PARTAIDETZAZ HAUSNARTZEN

Aste honetan ikusi dugun gisan, partaidetza tresna boteretsua da. Gaitasun berriak garatzeko, zein marko teorikoak (pentsatzen duguna) praktikoarekin (egiten duguna) bat egin dezan. Parte-hartzeari lotutako balioak ia erabat positiboak direnez, inplikatzeko arrazoiak ere garrantzitsuak dira. Parte hartzea konpromiso era bat da, pertsonala zein kolektiboa (hurbileko taldearekiko eta gizartearekiko bere osotasunean). Erantzukizunak eta eskubideak dakartza.

Dimentsio pertsonalak garrantzi nabarmena du parte-hartzean, beronen eragin positiboa arlo pertsonalean parte hartzeko pizgarri bat delarik. Irakurgaian egindako parte hartze sozialaren aipamena asko gustatu zait, lan kolektiboaren pisua eta indarra.

Halere, parte hartzeko modu guztiak ez dira baliagarriak. Eremu honetan ere betaurreko moreak jantzi eta genero ikuspegia txertatzea ezinbestekoa dugu.Ikusi dugun gisan, parte hartzeak eraldatzailea, hezitzailea, berdintasuna sustatuko duena, sortzailea… izan behar du.

Aste honetako gertaera datorkit burura, kongresuan inoiz baino emakume gehiagok parte hartuko dutela entzun dugu komunikabide ezberdinetan. Zoriontzekoa beraz egoera, badirudi emakumeen presentzia eremu ezberdinetan handitzen doala. Baina ezin ditugu ahaztu irakurgaian ikusitako hiru dimentsioak. NOLA parte hartu? Oraindik oztopo asko ditugu. Askotan neskek izan ditzaketen komunikazio erak ez dira baloratzen edota erabiltzen, nesken interesekoa izan daitezkeen gaiak edo ikuspegiak ez dira kontuan hartzen edo bigarren mailakoak izaten dira, askotan erabakiak hartzen dira neskak ez dauden bestelako foroetan. 

 

Emakumeen partaidetza sozio politikoaz bideotxoa

Oztopo guzti hauetaz jabetzea garrantzitsua iruditzen zait. Zeren oztopo guzti hauek emakumeoi esfortzu bikoitza suposatzen digu eremu ezberdinetan parte hartzerakoan. Beraz bideak erraztu behar ditugu eta zentzu horretan, lagungarri da jabetzea, emakume izate hutsarekin pairatzen ditugula hainbat egoera. Horrela, maila pertsonalean kokatu beharrean, maila kolektiboan kokatuz. Adibidez: batzar batean bagaude, emakumeak bere hitza eta tokia izan dezan bere parte hartzea ziurtatzeko beste emakume baten parte hartzeak ere erraztu dezake partaidetza.

Parte hartzeko moduak, formak aldatu behar ditugu. Emakumeok ere hitza eta erabakia izan dezagun, modu horretan harreman justu eta parekideagoak eraikitze bidean.

 

 

Ikasturte honetako anekdota bat kontatuko dizuet. Ohartuta nengoen, DBH3ko neska talde bat jolas garaian beti komunetan bilduta egoten zirela. Beraiengana hurbildu eta komunetan zergatik egoten ziren hitz egiten hasi ginen. Neskek zioten, gune intimoa zela beraientzat, goxo eta beraiek bakarrik egoteko espazioa. Ondorioz ezberdinak ateratzeko lagungarri izan zitzaidan beraiekin izandako elkarrizketa. Jolastokia horren handia izanda, neskek jolastokian beren parte hartzeko aukera izatea bultzatzen da? Beraien beharra elkarrekin berriketan goxo egotea izanik, espaziorik badago ikastetxe guztian? Beste behin futbolari, eta oro har kirolari ematen zaio espazio handiena, periferiaren erdian kokatuz eta neskak beren beharrak asetzeko txoko batean edo komunetan daude bilduta. Jolastokian ze parte hartze hari gara sustatzen? Espazioaren antolaketak asko baldintzatzen dituelakoan nago gure gazteak.

Orokorrean iruditzen zait, gure ikastetxeetan gaztetxoei eremu ezberdinetan parte hartzen utzi beharko geniekeela, erabakiak hartzen, erantzukizuna izaten. Izateak egiten gaitu bisible, erreferenteak sortuz.

