Sexualitatea, aukera, gorputzak... ASKATASUNEZ

Aste hasieran garbi nuen... aniztasun sexuala eskoletan eta gizartean lantzeko gaia zela. Identitatea eraikitzen ari den pertsona orok, aukera guztiak posible direla eta horregatik baztertuak izango ez direla jakitea oinarrizko eskubidea delako.

Zientziak honeta ere badu lana, hainbat adibide daude heteronormatibitatea bultzatu dutenak zientziaren izenean, hala nola, Josebe Iturriotzek bere izatea mediku batentzat eta estatuarentzat ez dela posible aipatzen duenean: "sexuen eta generoaren inguruko estereotipoek zientzia kategoria hartzen dute, eta galdetegi horiek bide erabat estereotipatua markatzen dute. Guk horri kontra egiten diogu"

Astean zehar egindako ibilbidearen ondorioz konturatu naiz … zientziaren munduan ere badaudela ikerlariak beste errealitateak aztertzen. Aste honetako irakurgaian topatu ahal izan dugu honen adibide bat:

Ana Galarragak Elhuyar Zientzian argitaraturiko “Bi sexuen sailkapenaz harago” erreportajean azaltzen du nola ez den guztiz egi borobila oraindik indarrean dirauen baieztapen hau: enbrioiaren sexua sexu-kromosomek definitzen dutela eta, zehazki, Y kromosoman dagoen SYR genea dela enbrioi bat ar bilakatzeko giltza. Hortaz, erraza da: XX, emea; XY, arra. Hori da irakasten duguna, eta, kasu gehienetan, hala izaten da. Batzuetan, ordea, errealitatea bestelakoa da eta beste kasu horiek agerian uzten dute banaketa hori erraza bai, baina errazkeria ere badela zenbaitetan. (Identitateak eta Aniztasun Sexualak irakurgaia, 5.orrialdean)

Gai honen inguruan beti izan ditut galderak eta jakin nahiak, ez nuke zalantzak direla esango. Identitatea sortzen bizi guztia egongo gara eta niretzat berriak izan daitezkeen eredu edo aukerak etorkizunean nire aukera izan daitezke, zergatik ez? Beraz, jarraituko dut ikertzen...

Iaz Bego Mentxakak argitaratutako posta  (http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2016/02/aniztasun-sexualak.html) aukeratu dut bertan agertzen den laburmetraia nahiko heteronormatiboa dela uste dudalako, aniztasun sexualaz hitz egitea ez dut oso ondo kokatzen bideoa gaiarekin. Bestetik hasieran egiten dituen hausnarketak egokiak iruditzen zaizkit.

Hezitzaile moduan erabiltzeko tresna interesgarriak: 

Gaia eskolan lantzeko Rainbow proiektua egokia izan daiteke, beste hainbaten artean, gaia eta ariketak laburmetraiekin lotzen dituelako eta modu dinamikoan aniztasun sexualaren osotasunak azaldu daitezkeelako: http://www.rainbowproject.eu/material/eu/index.htm

 

Sentsibilizaziorako baliagarria izan daitekeen beste baliabide bat: Aniztasun sexuala eta dibertsitate mentala uztartzen ditu. Ederra iruditu zitzaidan Almudena Medinaren "Es cuestión de gustos" filma!

Web orrialde hau askok ezagutuko duzue,  interesgarria iruditzen zait aniztasun sexualaz hitz egitean, "gorputz ez normatiboarekin" sexualitateaz gozatzen duten pertsonek egindako lana: http://www.yeswefuck.org/

Hamaika bideo aurkitu ditzakezue bertan. 

Hezitzaile moduan aniztasun sexuala lantzeko erronkak:

-  Aniztasun sexuala eremu hezitzaileetan erakutsi eta errealitate anitzagoak plazaratu edukietan.

-  Sexu eskubideak eta sexualitatea landu gelan.

- Aniztasuna modu ez hierarkikoan, duintasunean eta errespetuaz azaldu.

Zer sentitzen zara?

 

Maiatzak 17an aniztasun sexuala eguna ospatzen da. LGTBIQ eguna da, baina zer esan nahi dute letra hauek? Benetan letra bakoitzaren esanahia ezagutzen dugu? Zer ospatzen dugun badakigu?

L - Lesbiana: bere genero bereko beste pertsona batek emozionalki, afektiboki, erromantikoki eta/edo sexualki erakartzen duen emakumea.

G - Gay: pertsona batek bere genero bereko beste batzuekiko duen erakarpen emozionala, afektiboa eta/edo sexuala. Asier Santamaria ekintzaileak azaldu duenez, nahiago du termino hori homosexuala baino, azken hori "patologizatzeko" erabili delako.

T - Transexuala edo transgeneroa: jaiotzean esleitutako generoaren kontrako generoarekin identifikatzen diren pertsonak biltzen dituen genero-identitatea, hormonazio-prozesu fisikoa eskatzen duena (ez nahitaez berresleipen-kirurgia).

B - Bisexualitatea: genero/sexu bat baino gehiagoko pertsonek erakarpen erromantikoa, afektiboa eta/edo sexuala sentitzeko gaitasuna, ez nahitaez aldi berean, ez nahitaez modu berean, eta ez nahitaez maila berean eta intentsitate berarekin.

I - Intersexuala: genero bateko edo besteko sexu-ezaugarriekin (kromosomak, genitalak eta/edo egitura hormonala) jaiotzen den pertsona. Mediku batzuek intersexualak diren haurtxoen gurasoei ebakuntza kirurgikoak egitea aholkatzen diete ezaugarri horietakoren bat ezabatzeko, baina arrisku handia dago benetako identitate sexuala adierazi ez duten haurtxo intersexualentzat.

Q - Queer: sexu-orientazio eta -identitateagatik etiketa tradizionalen pean sailkatu nahi ez duten pertsona guztiak definitzeko sortutako terminoa. Horrek sexualitate arauemailea deseraikitzen du eta gizartean onartutakoa gainditzen du, hau da, bizitza heterosexuala, monogamoa, antzeko adina eta klase soziala duten pertsonekin.

