoa
Kuadrilla-kidea (seme-alabarik gabea)	Bai	Berdintasunean oinarritutako heziketa	Berdintasuna

    

Hezkidetzaren inguruan ikusitakoan oinarrituta eta hezkidetza zer den pentsatzean, burura etortzen zaizkidan hitz edota esaldiekin AKROSTIKOA osatu dut:

    Bestetik, gaiarekin erlazionatuta, aurreko edizioetako #Maritxuren sarrera gomendatu nahiko nuke, ekarpen interesgarriak egiten dituela uste baitut eta hezkidetza zer den jorratzeko material interesgarria bildu duelako.

 

Link-a: https://hezkeh0506.blogspot.com/2021/10/hezkidetzan-kokatzen.html

Azkenik, ikerketetan oinarrituta, hezkidetza lantzeko milaka argudio topa ditzakegu, baina inguru hurbilean hezkidetza lantzeko 5 arrazoi nagusi nabarmenduko nituzke:

 

v  Gaur egungo gizarteak oinarrizko aldaketak eskatzen dituelako.

v  Genero bitarrean identifikatzen ez diren pertsonengatik.

v  Indarkeria matxistarekin errotik desagertarazteko.

v  Askatasunez bizitzeko eskubidea bermatzeko.

v  Estereotipoekin amaitzeko.

  Hemen uzten dizuet gaiarekin zerikusia duen Quinoren bineta bat. 

Emakumeen presentzia Zientzia-Teknologian gure eskuetan dago

Zientzia eta teknologiako karreretan emakumeen presentziari buruzko datu batzuk nahiko kezkagarriak dira, joan den mendeko datuak direla pentsa baitezakegu.

Espainiako unibertsitateetan matrikulatutako ikasleen % 55,2 emakumeak dira, baina ikasketa batzuk, hala nola Merelo Guervós, Juan & Molina, Cecilia. (2017). Emakumezkoen matrikularen bilakaera Informatikako graduan Espainiako unibertsitate publikoetan. 10.13140/RG.2.19608.08969. adierazten dute Espainiako unibertsitate publikoen erdiek baino gehiagok emakumeak galtzen jarraitzen dutela karrera teknologikoetan, eta kasu batzuetan % 10etik beherako ehunekoetara iristen direla. Batez bestekoa ( % 12 inguru) ere ez da oso oparoa, eta, horrela, ingeniaritza informatiko gradua, adibidez, ia gizonezkoena baino ez da.

Zientzietan datuak ez dira itxaropentsuagoak, eta 2022ko otsailaren 11ko datuen arabera, iturria: https://www.elperiodico.com/es/sociedad/20220211/mujeres-dia-mujer-nina-ciencia-ranking-carreras-13212757

Kimikako graduaren kasuan, emakumeen ehunekoa gehiengoa da, emakumeen % 62 baitira. Hala ere, datu horiek aldatu egiten dira Ingeniaritza Kimikoko Graduaz ari garenean, izan ere, kopurua alderantzikatu egiten da eta gizonak % 50 baino gehiago dira. Oro har, ingeniaritza-karrera bati buruz hitz egiten denean, emakumeen presentzia nabarmen murrizten da.

Hau guztia kontuan hartuta burura etortzen zaizkit galderak: Zer egin dezakegu? Aldaketa gure esku dago?

Orientatzaile, hezitzaile, maisu-maestra, irakasle eta gurasoen papera ezin garrantzitsuagoa da zeregin honetan.

Eta Sare sozialak? sare-sozialaren erabilera ere garrantzitsua izan daiteke prozesu honetan. TIC gisa, informazioa zabaltzeko eta konpartitzeko, TAC gisa zientzia-teknologiaz ikas-prozesua indartzeko, TEP gisa gure emakume-referenteak azaleratzeko, ikusgai izateko, eta neska eta emakumeen jakituria eta ekarpenak nabarmentzeko.

Azkenik, amaituko dut esaldi honekin:

#Elia.R

Sarean enredatzen

Interesgarria bezain kezkagarria izan da atzematen nituen hainbat joera datuetan baieztatuta ikustea. 2017an ZuZeu aldizkari digitalean argitara emandako datuok azpimarratu egiten dute emakumeen presentzia urria ingurune digitalean.

  Datuon errealitate gordina mintzo da, ezagutzaren bozgorailu den Wikipediaren patriarkatua sakon sustraituta dago eta nesken eta emakumeen gehiengoa etorkizuna den garapen teknologikotik kanpo gelditu da.  

Hori gutxi balitz, Twiterren ondo antolatutako taldeen orroek eta erasoek atzera egitera eraman ditu hainbat ekintzaile, batzuk alde egin dute plataformatik eta besteek, autodefentsarako giltzarrapoa jarri.

Sare sozialak, baina, artikulazio politikorako tresnak dira; ezagutza zabaltzeaz gain borrokarako estrategia diren elkartzea eta antolatzea bideratzen baitute. 

  

EMAKUMEAK, BIZITZA, ASKATASUNA!

Izan ditzakegun beldur eta mamuak kontrolpean jarri eta, joera makurrak iraultzeko tresna eskaintzen digu Florencia Goldsman-en "Ocupar las redes sociales del amo" artikuluan. Pikaran argitaratutako dokumentua ziberfeminismorako gonbita argi eta indartsua da.   

             

Hezitzaileok, gure aldeik, badugu zer egina: 

• Irakasle nahiz ikasleen alfabetatze digitala erreibindikatu, jakin badakigulako eskolan landutakoak berdintzen dituela neskak eta mutilak.

• Facebook-en lan berean dabiltzanekin baliabideak partekatu. Hamaika alperrikako ahalegin saihestuko ditugu sarean norberen proposamenak eskainita nahiz besteenak hartuta 

• Eskola esparruan wiki-emakumeak taldearen lana ezagutzera eman eta sarreraren bat egitera gonbidatu.

• Nesken sormena STEAM alorreko jakintzagaietara ere zuzendu.

• Twitter-eko amaraunean ikasleekin aritu irakurketa kritikoa sustatzeko eta kasurik onenean, konplizitatea sortzeko. Gainera, sarreren laburra haien ohituratara egokitzen da eta batzuetan gaietan sakontzeko akuilu ere izan daiteke. 

"Ez da Irango iraultza, ezta Kurdistango iraultza ere; emakumeen iraultza baizik" 

#edurre, Sare sozialak