Hezkuntza komunitatea trinkotzeko, proiektu ezberdinetan partaidetza eta parte hartzea sustatzea ezinbestekoa da.

PARTAIDETZA PAREKIDEA

Partaidetza edoizein helburu hezkidetzaile planifikatu eta aurrera eramateko gakoa da. Zer da partaidetza? Parte hartuz elkartearen arabera, partaidetza “pertsonen komunitate bat antolatzeko eta mobilizatzeko prozesua da, eta berorren bidez, eragile- edo subjektu- funtzioa hartzen dute pertsona horiek beren gain, kolektibo horren etorkizunari begira”. Garrantzitsua da azpimarratzea parte-hartzea garatu daitekeen ahalmena dela, eta beraz, ezinbestekoa da ahalmen hori garatzeko baliabideak jartzea. Parte-hartzea indibiduala edo kolektiboa izan daiteke. Gainera, Equipo Clavesek 1994 parte-hartzeko baldintzak proposatu zituen, bateratutako 3 jarduera-ildo aipatuz:

•  Parte-hartzen jakitea: ezaguera, trebetasunak eta gaitasuna izatea
• Parte-hartu ahal izatea: uneka erraztu, sustatu eta bideratu behar dira.
• Parte-hartu nahi izatea: motibatuta egon behar da eta nire ustez, oso garrantzitsua da, parte-hartze horrek norberari onurak ekarri behar dizkio.

Partaidetzarako sexu-genero estereotipoek jartzen dituzte mugak:

Argi dago partaidetza eta generoa lotuta doazela. Baina adierazi behar da ere emakumeak parte hartzea ez duela genero-ikuspegia txertatuta egotea bermatzen. Gaur egun, gero eta emakume gehiagok parte hartzen dute hainbat eremu eta esparrutan, baina horrek ez du ikuspegi feminista bermatzen esparru horietan.

Asko dira  neskek partaidetzarako dituzten arazo, zailtasun eta mugen jatorria, eta asko harremana dute genero-sozializazioarekin, barneratutako jarrera, balore eta mundu sinbolikoaren eraikuntzarekin. Hona hemen partaidetzarako zailtasun batzuk:

-          -Emakume erreferenterik ez izatea hainbat esparru eta arlotan. Adibidez: Kirol Federazioen Zuzendaritza Batzordeak: Kirol Zuzendaritzak emandako 2010eko datuek agerian uzten dute emakumeek zailtasun asko dituztela kirol federazioetako egitura maskulinoetan sartzeko. Esaterako, euskal 47 federazioetatik batean (alegia, % 2an) besterik ez dago presidente kargua emakumeen esku, hain juxtu, surf federazioan. Gainerakoan, zuzendaritza batzordeak osatzen dituzten kideetatik % 9,12 emakumeak dira. Informazio gehiago: http://www.emakunde.euskadi.eus/contenidos/informacion/politicas_evaluaciones_2/eu_def/adjuntos/Deportes_eu.pdf

-          - Emakumearen rolaren aldaketari eta bere ondorioei beldurra:

-         -  Pataidetza-kultura eskasa, publiko eta pribatuaren arteko dikotomiaren indarragatik.

-          - Barneratuta dugu botorea gizonen kontua dela.

-          - Komunikabideetan egiten den emakumeen irudien erabilera: Eusko Jaurlaritzako Gazteria eta kirol zuzendaritzak argitaratutako ikerketa baten arabera (http://www.kultura.ejgv.euskadi.eus/contenidos/informacion/berdintasuna_materialak/eu_def/adjuntos/Estudio%20presencia%20mujer%20deporte-Global_eu_web%20orrirako.pdf ), besteak beste:

o    aztertu zituzten 15.316 berrietatik 14.006, %91,4, gizonezkoen kirolari buruzkoak dira; emakumezkoen kirolari buruzkoak, aldiz, 760 bakarrik (%4,96). Lan metodologiak, lidergo estiloak eta kodeak askotan ez datos bat emakueek erabiltzen dituztenekin.

o   Emakumezkoen kirolari buruzko 3 berritatik 1ek bakarrik eskaintzen du mintzagai duten emakumezko kirolariaren irudia.