ZER DA SEXU ANIZTASUNA? AZALPEN ULERTERRAZA.

 DÍA DEL ORGULLO | La historia de los DERECHOS LGTBI en seis minutos | España

Hortik abiatuta, lau gako: ezaugarri biologikoak, genero-identitatea, generoaren adierazpena eta sexu-orientazioa.

Lehenik eta behin, ezaugarri biologikoak genitalen araberakoak dira, eta ez dago argitu beharrik horrek ez duela zerikusirik sentitzen dugunarekin. Hor sartzen da genero-identitatea, buruan koka genezakeena: nola sentitzen naizen jakitean datza, gizona, emakumea edo bietako inor izan ez.

Jarraian generoaren adierazpena dago, bakoitzak bere nortasuna nola adierazten duen. Eta azkenik, sexu-orientazioa, bihotzean kokatzen dena eta norekin erlazionatuta dagoena. 

Sentsibilizaziorako bideo hau baliogarria izan daiteke. Bertan, bakarrizketa moduan, gazte batek bere burua definitzen du:

Un paso más en la defensa de la diversidad | Mikele Grande | TEDxYouth@Amposta

 Bestalde, hainbat aurreititzi hausnartu eta desikasi behar ditugu eta hurrengo bideoa lagungarria izan daitekeela iruditzen zait.

Love Has No Labels | Diversity & Inclusion | Ad Council

Honekin batera, identitatea eta aniztasun sexuala lantzeko zein sentsibilizaziorako baliagarriak diren steilas sindikatuaren materiala proposatzen dizuet. 

Eskoletan aniztasun sexuala lantzeko eta lesbiana, gay, bisexual eta transexualen kontrako jarrerak eskoletatik uxatzeko Ortzadar gara izeneko unitate didaktikoa plazaratu zuten 2017an. “LGTBI kolektiboak, ikasle nahiz langileek, hezkuntza-sisteman bizi duten egoerak beraraizko lanketa” behar duelako. Informazio zabala eta jarduera zehatzak proposatzen dituzte etaparik etapa eta eskolan askotan erabili izan dugun materiala da.

Hezitzaile bezala, hurrengo erronkak azpimarratuko nituzke:

• Mota guztietako aniztasunaren alde egitea, pertsona izateagatik sor zaigun, denoi, duintasunean sustatuz elkarbizitza.
• Aniztasuna modu ez hierarkikoan, berdinen artean eta errespetuz bistaratzea.
• Heteropatriarkatutik jasotako genero, sexu eta rolen aginduak betetzen ez dituzten ikasleei inguru segurua eskaintzea.
• Edozein aurreiritziren ondoriozko indarkeria egoeraren aurrean esku hartzea.

 

Amelia Barquinek esaten duen bezala: “Aberastu gaitezen aniztasun sexualaz, busti gaitezen kolorez, izan gaitezen libre, eta hezi ditzagun gure haur eta gazteak aniztasun sexualean”.
Amelia Barquín: hezkuntza eta generoa

 

Iazko post-en artean, hauxe aukeratu dut: https://hezkeh0506.blogspot.com/2020/02/eskolaren-bidez-sozietatea.html Egindako hausnarketa eta eskaintzen duen baliabideak interesgarriak iruditu zait

             Bukatzeko, Pirritx, porrotx eta Marimototsek abesten duten bezala:

Nork agindu Du?

 

ZER SENTITZEN ZARA?...ZABALDU KOLOREAKKKKKKKKKKKKKK.

Ikasitakoa desikasi dezakegula argi badugu, ​heteronormatibitateak ​inposaturiko muga zorrotzak gainditzeko bidean egongo gara eta, ondorioz, ikuspegia zabaldu eta aniztasun orori bere lekua emateko aukerak. Aurreko gaian ikusi dugu oinarrizko  konpetentzien garapenak, hezkidetzaren ikuspegia txertatuz gero, bide honetan lagungarri  izango ditugula. 

L​(esbiana)​G​(ay)​T​(rans)​B​(isexual) I​(ntersexual) Q​(ueer) ​+ (bestelako    identitate eta praktika anitzak) 

https://diccionario.cear-euskadi.org/eu/identidad-de-genero

Gorka Perez psikologoa da, eta bideogintza da bere zaletasunetako bat. Bi alderdi hauek uztartzen dituen azalpen bideo bat zintzilikatu du bere Youtubeko atarian.

Bideoa: "Harrremanak" hezkidetza egitasmoa. Hiru urte dira Zestoako udalak harremanok hezkidetza egitasmoa martxan jarri zuela, arremanitz kooperatibaren eskutik. Interesgarria ikastetxeetan lantzeko.

Sexualitatearen inguruan dauden errealitate ezberdinak azaltzeko bideo dinamiko eta dibertigarria da egin berri duena.

/https://www.eitb.eus/eu/irratia/euskadi-irratia/programak/faktoria/osoa/5032511/aniztasun-sexuala-modu-ulerterrazean-azaldua------------/

Hona hemen hezkidetzailea den    heziketak nola laguntzen duen, eta gure hezkuntza komunitatetan kontuan hartu beharrekoa:

 ● Sexu-genero sistema salatu eta gainditzen du. 
 ● Ikasle bakoitzaren errepika ezintasuna askatasunean garatzeko eskubidean sinesten du. 
 ● Heteronormatibitatetik aldentzen da. 
 ● Aniztasuna modu ez hierarkikoan, duintasunez eta errespetuz bistaratzen du. 
 ● Sexu-genero rolak eta genero aginduak betetzen ez dituzten ikasleei inguru segurua eskaintzen die.
 ● Edozein aurreiritziren ondoriozko indarkeria-egoeraren aurrean esku hartzen du. 
 ● Aniztasun ororen alde eta elkarbizitza positiboaren alde lan egiten du. 
 ● Heziketa afektibo-sexual ez heteronormatiboa sustatzen du. 

Orain arte esandakoa kontuan izanda, zeintzuk dira eskola hezkidetzailearen erronkak?

