Erantzunkizuna 'bandoz' aldatzeko garaia da

• Gaiari buruzko gogoeta pertsonala:
  
  
  Hona hemen astean zehar indarkeria matxistari buruz landutako ideia nagusi bi: 

"Begirada zabaldu behar dugu arreta gizonengan jarriz". Silvia Federiciren hitzetan “beharrezkoa dugu emakumeen kontrako bortizkeriaren kontra, misoginiaren kontra, estatuek emakumeen gorputzei eragindako erasoen kontra… gizonezkoek ere borrokatzea. Gizonek zergatik ez dute emakumeen kontrako bortizkeriaren aurka fronte guztietan borrokatzen? Haiek dira beste gizon batzuk hezi behar dituztenak.” 

Hori dela eta, indarkeria matxistarik gabeko jendartea sustatzeko egun bi estrategia nagusi proposatuko ditugu, beti ere mugimendu feministaren eskutik: gizonen inplikazioa maskulinitate heterosexual hegemonikoa interpelatuz eta berriak eraikiz eta emakumeen ahalduntze indibidual eta kolektiboa autodefentsa feministaren bidez.

Eta berdintasun konpromisoa duten gizonen jokabidea izan liteke “‘matxirulo’ jarrerak alde batera uztea, txalorik espero gabe maskulinitatearen pribilegioei uko egitea”. 

Gizonak eta Feminismoa: botereari uko egiteko ordua
Oso erraz jartzen den medaila bat da feminismoarena 

•   Eta zure inguruan indarkeria matxistarekin ikusi dituzun 2 egoera erreal? 

Jokaera matxistaz inguratuta gaude. Denok gara matxistak izatez, kultura honen baitan murgilduta baikaude,'klik'a egin eta indarkeria estruktural hontaz jabetzen hasi arte. Indarkeria matxista egunerokoan daukagu, hainbat eta hainbat komentario, epai, ekintzetan...

Behin, lagunok juergan geundela, gutako bati bati ipurdia ikutu zioten. Agian, indarkeria mota hau agerikoenen artean kokatu genezake (hau da, detektatzen errezak direnen artean – beste batzuk sutilagoak baitira...-). Honen aurrean, laguna, oso haserre, ipurdia ikutu zionarengana (kasualitatez, mutila zen...) itzuli zen eta gertatua aurpegiratu zion oihuka, esanez ez zuela eskubiderik egin zuena egiteko, ea nork ematen zion baimena bere gorputza modu horretan erasotzeko. Okerrena ez da hori, okerrena da, mutil kuadrila osoak neskari oihu batez eta ofenditu moduan erantzun ziola ea 'eroa ote zegoen'. Isterika hutsa zela ere esan zioten, ez dagoela horrela jartzeko arrazoirik, eta, mesedez, lasaitzeko, horrela ez direla gauzak konpontzen... Beraz, ikus dezakegun moduan, eraso bikotza jaso zuen gau hartan lagunak: batetik, haren gorputza inbaditu zuen mutilaren erasoa, eta hori gutxi balitz, bere defentsan esandakoagatik bigarren agresio bat jasan zuen. Agresio bat jasan ondoren, gure defentsan jarduteko legitimitate osoa daukagu, baina badirudi, hori ere erauzi zaigula. Gainera gugandik espero da pedagogikoak izatea. Indarkeria matxista baten aurrean haserre eta amorratuta sentitzeko eskubidea ere ukatu digute. Honen aurrean, autodefentsa feminista lantzea beharrezkoa dugu. 

• Iazko ikastarokideek egindako posten artean Begoñaren 'Indarkeria Matxistak Ukigabeko Boterean Dirau' posta aukeratu dut, bertan proposatzen dituen esteka eta baliabideak erabilgarriak iruditzen zaizkidalako.

• Indarkeria matxisten aurkako aipu, abesti eta bideo batzuk aurkituko dituzu jarraian,  ikasleekin erabiltzeko aproposak izan daitezkeenak:

AIPUAK ETA ARTIKULUAK

→ Begoña Zabalak Pikara Aldizkarian idatzitako artikulua, 2014ko San Ferminetan ¡Pasa la capucha Hermana' lelopean antolatu zen manifestazioari buruz. 

 

→ No queremos generar miedo al género masculino, pero sí al agresor: queremos que tenga suficiente miedo para que no nos agreda.