o   Askotan, emakumezko kirolarien merituek ez dute hedabideetan agertzeko beste garrantzi, antza. Eta plus bat eskatzen dute, gehigarri bat, informaziotarte hori emateko. Horiek horrela, ez da arraroa izaten emakumezko kirolarien inguruko berrietan horien kide gizonezkoena baino hedapen sozial handiagoa aurkitzea, kazetaritzan giza intereseko berriak direnak.

o   Emakumezkoen informazioa, gizonezkoaren osagarri

o   Etengabeak dira emakumezko kirolarien egoera zibilari eta bizitza pertsonalari buruzko erreferentziak, kirolean egindako lorpenak senideek emandako babesarekin lotzeraino. Horrela, eskubide osoz merezi duten protagonismoa kenduta

-         - Informazioa jaso eta erabakiak hartzeko momentuak askotan ez dira egokienak eta ez dira emakumeak egoten: lan afariak egiten dira eta erabakiak hartzen dira…

-          Modu pertsonalean bizi izaten dira, eta ez da kontuan hartzen kolektibo bateko kide izateagatik dela

-        -  Barneratuta dugu eremu publiko eta pribatuaren arteko bereizketa (emakumeek eremu pribaturako gaitasunak dituzte, gizonek eremu publikorako)

-          - Ageriko zein ezkutuko curriculumarekin eraikitzen dugu testu-ingurua

Zailtasun horiek behin agerian jarrita, eta hori kontuan izanik, bestelako partaidetza bat eraiki beharra dago. Horretarako lantzeko zenbait erronka honako hauek dira, nire ustez:

•          -  Parte-hartzeko gaitasunak sustatu behar dira. Zentzu honetan, nire ustez, garrantzi handia du neskekin ahalduntze indibiduala eta kolektiboa lantzea, eta horri lehentasuna ematea.
•           Administrazio gisa gainera, garrantzitsua da parte-hartze organoak eratzeko momentuan, emakumeen eta gizonen parte-hartze orekatua sustatzea.
•         Horretaz gain, ezinbestekoa da, beharrezkoa denean, genero ikuspegian prestakuntza duen norbaitek parte-hartzea, edozein eremutan genero ikuspegi hori txertatze aldera.
•           Eskola eremuan garrantzitsua da ere parte-hartze egitura horiek koordinatzen dituzten profesionalek genero ikuspegian prestakuntza izatea eta hori kontuan izatea, guztien ahotsak atera eta entzun daitezen estrategia egokiak erabili ditzan.          Azkenik, nire ustez, ezinbestekoa da pertsonek parte-hartzearen errentagarritasunaren pertzepzioa izatea. 

PARTAIDETZA PAREKIDEA

Zergatik partaidetza?

Gaiaren lehenengo zatian partaidetzaren garrantzia eta beharra defendatzeko munduan dagoen Marko normatiboa zabala eta zehatza dugu goiko galderari erantzun ahal izateko:

•     Beijing-eko Deklarazioa: Emakumearen Munduko Laugarren konferentzia (1995)
•     Haurraren eskubideei buruzko Hitzarmena (1989)
•     Europako konstituzioa (2004)
•     Espainiako konstituzioa (1978)
•     Euskal Autonomia Erkidegoa: Gernikako Estutua (3/2005 Legea)
•     Euskal Autonomia Erkidegoan Haur eta Nerabeentzako Plana Lantzeko Esparru Programa (Eusko Jaurlaritza, 2013)
•     Hezkuntza-Saileko “Ikasleen eskubide eta beharren dekretua (2008)” eta aplikatzeko Gida (2009), Heziberri 2020.

Laburbilduz, legeak dio: haur eta nerabeen eskubideei buruz eskubidea dutela beren eskubideei buruzko argibideak jasotzeko; norbanakoaren eskubideak eta eskubide kolektiboak errespeta ditzaten, batez ere parte hartzearena. Adingabeek eskubidea dute beren elkarbizitza-gune hurbilenetan erabat parte hartzeko, eta, bidenabar, beren inguruneko bizitzaren arlo hauetan ere: gizartearen, kulturaren, artearen eta jolasaren arloetan; eskubidea dute, orobat, apurka–apurka herritartasun aktiboan sartzeko, nork bere garapen–mailaren arabera.

Helburu hauek gauzatzeko ezinbestekoa egiten da ikasleen genero-sozializazioari erreparatzea.