1.- Eskola komunitate osoaren sentsibilizazio eta prestakuntza.

2.- Heziketa- eragile guztiak heziketa afektibo- sexuala egiten ari garela onartzea.

3.- Eskola komunitate osoaren konpromezua.

5.- Heziketa afektibo- sexuala aniztasunean heztea.

6.- Sexualitate anitzen diskurtsoa normalizatzea.

7.- Gorputzaren autoezagutza eta onarpena.

8.- Aisialdia eta sare sozialen esparrua askatasunez erabiltzeko tresnak eskeini.

9.- Hizkuntza hezkidetzailea erabili.

10.- Material hezkidetzailearen presentzia ziurtatzea.

 

Honekin lotuta aipatzekoa hain ezaguna den Maite Garaigordobilek eta Enara Larraizek (2019)egindako ikerketaren emaitza: 

Jazarpena eta ziberjazarpena euskal LGTB nerabeengan.

https://www.ehu.eus/eu/web/estudiosdeposgrado-graduondokoikasketak/content/-/asset_publisher/ZcG4/content/tesis-larrain-marino-enara/pop_up?_101_INSTANCE_ZcG4_viewMode=print&_101_INSTANCE_ZcG4_languageId=eu_ES
Jazarpena eta ziberjazarpena euskal LGTB nerabeengan:        
-  Prebalentzia eta ondorioak osasun mentalean ​ .
-  Azterlanak jazarpen-ziberjazarpen       
- 11 LGTBfobikoaren prebalentziari buruzko datuak eman zituen, erakutsiz LGTB pertsonek,         jazarpena-ziberjazarpena maizago sufritzeaz gain, sintoma psikopatologiko gehiago ere garatzen dituztela jasandako biktimizazio-ziberbiktimizazioarengatik,  jazarpena-ziberjazarpena jasaten dutenak heterosexualak baino

Proposamen gida ikastetxeetan lantzeko.
https://steilas.eus/files/2017/05/Ortzadar-gara.-Unitate-didaktikoa.steilas.pdf
Ortzadar gara.
Horrelaxe jasotzen du beraien sarreran:

"Aitzitik, betidanik gure artean izan den aniztasun afektibo sexuala eta genero aniztasuna ezkutaturik izan da gizartean eta eskoletan. Azken urteotan protagonismoa hartu du aniztasun mota honek, baina gehienetan pertsona hauekiko gorrotoak sortu dituen ondorio lazgarrien ondorioz. Ezagutza-ezak, aurreiritziek, beldurrek, fobiek, gorrotoak LGTBI+ komunitatea baztertu, zokoratu, kikildu, mugatu, erasotu, erail… egin du. Egoerak honela, aldarrikapenen zentraltasuna hartu du LGTBI+ ikasleen babes neurriak hartzeak. Neurri horiez gain, bestelako bidea ere jorratu behar dugu: aniztasuna aberastasuna da, eta eskoletan zein gizartean dagoen aniztasuna arazoa baino, aukera pedagogikoa dela sinetsi eta erakutsi behar dugu. Ez dugu uniformea den jendartean bizi nahi, aniztasunari behar bezalako gorazarrea egin behar diogulako uste sendoa dugu; bihur dezagun, bada, aldarrikapen".

Jarduera ezberdinak proposatzen ditu maila eta adina kontuan hartuz ikastetxeetan aurrera eramateko praktikoak eta errazak burutzeko. Horien artean "Herri beri ipuina".

Emakundek egindako ikerketa, emaitzak, ondorioak eta proposamenak.

SEXU ERASOAK . Emakunde (2011)

Nola bizitzen diren, nola ulertzen diren, eta nolako arreta ematen zaien.
Bertatik ateratako hainbat datu interesgarri.

BELDURRAREN DISKURTSO TRADIZIONALA

Ikerketak ondoriozta tzen duenez, eraso horietako asko aisialdiko espazioetan gerta tzen dira, eta ekuazioa honako hau da: festa + alkohola + nesketan egiteko aukera = kontrola gal tzea, mutilak lerde-jarioan, neskak erne eta leporaino, eta eran tzun desegokiak, bai mutilen aldetik, bai nesken aldetik. (121.orr.)

  
Hainbat populazio-sektoreren sexu-erasoei buruz ko esperien tziak eta kontakizunak aztertu ostean, hiru diskur tso bereizi ditugu, hirurak ere gaur egungo gizartean bizirik daudenak: — Diskur tso tradizionala, emakumeei errurik egozten ez dien jarrera moderno eta politikoki zuzena bereganatu nahi duena, baina gizonen nagusitasunari eta emakumeen autonomiari nola heldu ez dakiena. — Ezintasunaren diskur tsoa, berdintasunez ko eremu tzat jo tzen diren inguruetan jarrera nabarmen sexistak sor tzen eta berregiten direla ikusita, nolako eran tzuna eman ez dakiena. — Diskur tso erreboltaria, gizonen erasoa prebeni tzeko ardura guztia emakumeen eskuetan uztea eta haien askatasuna muga tzea onar tzen ez duena.  

Sexu aniztasunaren inguruan lan egiten duten pertsonak gehiago ikustarazi, hemen batzuk:

Amelia Barquin

Bideoa ikusgai:

Guk gure egunerokoan hezkidetzan estereotipoak gaindituz proposamen askea eskaini behar diegu ikasleei, askatasunean garatzeko bideak sustatuz.