FARRUKAS

[Feministas Autónomas Revolucionarias y Ruidosas Unidas en contra de las Agresiones Sexistas].

→ Gazte Zulo- Maitasun Erromantikoaren Ajeak 
→ Ondo Maite Zaitut 

ABESTIAK

→ No mient(r)as – A Flor de Piel

→ Se quemó – La Otra

→ El Blues de la Violencia – La Otra

               
                   BIDIOAK

→ 'Arrunta Naiz' bikore barruan ematen den agresio isilarei buruzko laburmetraia.  

→ Wanda Skyles - I'ma be me: gay vs black

→ Erasorik ez, erantzunik gabe: Erasoez nazkatuta, jasan berri zuen erasoari bere kabuz erantzutea erabaki zuen neskak

                      → Irantzu Varela - 'Él nunca me pegó' dokumentala

→ Kaperuzitas Lobas

→ No solo dueles los golpes 

→ 'Gizonen eguna' – La Tuerca

• Hauek dira eremu hezitzailean/ jendartean lantzeko zenbait erronka:

• Arazoaren dimentsioaz jabetzea.
• Emakumeak ahul eta biktima bezala hautematearen ideia deseraikitzea.
• Autodefentsa Feministaren bitartez, indarkeria egoerak nola ekidin edo nola aurre egin irakastea, nexken eta emakumeen ahalduntzea sustatzea.
• Indarkeria matxistarekin amaitzeko mutilek duten ardura ikustaraztea, eta maskulinitate hegemonikoa interpelatu eta markulinitate eredu berriak sortuz.
• Maitasun erromantikoaren mitoaren eta ideologiaren deseraikuntza.
• Mikromatxismoen identifikazioa eta salatu eta gainditzeko esku hartzea sustatzea.
• LGTBIQ+fobiak bistaratu eta aniztasunaren ereduak baloratu, plazaratu eta normalizatzea.

INDARKERIA MATXISTAZ....

Indarkeria matxistari dagokionez, egungo gizartean  dugun  egiturazko arazo sakon baten aurrean gaude zalantzarik gabe.  Egiturazkoa, eredu patriarkalan sortu eta elikatzen jarraitzen  duen mamua delako. Beharrezkoa da hortaz, indarkeria matxistari aurre egin ahal izateko,  bere  oinarri eta jatorriaren inguruan kontzientzia hartzea.

Egunero esnatu edo oheratzen gara indarkeria matxistak sortutako egoeraren batekin. Askotan, guzti honekin bizitzera ohitu garela eta , normala, ekidiezina … izango balitz bezala barneratu dugunaren sentsazioa izan ohi dut, jendartean hau horrela dela onartu eta  aurre egiteko neurriak  gure esku egongo ez balira bezala.

Indarkeria matxista gizarte osoaren ardura da, arazo politikoa, alegia. Eta honi errotik aurre egin nahi badiogu, berau bultzatzen duten baldintzak identifikatu eta aurre egin ahal izateko baliagarriak diren tresnak landu behar ditugu jendartean eta  generazio berrietan hezkidetzaren bitartez.

Irakurgaian argi agertzen den moduan, hezkidetzaren baitan daude indarkeria matxistari aurre egiteko bi tresna dira  nagusiak, nesken ahalduntzea eta maskulinitate berrien eraikuntza.  Bi esparru hauek landu behar ditugu, baldin eta prebentzio lan sakona burutu eta gizarte eredu berri bat eraiki nahi baditugu.  Maskulinitate berrien bitartez, mutilei indarkeriari aurre egiteko tresnak eskeini behar dizkiegu, jarrera enpatikoaren bitartez, beraien  ardurak onartuz eta duten zeresan eta zereginaren arabera jarduten ikasiz.

Iazko posten artean Ane Zurutuzarena aukeratu dut. Berarekin bat nator indarkeria matxistak milaka arpegi eta milaka ahots dituela esaten duenean, eta lehen aipatu moduan fenomeno honi aurre egiteko ezinbestekoak direla  nesken ahalduntze eta maskulinitate berrien eraikuntza.  