Josebe Iturrioz "Ez da beharrezkoa alu bat emakume izateko edo zakil bat gizon izateko. 
Bizkaiko hitza (2014)

Eusko Jaurlaritza. (2016)
Transexualitatea egoeran daudenei arreta integrala emateko gida.

https://www.euskadi.eus/contenidos/informacion/guia_transexualidad/eu_def/adjuntos/guia_transexuales_eu.pdf
"Eskola inklusiboaren hezkuntza-eginkizun nagusietariko bat da ikasle guztiei sozializatzen laguntzea, heldu eta hazi daitezen eta garapen integrala izan dezaten, betiere aniztasuna honela baloratuz: ikasteko eta hobetzeko aukera bat bezala eta ikasketak bultzatzeko aberastasun bat bezala. Horretarako, gizakion dibertsitatearen adierazpenak aintzat hartzen dituzten hezkuntza-testuinguruak sortu behar dira, alegia: kultur-aniztasuna, gaitasunena, baliabide sozioekonomikoena, aniztasun funtzionala, afektu- eta sexu-aniztasuna eta generoarena... Halaber, hezkuntza-testuinguru horietan konpetentziak garatzeko erabiltzen diren metodologien bidez, elkarrizketa, interakzioak, elkartasuna, berdintasuna eta ikasle guztiekiko errespetua ahalbidetu behar dira, eta esperientzia abegitsua eskaini behar zaie pertsona guztiei, guztiak aitortuta, baloratuta eta babestuta sentitu daitezen, alde batera utzita haien errealitatea edo zirkunstantziak."

ABERASTU GAITEZEN ANIZTASUN SEXUALAZ, BUSTI GAITEZEN KOLOREZ, IZAN GAITEZEN LIBRE, ETA HEZI DITZAGUN  GURE HAUR ETA GAZTEAK ANIZTASUN SEXUALEAN.

Azkenik genero aniztasunean egindako ikerketa bat eransten dizuet, norbaitek kontsultarako erabili nahi badu.

file:///C:/Users/josun/Downloads/17867-66040-1-PB.pdf

Esteka uzten dizuet dokumentua nahiko sakona delako, 100 orri baina gehiago ditu, niri pasatako inkestak eta irakslegoak emandago erantzunak atentzioa deitu didate.

Genero desadostasuna Haur Hezkuntzan. Irakasleon erronka berria Maite Gorrotxategi Pereda Hezkuntza eta Kirol Fakultatea Euskal Herriko Unibertsitatea UPV/EHU Amaia Alvarez Uria Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saila Hezkuntza eta Kirol Fakultatea Euskal Herriko Unibertsitatea UPV/EHU

Animo eta aurrera, sexu aniztasuna atera dezagun plaza, eskaini, bistaratu, estereotipoak suntsitu, prestatu, aholkatu, lagundu, ENTZUN..............jarrai dezagun hasitako bideari hezkidetzan bustitzen.

https://hezkeh0506.blogspot.com/search?q=aniztasun+sexuala

Ainhoa Calvoren posta aukeratu dut, erabilgarria iruditu zaidalako homofobiarekiko gorroto delitua eta berak luzatutako hezkidetza proposamenak, nik ere erantsiak.

#Josune
# Aniztasun sexuala

HEZIKETA AFEKTIBO-SEXUAL HEZKIDETZAILEA BAI ALA BAI

Sexualitatea sexua eta generoa  bezala eraikuntza soziokulturala da.
Pertsona guztien heterosexualitatea aurresuposatzen da, ez dago aniztasun afektibo-sexualarentzako tokirik, aniztasun funtzionala, zentzumenezkoa edo psikikoa dutenen sexualitatea ikusezina da eta estigmatizatu egiten da, asexualitatearen existentzia saihesten da … eta baita sexualitate desberdinen arteko hierarkia ezarri ere.

Hainbat ideia argitu behar ditugu Heziketa afektibo-sexualaren inguruan:

• Etengabe egiten ari gara heziketa afektibo-sexuala.
• Hizkuntzaren bidez, errealitatea isla dezakegu edo aldaketak sustatu;
• Afektibitatea eta sexualitatea estuki erlazionaturik daude, berdin denbora laburreko harremanak badira edo luzeak badira.
• Afektibitatea pertsonaren osagai estrukturala da, emakume eta gizonen garapen integralerako oinarrizko gaitasuna.
• Sexualitatea plazerraren kudeaketa gisa ulertu daiteke, desioaren espresio eta komunikazio bezala, nork bere buruarekin zein gainerako pertsonekin.
• Sexualitatea aniztasuna da, nork bere modu propioan bizitzen du; hortaz, pertsona beste sexualitate dago eta sexualitateei buruz (pluralez) hitz egin dezakegu.

Heziketa afektibo-sexual hezkidetzaileak heteroarautik, genero jazarpenetik eta sexu binarismotik haratago joan nahi du, pertsonen, harreman eta bizitza modu desberdinen aniztasuna bistarazi eta normalizatu, nor den moduan onartua sentitu eta bere afektibitatea eta sexualitatea aske espresatzen bizi ahal izateko.

Nik uste dut heziketa afektibo-sexualak curriculum barruan sartuta egon beharko zuela ikastetxe  guztietan  lantzen dela bermatzeko eta ez geratzeko zentro edota irakasle batzuen esku.
"Hablamos de sexo con adolescentes" dokumentalean "% 90ko 14-17 bitarteko gazteak informazio sexualaren eskasaz kexatzen dira eta interneta eta pornografia dira informazio iturria" diote. 2009 urtean  jasotako datuak dira baina, ziur aski, gaur egun ere horrelakoa da. Beraz, esku-hartzea premiazkoa da hain garrantzitsuak diren pertsonaren garapenerako afektibitate eta sexualitatearen heziketa hezkidetzailea zentroetan txertatzeko.

 Heziketa afektibo-sexuala lantzeko baliabideak

SEXUMUXU ekimena DBHn Hezkuntza sexuala lantzeko proposatuta dago. Nerabeek afektu eta sexu arloan dituzten premiei aurre egiteko beharrezkoak diren konpetentzien barnerapen egokia sustatzea da honen helburu nagusia. 

Teknologia berrietan oinarrituriko bideojolas interaktiboa da eta DBHko hirugarren eta laugarren mailetako ikasleei dago zuzendua. Bertan, hiru eremu nagusi daude; ikasleentzat, irakasleentzat eta gurasoentzat. Horietako bakoitzean baliabide desberdinak, gaiarekin harremanduriko dokumentuak eta esteka interesgarriak daude.

Beldur Barik proiektu pilotua. DBHko maila guztietan heziketa afektibo sexuala lantzeko materiala lagungarria da. Proiektua aurreko ikasturtean eraman zen aurrean hainbat institututan baita aurten ere. Behin betiko materiala dutenean kontuan hartzekoa da.

 Heziketa afektibo-sexuala nire inguruan

Hainbat urtetan lan egin dudan DBH eta Batxilergoko institutuan Sexu Afektibo Hezkuntza arloa lantzen da institutua sortu zenetik DBHko 2. mailatik 4. mailara.  UHIN BARE programan ikastetxe pilotua izan zen beste bi institutuekin batera eta horri esker irakasleen formazioa eta material egokia lortu zituzten. Programa badago diseinatuta heziketa afektibo-sexuala DBHko zentroetako Proiektu Curricularrean txertatzeko.
Nik uste dut salbuespena dela heziketa afektibo-sexuala curriculum barruan egotea eta zoriontzekoa dela. Hala ere, badaude hobetzeko hainbat puntu hala nola: ikasle guztiekin lantzea; irakasleek prestakuntza berriz jasotzea; zeharkako arlo moduan ere lantzea; gaiak eta materiala eguneratzea: aniztasun sexual eta gorputz anitz guztiak hierarkizatu gabe lantzeko, afektibitatea gehiago  eta sexualitateko modu guztiak lantzeko, eta gurasoei gaiarekiko formazioa eman beharko zitzaien.

Bestalde, oraingo lankideek beraiek egondako institutuetan  heziketa afektibo-sexuala ez zela lantzen diote;  heziketa sexuala tailer batean lantzen zutela baina afektibitaterik ez.

Ikastetxearen lantzeko erronkak 

 

 
• Eskola-komunitate osoaren sentsibilizazioa eta prestakuntza hezkidetza ikuspegitik.
• Edozein lan esparrutan curriculum ezkutuaren bidez heziketa-eragile guztiak heziketa afektibo-sexuala egiten ari garela onartzea eta hausnarketa pertsonal eta kolektiboa egitea.
• Afektibitatea eta sexualitatearen heziketaren garrantzia onartuz (pertsonen garapen integralerako) eskola-komunitate osoaren konpromisoa hartzea plan integral bat diseinatu eta aurrera eramateko.
• Emakumeen eta gizonen sexualitatearen inguruko mitoak deseraikitzea baita maitasun erromantikoaren mitoa eta amatasunarena.
• Heziketa afektibo-sexuala aniztasunean heztea.
• Sexualitate anitzen diskurtsoa normalizatzea.
• Norberak bere gorputzaren autoezagutza eta onarpena eta gorputz desberdinen edertasuna, erakargarritasuna, sentsualitatea eta abarren balorazioa ahalbidetzen duen heziketa sustatzea
• Aisialdia eta sare sozialak benetako askatasunez, segurtasunez eta eraldaketak gauzatzeko esparru bezala erabiltzeko erremintak ematea.
• Hizkuntza hezkidetzailea erabiltzen duen heziketa izatea, espresio sexista, LGTBIQ+fobikoak, lodifobikoak edo beste edozein bazterkeria-adierazpenak aldarazten duena eta aniztasun afektibo-sexualaren adierazpen guztiak aipatzen dituena.
• Material didaktikoetan aniztasunaren presentzia sustatzea identitate, harreman afektibo-sexual eta familia-motak, besteak beste, haien arteko hierarkiarik gabe agertuz eta emakume eta gizonen arteko parekidetasuna bermatuz.
• Ikastetxea zein beste lan esparruak identitate pertsonal eta afektibo-sexual anitzak aske esperimentatzeko eta espresatzeko gune bihurtzea.

KOLORE, KOLORE ETA GUSTU GUZTIAK...

Oso txikia nintzen, baina gogoan dut gurasoek telebista berria ekarri eta piztu zutenean irudiak kolorez beterik agertu zirela. Berehala ahaztu genuen ordu arte  txuri-beltzean ikusitako irudi horiek. Aurreko eta asteko honetan gaiak lantzen sentsazio bera izan dut. Dena kolorez bete da. Dolores Julianori entzun nionean esaten "normala dena anbiguedadea da" , mundu zoriontsu eta justuagoa baten atea irekita dagoela pentsatu nuen. Continuum kontzeptuak intersexualitatearen errealitatea adierazten du eta dikotonomia zorrotz horren gerruntzea mozteko guraize suntsiezinak.

Sexualitatea eraikuntza soziala da eta gure Mendebaldeko kulturan ugalketara bideratua; hortaz, gure sexualitatea koitora bideratua. Gorputzen genitalizazioak gizonezko gorputza erreferentzi gisa hartu du, beraz emakumeen anatomia baztertuz eta potere harremanak eraikiz.

Aldi berean, sexu praktika onen eta txarrean harteko bereizketa eraiki zen, sexualitate-eredu anitzak ikustezin bihurtuz eta estigmatizatzen. Kapitalak ez du lagundu egoera honetan, sexua kontsumo produktu bihurtu du- eta. hau dena kontuan hartuta, heziketa afektibo- sexuala hezkidetzailea eredu ez normatiboa plazaratzea du helburu, hau da, sexualitateen  diskurtsoak beren adierazpen anitzekin ikastetxeko harreman esparru guztietan integratzea.

Baina zein da gaur egungo gazteen egoera? Genero harremanak barneratua dituzte, horretan, garrantzi handi izan dute amodio erromantikoaren mitoa eta amatasunaren mito. estereotipo sexistak mantentzen dira eta sexualitatea maitasunari lotuta ulertzen dugunez, bizitzaren proiektu zentrala bezela ulertzen dugu. Hipersexualizatuta dagoen kultura batean, askatasun sexualaren ilusioa sortu da, baina egitan horrela da?

GAZTEAK ETA ANIZTASUN SEXUALA (csis- eko 2011ko ikerketa)

https://youtu.be/fa1tGxzx8yM

Zenbait ikerketek diote gazteen artean %79 aniztasun sexualarekiko jarrera ona dutela, baina, nahiz eta gutxiengo bat izan (gizonezkoak, eskuindar ideologiarekin eta heziketa afektibo-sexuala jaso ez dutenak izaten dira) aniztasuna onartzen ez dutenak, jarrera homofobikoak nagusitzen dira. 10 ikasleetatik 8k irain homofobikoak entzun dituzte eta 10 ikasleetatik 5ek ikusi dute ikaskide bat baztertzen homosexuala izateagatik edo emateagatik.