        

http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2016/03/indarkeria-matxistak.html

Eremu hezitzailean ditugun ERRONKAK:

-   -    Indarkeria matxistaren arpegi eta ahots guztiak identifikatzeko eta hauei aurre egiteko baliabideak landu eta eremu hezitzailean aplikatu. Indarkeria matxistak emakumeengan duen eraginaz gain, eredu maskulino hegemonikotik aldentzen diren pertsonengan duen eragina onartu.

-    -   Nesken ahalduntzea, burujabetasuna eta autoestimua landu. Lanketa hau noiz hasten den ere kontutan hartu, ez dadila beranduegi izan….

-    -   Mutilei maskulinitate eredu berriak erakutsi eta beraien ardura eta inplikazioa bilatu. Jarrera enpatikoa, harreman onak....

INDARKERIA MATXISTARI AURREZ-AURRE BEGIRATZEN

Indarkeria matxistaren erantzukizuna gizonengan jartzeko garaia bada, bai. Hezitzaile bezala, ama bezala, asko kezkatzen nauen gaia da. Izan ere, alaba bat eta bi seme dauzkat eta ez dut inola ere bidezkoa ikusten gai hau, beste gai askotan bezala, ardura emakumearen gainean jartzea. Are gehiago, nire bi semeek arlo honetan izan dezaketen erantzukizuna kezkatu egiten nau  (zaintzan, arlo pribatuaren kudeaketa egokian, eta beste arlo batzuetan bezala), eta zentzu horretan heziketa prozesuan kontuan hartu behar dudala pentsatzen dut. Zer erakutsi behar diet nire semeei honen inguruan? Eta maitasun erromantikoaren inguruan? Ez al diet ba argi utzi behar zein den haien erantzunkizuna maitasunaren eraikuntzan? 

Kirol partiduetara joaten naizenean, sarri ikusten ditut beste gurasoak, buru-belarri, baloiarekin zer egin behar duten garrasika esaten eta zorionez, batzuetan ere ikusten ditut gatazkak modu baketsuan kudeatzeko argibideak ematen. Indarkeria matxistaren kasuan ez al zaio ba gizonari hitzik esan behar?

Zentzu honetan esan behar da, salbuespenak salbuespen, oraindik ere indarkeria matxistaren gaia eskolan lantzeko ereduak emakumeei zuzenduta daudela maila handi batean eta honek, gizonen interesa ez bereganatzea dakar eta interesa eta motibazioa faltan badago, horrelako gaiak lantzeko bidea, beti aipatzen dugun berdintasunean aurrera egiteko egoera-bidea, ez da hain eraginkorra izango. Mutilak, gizonak, aitak, semeak, aitonak eta lagunak, berdintasunaz busti behar ditugu, eurak ere ura hotz dagoenean hotzikara eta ezinegona nabari dezaten, eta epela eta goxoa dagoenean, gozatu dezaten.

Indarkeria matxistarekin lotuta ikusten ditudan egoera errealak? Oraindik ere etengabe ikusten ditut bere bikotekidea isilarazten dituzten gizonak. “Hori ez da horrela, ez duzu ulertzen, ez ez gara horretaz ari…” eta antzekoekin. Batzuetan modu sotilagoan, bestelamodu bortitzagoan. Eta bigarren aipatuko nuke, kontrola. Bikotekide batek bestearenganako jarri nahi duen kontrola “nora zoaz eta noiz itzuliko zara” galdetuta ere. Galdera horrek konnotazio asko izan ditzake eta. Ni, alerta egoeran jartzen nau.

Honekin lotuta, eta indarkeria matxisten inguruko bideo baten gomendioari dagokionez hona “Desenfocada” laburmetraiaren helbidea. Hain “normala” dirudien bikote batean ematen den begi morerik gabeko indarkeria,indarkeria psikologikoa... Gauza asko esan daitezke bideo honen inguruan eta uste dut, gizonek beren jokabidearen inguruko hausnarketa ere egin dezaketela hau ikusita.

https://www.youtube.com/watch?v=DdqbPpoECjA

Iazko ekarpenei dagokionez Marivi Fernandezen posta aukeratu dut, besteak beste, baliabide asko eskaintzen dituelako.

http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2016/03/indarkeria-matxistak-gainditzen_3.htm

Bukatzeko, erronkei dagokinez, irakurgaiak berak tratatzen dituen arloak adieraziko nituzke bloke nagusi bezala. Hots, atal hauetan arreta jartzea, eta sakonki lantzea. Lehenik eta behin IDENTIFIKATZEA. Zer diren indarkeria matxistak. Non, nola eta zergatik azaleratzen diren. Ezagutza. Identifikatzen ez baditugu, ezin baitiegu aurre egin.