HOMOFOBIA GORROTO DELITOA DELA DIO EUROPAR BATASUNA.

http://www.argia.eus/albistea/-1850 

Orain arte esandakoa kontuan izanda, zeintzuk dira eskola hezkidetzailearen erronkak?

1.- Eskola komunitate osoaren sentsibilizazio eta prestakuntza.

2.- Heziketa- eragile guztiak heziketa afektibo- sexuala egiten ari garela onartzea.

3.- Eskola komunitate osoaren konpromezua.

5.- Heziketa afektibo- sexuala aniztasunean heztea.

6.- Sexualitate anitzen diskurtsoa normalizatzea.

7.- Gorputzaren autoezagutza eta onarpena.

8.- Aisialdia eta sare sozialen esparrua askatasunez erabiltzeko tresnak eskeini.

9.- Hizkuntza hezkidetzailea erabili.

10.- Material hezkidetzailearen presentzia ziurtatzea.

 

ESANGO DIOZU

http://www.steilas.eus/files/2014/06/140609-Esango-diozu.-Unitate-Didaktikoa.STEE-EILAS.2014.pdf

HOMOFOBIAREN AURKAKO GIDA ETA PROTOKOLOA.

http://www.lab.eus/es/sozio-ekonomia/desberdintasunaren-behatokia/256-aniztasun-sexuala

Aste honetan lagun batek  Musa Anter (1920-1992) idazle kurdoaren esaldi hau bidali dit:

 "Nire hizkuntzak zure estatuaren oinarriak astintzen baditu, ziur asko, zure estatua nire lurrean eraiki duzula" . Bueltaka nabil esaldi honekin buruan, eta hitz hauek oinarri gisa hartuta esan genezake Nire sexualitatea zurearen oinarriak astintzen baditu, ziur asko, zure identitatea nirearen baitan eraiki duzula, horrela bada hurrengo abesti hau entzun...

FUCK YOU VERY VERY MUCH UN MUST BE GAY

https://www.youtube.com/watch?v=aqcGAcLSOQA

ANIZTASUN SEXUALA

Begiradak. Zurrumurruak. Eskua ukitzea. Ezkutuko begiradak. Elkarrekin dantza egitea. Begirada arrotzak. Besarkatzea. Komentarioak. Muxu ematea. KOLERA!

Gero eta gehiago dira aniztasun sexuala aldarrikatzen duten pertsonak, baina oraindik ere lan asko dago egiteko. Oraindik arraroa egiten zaigu bi mutil edota bi nesken arteko begiradak, esku ukitzeak, elkarrekin dituzten dantzak, besarkadak eta muxuak. Jendarteak horren aurrean hartzen duen jarrerak: zurrumurruak, ezkutuko begiradak, begirada arrotzak, komentarioak (eta oraindik ere gehienetan) kolera, pertsonon askatasuna murrizten du. BELDURRA eragiten du eta ez digu uzten gure identitateak eraikitzen; identitate sexuala batez ere.

Gezurra badirudi ere legeak identitate sexualaren eraikuntza babestu beharko luke, izan ere 1999. Urtean baliostatu zen Eskubide Sexualen aldeko Deklarazio Unibertsalean (http://www.uhinbare.com/index.php/eu/sexu-eskubideak-irakas ) hurrengoa irakur daiteke:

(…) “Los derechos sexuales son derecho humanos universales basados en la libertad, dignidad e igualdad para todos los seres humanos.” (…)

“Los derechos sexuales deben ser reconocidos, promovidos, respetados y defendidos por todas las sociedades con todos sus medios.”

Eskubide sexualen artean honako hauek daude beste batzuen artean:

-El derecho a la libertad sexual.

-El derecho a privacidad sexual.

-El derecho al placer sexual.

-El derecho a la educación sexual comprensiva.

ESKOLETAN gure etorkizunean helduak izango direnak hezten ari gara. Hori dela eta hezkuntzak duen garrantzi eta indarrak askatasun sexuala eta askatasuna, bere zentzu zabalenaren garapena bermatzeko baliabideak garatu beharko lituzke. Azken egunetako berri batean, hain zuzen ere, Euskal Herrian ikasle transexualei jarraipen bat emateko protokolo bat martxan jarri dela aipatzen zen. Bada aurrerapen pauso oso garrantzitsu bat; baina ez da azkena izan behar.

Eskoletan sexualitate aniztasuna lantzeko informazio anitza dago interneten, erakundeetan eta abar. Homofobiri aurre egiteko eta ASKATASUN SEXUALA lantzeko, giza eskubideen lanketa egiteko eta informazio asko dago LGTB-een inguruko informazioa, hain zuzen ere. 2006an sorturiko dokumentu honetan, adibidez, giza eskubideak eta aniztasun afektibo sexualeko lanketa proposatzen du geletan egiteko. Bertan dauden kolektibo guztiak azaltzen ditu, baita historikoki izan duten garapena eta sufritutako errepresioa, geletan gaia lantzeko aholkuak ematen dituzte, …

Elementu anitzen kaleidoskopioa

Natura ez da bitarra, anitza da. Sexua elementu anitzen kaleidoskopio bat da, zehaztutako bi eredutan lerrokatuta ez dagoena eta ez dio patroi bitarrei erantzuten. Pentsamolde patriarkala aldiz, kategoria bitarretan oinarritzen da errealitatea aztertzeko eta sailkatzeko.

 

 

Amaia Alvarez Uriaren esanetan, sexualitateari buruzko diskurtsoek dogmak sortu dituzte: dikotomia anatomikoak (arra/emea), genero dikotomia (gizon/emakumea) eta genero-estereotipoak (maskulinoa/femeninoa). Baina bi sexuen sailkapenaz harago errealitatea bestelakoa da, horrela aditzera ematen du ere EHUko irakaslea den Jose Antonio Rodriguez-ek "sexu-banaketa bitarrak ez du islatzen genetikoki, fisiologikoki eta anatomikoki dagoen aniztasuna baina legalki bi aukera baino ez daude", horrek eredu horiei lotzen ez zaizkien pertsonengan sortzen duen bazterketa eta sufrimendua eraginez. 

 

Horrela azaltzen du Onintza Enbeitak ere, aste honetan Berrian, argitaratutako iritzi artikuloan. "Jaio orduko ebaluazio estetikoa egiten digute: zuria, beltza, mutila, neska, normala, ez hain normala... eta horren arabera bizitzera kondenatzen gaituzte. Lehen negarra egiten dugunerako kalkula daiteke zertan izango dugun hegemonia eta zertan ez. Jaio ginenean egin ziguten diagnostiko horren arabera izango ditugu aukera guztiak edo erdiak bizitza duina garatzeko, erdibiderik gabe: edo mutila edo neska, edo normala edo ez-normala, edo zuria edo beste zerbait".

 

Bi biziprograma jarraitzera kondenatzen gaituzte, baina aste honetan egindako ibilbidearen ondorioz are argiago eta ziurrago dut ikasitakoa desikasi dezakegula. Pertsonek izateko, sentitzeko, agertzeko, egoteko ditugun amaigabeko konbinaketa, aukera eta prozesu horien guztien ondoriozkoa da munduan dagoen aniztasun anitza. Nahiz eta pertsona bat definitzerakoan berak zer den sentitzen duena izan baliagarriena, aniztasuna anitz hori jendarte patriarkalean ikusezin geratzen da askotan baina patriarkatuak eta heteronormatibitateak inposatutako muga zorrotzak apurtzeko eta gainditzeko aukera dugu.

 

 

Identitareakin ezezik, sexu-orientazioarekin patroi bera jarraitzen da eta sistema patriarkalak aurresuposatzen du guztion heterosexualitatea. Bilgune feministak esaten duenez, sexualitatea eredu neoliberal eta patriarkaletik eratortzen den eredu dikotomikoaren eraginpean dago: harreman koital heterosexuala, ugalketa helburu duena eta "ona" eta "txarra" denaren arteko hierarkia, irudi honetan azaltzen den gisa.

 

 

LGTBIQ+ sigalk beraz, heteronormatibitatetik haratago daudenen existentzia bistaratu nahi ditu. Ildo beretik bere errealitateak ezagutzea eta sexu-dibertsitatearen eta generoaren arloko lehentasunak definitzeko helburuarekin "Sentsibilizazioa eta prestakuntza" behar direla agerian utzi du Gasteizko LGTBI biztanleriaren errealitateen lehen diagnostikoaren ondorioek. Ikerketa honek ere, euskal nerabeek LGTBI kolektiboen eta aniztasun afektibo-sexualaren inguruan duten ikuspegia, kolektibo horien onarpen-maila eta kolektibo horien aurrean agertzen dituzten jokabideak aztertzen ditu,

 

Gauzak honela eta hezitzaileak garen aldetik, identitateak eta aniztasun sexuala lantzeko zein sentsibilizaziorako baliagarria izan daitezkeen steilas sindikatuaren honako baliabideak proposatzen ditut:

 

1. "Ortzadar gara" Unitate Didaktikoa (http://steilas.eus/2017/05/03/unitate-didaktikoa-ortzadar-gara/)
2. "Askatasun begiradak: genero eta aniztasun afektibo-sexuala modu askean bizitzen laguntzeko" Unitate Didaktikoa (/http://steilas.eus/2016/05/16/askatasun-begiradak-genero-eta-aniztasun-afektibo-sexuala-modu-askean-bizitzen-laguntzeko-unitate-didaktikoa/)
3. "Genero eta aniztasun sexualerako" Gida (http://steilas.eus/2015/05/14/genero-eta-aniztasun-sexualerako-gida/)
4. "Esango diozu" Unitate Didaktikoa http://steilas.eus/2014/06/09/lgtbi-taldea-unitate-didaktikoa-esango-diozu/)
5. "Musuak" Unitate Didaktikoa (http://steilas.eus/2014/01/13/lgtbi-unitate-didaktikoa-musuak/)
6. "Esterotipoak apurtuz: Hezkidetza, generoa eta transgeneroa" Unitate Didaktikoa (http://steilas.eus/2013/06/26/esteroetipoak-apurtuz-hezkidetza-generoa-eta-transgeneroa-unitate-diaktikoa/)

 

Iazko ikastarokideek egindako post-en artean Maite Magisteritza-ra ekarri nahiko nuke gogora, izan ere,  honako bideoa sentsibilizazioa gauzatzeko baliabide interesgarria iruditzeaz ezezik, gaia lantzeko ditugun erronka esanguratsuak plazaratzen ditu.

 

 

 

 

Eremu hezitzailean lantzeko ditugun erronken artean, honako hauek aipatuko nituzke nik:

 

- Sexu-genero sistema salatu eta gainditu

- Ikasle bakoitzaren banakotasuna errespetatu aniztasuna modu ez hierarkikoan agertuz

- Heteronormatibitatetik aldendu eta eredu anitzak bistaratu

- Aniztasun ororen alde egin, elkarbizitza positiboa landu eta indarkeria egoeren aurrean esku-hartzeak gauzatu

- Heziketa-afektibo sexual ez heteronormatiboa burutu

- Sexu-genero roletara egokitzen ez diren ikasleak babestu eta inguru segurua ekaini

 

 

 

 

HEZIKETA AFEKTIBO-SEXUALA HEZKIDETZAILEA ETA KITTO¡¡

 

Nerabe eta sexu afektibitatearen azkenetako ikerketa azaleratzen baduzu, hementxe datu interesgarri batzuk

Emakundek publikatuak bere txostenean "EAEko nerabeak. Hurbilketa ahalduntzetik abiatuta" (2009)

SEXUALITATEAREN GARRANTZIA (ZENTZU ZABALEAN) Aurretiko testuinguru hori adierazita, gure ustez balio analitiko adierazgarria duena, 

4.36. grafikoa euskal nerabeen eguneroko bizitzan sexualitateak (zentzu zabalean ulertuta) duen garrantziaz hitz egiteko erabil dezakegu. Gure ustez, lau izango lirateke alderdirik garrantzitsuenak: lehendabizi, inkestatutako hamar nerabeetatik hiruk baino gehiagok (%31,6) dio “(sexuan) pentsatzen duela, baina ez duela egiten”. 4.36. GRAFIKOA. Sexualitatearen garrantzia nerabeen artean, sexuaren arabera. Handienetik txikienera ordenatuta “guztira” zutabearen arabera. Ehunekoak. (Erantzun anitza).