Gero hauei aurre egiteko egiturak deseraiki eta harremaneterako forma berriak ikastea.

Eta gizonei, mutilei, forma berri horietan bizitzeko aukera eman; nola? Patriarkatuak inposatutako identitatearen eredu dikotomiko itxiak eta hierarkizatuak hautsiaz. Gozatzeko eta bizitzeko beste eredu batzu daudela erakutsiaz. 

GUZTIOK DAUKAGU ELKARREN BEHARRA: ZU ZARA HORMA, BARROTEA, GILTZA

GIZONOK EZ DUGU EGITEN NEGARRIK
ETA HORREGATIK GAUDE HAIN BAKARRIK.....

https://www.youtube.com/watch?v=TAw8v69MQg0


"Ez gara Palestinaz ari", Joaquin Sabinaren musikarekin euskal bertsoak gizonatasunari buruzkoak. Ederra ikuskizuna. Sakona. Biluzia. Abiapuntu ederra....



Guztiak askatzeko. Inor preso ez bizitzeko. Aske, benetan aske. Roletatik aske. Estereotipoetatik libre.


Ikus, ere, ZIPRIZTINTZEN, Ermuako berdintasunaren aldeko gizon taldea. Eta talde horretakoa den kide batek, JUANMA RODRIGUEZek, duen CLOWN DE DESEMPODERAMIENTO. Oso interesgarria, bide berria.




Gizonezkoak ere hobeto biziko dira. Eroso sentí daitezen, pribilegiorik gabe. Gure "caballero" izateko beharrik gabe. Gure bide lagun. Gu hain bide lagun. Hala nahi dugunean, bakarrik.

Beste bide batzuk ere, badaudelako:



Ez dadila desoreka sexu bereko bikoteetan ere erroproduzitu. Kontua ez baita zakila edo alua izatea, emakumezko edo gizonezko errola gainean eramatea eta azken hau gailentzea.

Bake faltsu honi nola egin aurre?

Bake faltsu honi nola egin aurre?

Aste honetan zehar indarkeria matxista deseraikitzeko eta horri aurre egiteko estrategien inguruan aritu gara. Maitasun erromantikoa, mikromatxismoak eta LGTBIQ fobia aztertzea ezinbestekoa da aurre egiteko. Sistema kapitalista patriarkalak praktika horien bitartez inposatzen eta legitimatzen du indarkeria. Modu horretara gure eguneroko bizitzetan praktika horiek normalizatzen ditugularik.

Normalizazio egoerak ustezko bake faltsua dakar, eta halaber esan behar da emakumeok ez garela bakean bizi eta ezta sistemak inposatutako heteroarau horiek puskatzen dituzten pertsonak ere.

Guzti horrei aurre egiteko estrategia gisa identifikatzen dira gizonezkoek horrela izateagatik soilik ematen zaizkien pribilegioei uko egitea eta maskulinitate eredu berriak bultzatzea. Bestetik, emakumeen ahalduntzea eta boteretze indibidual eta kolektibo gisa autodefentsa feminista herramienta dela ulertzen dugu feministok.

Indarkeria matxista gisa ulertzen ditut aste honetan emandako bi gertakari hauek: Alde batetik lankide gizonezko batek bere lankide emakumezko eta gazte bati esatea normala dela bere proposamena aurrera ateratzea hain polita izand. Kasu horretan, emakumearen edertasuna bere profesionaltasunari gailendu eta gizonezkoak emakumezkoaren edertasunaren menpe utzi du honen gaitasuna.

Hori ere indarkeria mota bat da, ikusezin bihurtzeaz gain eremu estetikora murrizten direlako emakumearen gaitasunak. Subjektu sexual gisa tratatua izanik, horren ondorioz esfortzu bikoitza egin behar du profesional gisa gizonezkoak bezala baloratua izateko.

Hori ekiditeko honako material hau proposatzen dut, lanbide heziketako zikloetan lantzeko ikasleekin.

http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.eus/r43-613/en/contenidos/enlace/fp/eu_evalua/eval.html

ERRONKA NAGUSIA:

Erronka nagusien artean esango nuke, irakasleak hezi behar direla, egoeraren kontzientzia hartu eta eguneroko lanketan ikuspegi horrekin egiteko lan.