Hala ere, ziur asko, gaitera emaitzak baldintzatzen ari den erantzuna neska eta mutilen arteko diferentzia da "norberak praktikatzea"ri dagokionez; izan ere, mutilen kasuan lehen jarduera da bosten artean (%30,5); nesken kasuan, aldiz, laugarren postuan dago (%5,4). Emaitza hauei begira esan genezake mutilen artean sexu-jarduera nagusia masturbatzea dela; izan ere, 2008/09 ikasturtean DBHko 3. eta 4. eta Batxilergoko 1. mailan zeuden 14 eta 17 urte bitarteko gure autonomia-erkidegoko mutilen %86k erantzun hori eman zuten. Horrek ere “(sexua) une honetan pentsatzen (eta beraz egiten) ez dudan gauza da” erantzunaren ehunekoa baldintzatzen du nesken kasuan; izan ere, nesken %28,7k erantzun hori eman zuen, mutilen %14,5aren aldean.

Argi geratzen da ondorioetan neska eta mutilen datuen aldea, dudik gabe anbarmena.

…………...………………………                               …………………………………..                          

Guzti honekin jarraituta hasierako bideoa ere interesgarria da irakasleok kontzientzia hartu eta sentsibilizatzeko zein beharrezkoa den gure esku hartzea ez ezer egitea egitea delako, guk horreki hautsi eta inplikatu behar dugu.

Esaldi hau gustatu zait "BADAUDE DOZENTEAK ANIZTASUN SEXUALA AUKERA BATEAN BIHURTZEA ERABAKAKI DUTENAK"

https://hezkeh0506.blogspot.com/search?q=heziketa+afektibo-sexuala bere posta aukeratu dut maizasoena , hementxe jarraian.

Eskolaren hainbat erronka aurrera pausuak ematen badaude ere kontuan hartu eta sustatzekoak.

• Eskola-komunitate osoaren sentsibilizazioa eta prestakuntza hezkidetza ikuspegitik.
• Edozein lan esparrutan curriculum ezkutuaren bidez heziketa-eragile guztiak heziketa afektibo-sexuala egiten ari garela onartzea eta hausnarketa pertsonal eta kolektiboa egitea.
• Afektibitatea eta sexualitatearen heziketaren garrantzia onartuz (pertsonen garapen integralerako) eskola-komunitate osoaren konpromisoa hartzea plan integral bat diseinatu eta aurrera eramateko.
• Emakumeen eta gizonen sexualitatearen inguruko mitoak deseraikitzea baita maitasun erromantikoaren mitoa eta amatasunarena.
• Heziketa afektibo-sexuala aniztasunean heztea.
• Sexualitate anitzen diskurtsoa normalizatzea.
• Norberak bere gorputzaren autoezagutza eta onarpena eta gorputz desberdinen edertasuna, erakargarritasuna, sentsualitatea eta abarren balorazioa ahalbidetzen duen heziketa sustatzea
• Aisialdia eta sare sozialak benetako askatasunez, segurtasunez eta eraldaketak gauzatzeko esparru bezala erabiltzeko erremintak ematea.
• Hizkuntza hezkidetzailea erabiltzen duen heziketa izatea, espresio sexista, LGTBIQ+fobikoak, lodifobikoak edo beste edozein bazterkeria-adierazpenak aldarazten duena eta aniztasun afektibo-sexualaren adierazpen guztiak aipatzen dituena.
• Material didaktikoetan aniztasunaren presentzia sustatzea identitate, harreman afektibo-sexual eta familia-motak, besteak beste, haien arteko hierarkiarik gabe agertuz eta emakume eta gizonen arteko parekidetasuna bermatuz.
• Ikastetxea zein beste lan esparruak identitate pertsonal eta afektibo-sexual anitzak aske esperimentatzeko eta espresatzeko gune bihurtzea. 

Dudik gabe guztiz baliagarriak aurrera eramateko guk gure egunerokotadunean gauden tokian gaudela.

"Sexualitateko jarreraren inguruan" Berria egunkarian (2013)

https://www.berria.eus/paperekoa/1515/037/001/2013-05-14/sexualitatearekiko-jarrerak.htm

Jarreraren osagaiak 3 direla modu laburrean esaten du:

1- Normalitatea, arautzekoa: debekua eta baimena.

2- Konbatibitatea, borrokarakoa: erasoa eta defentsa.

3- Konprensibitatea, ulertzekoa: enpatia eta lantze prozesua.

Bideo hau interesgarria da nola landu duten pornografiaren gaia DBHko ikasleekin.

Hona hemen ere hezkuntza afektibo sexuala lantzeko zenbait unitate.

https://issuu.com/stee-eilas/docs/1.hezkuntza_afektibo_sexuala_006afbba89a2a3

Hikhasi Ortzadar gara unitate didaktikoa (2017)

http://www.hikhasi.eus/Artikuluak/20170601/ortzadar-gara-unitate-didaktikoak

Azkenik haur hezkuntzan 5 urteko gelan aurrera emandako hainbat jarduera luzatzen dizkizuet.

http://www.berriz.eus/eu-ES/Zerbitzuak/Gizarte-Zerbitzuak/Gizarte%20zerbitzuak/2013%20Heziketa%20afektibo%20sexuala.pdf

# AFEKTIBO SEXUALA
#Josune