Horrek ahalbidetuko digu ikasleek beren egunerokoan egoerak detektatu eta kontzientzia hartzea

Indarkeria matxistak gainditzen

Indarkeria matxista gizaki-arrak bere figuratik eta bere begiradatik erabiltzen duen indarkeria da.

Indarkeria matxistaren desikasterako, funtsezkoak dira:

-Maitasun erromantikoaren mitoen deseraikuntza.

-Mikromatxismoen identifikazioa eta salatu-gainditzeko esku hartzea.

-LGTBIQ+fobiak bistaratzea eta aniztasunaren ereduak normalizatzea.

Indarkeria matxistarik gabeko jendartea sustatzeko bestalde, bi estrategia nagusi hauek izango lirateke:

a) Gizonen inplikazioa maskulinitate heterosexual hegemonikoa interpelatuz eta berriak eraikiz.

b) Emakumeen ahalduntze indibidual eta kolektiboa autodefentsa feministaren bidez.

Maskulinitate berrien eraikitze-ptozesuan hainabat garapen eremu jarri behar ditugu mutilen esku:

-Mutilak sentimendu eta emozioekin kontaktuan jarri.

-Zaintzaren esparruan, mutilek duten erantzukizuna onartzeko tresnak ipini; baita espazio pribatu

-Domestikorako autonomia garatzeko behar dituztenak ere.

-Indarkeria matxistaren aurrean jarrera aktiboa sustatu.

Autodefentsa feminista emakumeen ahalduntze indibidual eta kolektiboa lortzeko estrategia da.

“Zure buruaz, mugez eta ahalmenez kontzienteago zara, egoera biolentoak gestionatzen ikasten duzu… Ez da soilik arte martzialak lantzea, ahalduntze pertsonalerako teknika ere bada, zure gorputza eta zu zeu errespetatua izateko eskubidea duzula barneratzeko, ahotik kendu diguten “ez” hitza lantzeko”.

Iazko ikastarokideak egindako posten artean, Begoñarena aukeratu dut. Lan bikaina egin duela iruditzen zait, bai baliabide aldetik, baita gaiaren trataera aldetik ere. Irudi grafikoak oso-oso adierazgarriak dira.

Bestalde, indarkeria matxistaren inguruan ikasleekin lanketa egiteko, baliabide digital ugari dago sarean:

Eremu hezitzailean lantzeko erronka nagusiak hauexek dira:

-Hezitzaileak arazoaren dimentsioaz kontzientzia hartu, esku hartzearen eraginkortasunaz jabetu eta modu transbertsalean landu. Horretarako, formazioa ezinbestekoa da.

-Hiztegi ez sexista erabiltzeko ahalegina beti presente izan.

-Autodefentsa tailerraren eskaintza orokortu.

-Neskei begira, autoestimua eta segurtasuna eraiki; “Ez” irmotasunea esateko ahalmena; hitza hartzekoa; espazioa betetzekoa; gustuko duen eran janztekoa; nahi duen eran ibiltzekoa…

-Nesken arteko ahalduntze kolektiboa sustatu, elkarri entzunez eta komuneko esparruak plazaratuz.

-Emakumeen eta gizonen berdintasunaren alde dauden gizon taldeetako esperientzien berri eman eskoletan.

“Andreek autodefentsaren beharra sentitzen ez duten mundu bat amestu behar dugu” (Angela Davis)

Indarkeria matxista DENON arazo politikoa

Baina zer da indarkeria matxista?

Maitane Monroy-k Pikara Magazine glosarioan horrela definitzen du  indarkeria matxista                    " menderatzaileak, kasu honetan, gizaki-arrak, bere figuretatik eta bere begiradatik erabiltzen duen indarkeria da. Begirada horren bidez desiragarria dena eraiki da, portaerei dagokionez, eta beraz, definizio horrekin bat ez datozen portaeren desegokitasuna ere bai. Arriskuan daude emakumeak, baita andreak menderatzen dituen gizon izateko arauetatik ateratzen diren gizon guztiak ere".

Kontzeptu honek bere baitan emakumeengan ematen diren indarkeri manifestazio guztiak hurrengo argazkian jasotzen dira.

Aspalditik mugimendu feministak arazo hau salatu eta jendartean bisualizatzen saiatu da, honen aurrean teorizatu, ekintzak burutu, konponbideak  eta arazoa geldiarazteko estrategia ezberdinak garatu ditu. Hasiera batean, emakumeengan jarri da indarkeria matxista gainditzeko erantzunkizuna, baina argi izan behar dugu indarkeria matxista arazo politikoa dela; beraz guztion ardura da kolektiboa zein indibiduala.

Indarkeria matxistaren oinarrian sexismoa eta misoginia daude eta indarkeriarik gabeko jendartea sortu ahal izateko, ezinbestekoa da begirada zabaltzea eta arreta eta erantzunkizuna ere gizonezkoengan jartzea. Helburu horiek lortzeko mugimendu feministak bi estrategia nagusi proposatzen ditu:

• Gizonen maskulinitate heterosexual hegemonikoa kolokan jarri eta maskulinitate berriak sortuz.  Jarraian ETB ko programa "Bestelako gizontasuna" izenburuarekin  Xabier Odriozolak eta beste gizon batzuk  maskulinitate berriei buruz hitzegiten.  

          

https://www.youtube.com/watch?v=U1SHV3TpnPA
 

• Autodefentsa feminista.

  

Jarraian nire inguruan eta batzutan oso modu sotilean indarkeria matxista irudikatzen diztuzten bi egoeren argazkiak zuekin konpartitzen ditut:

1.  Genero rolak. Body arrosak lelo hau dute "ama bezain polita" eta body urdinak " aita bezain azkarra". Bodien koloreak eta mezuek emakumezko eta gizonezkoen rolak erreproduzitzen dituzte. Egoera hauek gure egunerokotasunean sarri aurki ditzakegu.
   
2. Espazio publikoaren erabilera.  Ez ahal zaizue inoiz gertatu?
   
   
   

Iazko ikastarokideek egindako post-en artean  hauxe aukeratu dut, bertan eskolan lantzeko erronkekin ados nagoelako eta postan baliabide ezberdinak landu dituelako.
http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2016/03/indarkeria-matxista.html

Indarkeria matxistaren aurkako baliabide hauek proposatuko nituzke DBHko ikasleekin lantzeko

• Beldur barik. Maitasun erromantikoa jorratzen duen bideoa. https://www.youtube.com/watch?v=KKwI1OEuuXY.
•  Haur desberdinei  neska bati jotzeko eskatzen diote eta beren erantzunak.bideoa https://www.youtube.com/watch?v=yES5Rz9TmaU.
• " El orden de las cosas" kortoa indarkeria matxistaren gaia jorratzen du. https://www.youtube.com/watch?v=hfGsrMBsX1Q&t=329s.
• Mikromatxismoak eta genero rolak lantzen dituen bideoa. https://www.youtube.com/watch?v=xrTxs-Jqju8
• Los senderos de Ariadna liburua interesgarria iruditzen zait http://www.octaedro.com/pdf/70032MUESTRA.pdf

Gure eskoletan eta jendartean hauek dira lantzeko ditugun erronkak: 

• Eskola komunitatea egoeraren eta arazoaren dimentsioaz konzientzia hartzea eta arazoari aurre egiteko guztion parte hartzea bermatzea.
• Emakumeen burujabetasuna eta autoestima landu.
• Autodefentsa feministaren tailerren garrantziaz jabetzea eta eskaintza orokortzea.
• Indarkeria matxista identifikatzeko gaitasuna landu eta horien aurrean tresnak eskuratu eta martxan jarri. Eraso baten aurrean hartu beharreko jarrerak eta defentsarako jarrerak landu. 
• Indarkeria matxistaren aurkako jarrera aktiboa jorratu.
• Zaintzaren balioa  curriculumean lantzea. Norberaren zaintzatik hasi eta adin ezberdinetan ikaslei erantzunkizuna ezberdinak egokitzea. Adibidez landareak zaindu, eskolako helduenak 2 urteko gelakoekin harremanak eta erantzunkizunak landu...
• Maitasun erromantikoaren mitoen eta ideologiaren deseraikuntza.
• Hezkuntza emozionala irakasleak trebatzea eta gure eskoletan lantzea.
• Hezkidetza zehar lerro bezala lantzea .