Dokumentazio guzti hau kontutan hartuta azkenengo hamarkadetan partaidetza eta generoa batera ikusten dira hainbat diskurtsotan. Esan dezakegu herrien garapenerako diskurtsoetan gehien landu dena izan dela.

Partaidetza hitzaren definizioa eta barruan dauden kontzeptuen garrantzia aipatzekoa da kontutan hartu beharko ditugu benetan partaidetza egoki bat garatzeko, hau da: pertsonak, komunitateak, antolakuntza, mugimendua, prozesua, eraginkortasuna, subjektuak, kolektiboak, etorkizunari begirada. Hori bai genero-analisiaren begiradarekin landu egin beharko da nahi ditugun helburuak lortzeko.

Testuan agertzen den beste ideia garrantzitsu bat aipatuko nuke, parte hartzea garatu daitekeen ahalmena dela. Horrela ulertu behar dugula uste dut hezkuntza munduan behar den guztia egiteko, inguruarekiko inplikazioa lortzeko, errealitatea sortu eta aldatzeko, benetako hiritarrak hezteko.

Bi motatako parte-hartze dagoela dio: indibiduala eta kolektiboa

Aipatzen den materiala “Gurekin bada, izango da” ezagutzen nuen, HIK HASI aldizkarian ale-ale jaso nuelako atera zen garaian eta egia esan oso interesgarria dagokigun gaia lantzeko.

Parte hartzeko baldintzak nola dagoen azalduta ere asko gustatzen zait, nolabait errealitate hau ezagutzeko aukera ona delako eta hezkuntzan gai hau lantzerakoan oso lagungarria suertatzen delako.

Testuaren ordena jarraituz partaidetzarako sexu-genero sistemaren estereotipoek jartzen dituzten mugen analisia ere oso baliogarria baloratzen dut. Ideia honekin geldituko nintzateke: “maila teorikoan ulertzeko eta onartzeko arazorik ez dago, baina gero hori praktikan jartzeko orduan askotan itxura besterik ez da izaten. Hainbat eremutan emakumeen partaidetza handitzen ari dela ikusten da, baina horrek ez du esan nahi genero-ikuspegia barne dagoenik, ez du bermatzen berdintasuna ematen denik. Ez da nahikoa emakumeak eta gizonak egotea, ez da nahikoa oso diskurtso ausarta izatea edota emakumeen diskriminazioaz jabetzea”.

Horretarako ezinbestekoa da neskek partaidetzarako izaten dituzten zailtasunez jabetzea, aipatzen diren guzti horien artean: Mundu sinbolikoan eremu publiko eta pribatuaren arteko bereizketa handia da, Ageriko zein ezkutuko curriculumarekin eraikitzen dugu testu-ingurua, Esparru publikoak emakume-ereduen falta, Emakumearen rolaren aldaketari eta bere ondorioei beldurra, Emandako aurrerapenek eta lorpenek askotan ez digute oraindik dauden hutsuneak eta erronkak ikusten uzten, Boterea oraindik ere gizonen kontua dela barneratua dugu, Nesken interesekoa izan daitezkeen gaiak edo ikuspegiak ez dira kontuan hartzen edo bigarren mailakoak izaten dira, Hizkuntzaren erabilera sexista, Komunikabideetan egiten den emakumeen irudien erabilera, …

Bukatzeko, erronka asko gelditzen dira lan egiteko. Eskoletan partaidetza bultzatzea era sistematikoan ez da erraza edo irakasleok ez dugu erreza ikusten, beraz, askoz zailago partaidetza generoarekin lotuta lantzea. 

EUSKADIKO HAURREN PARTE-HARTZEARI BURUZKO TXOSTENA irakurtzen badugu argi ikusten da zein den egoera (5.3.2. Eskoletako parte–hartzea garatzeko praktikak):

Eskola–esparrua da haurren eta nerabeen heziketan erabakigarriena den gizarteko erakundeetako bat. Ikastetxeetan, ikasleek parte hartzeko bideak garatzea oinarrizko elementua da bizikidetzarako eta eskolako estamentuek elkar ulertzeko; eskolan, funtsezkoa da parte–hartzean oinarritutako ikaskuntza.

Kapitulu honetan, prestakuntza–programen esperientzia batzuei buruzko atal berezi bat ere badago, eta ingurumenarekin lotutako gaiei buruzkoak dira bereziki; programa horiek ikastetxeetan lantzen dira, eta, udalekin batera, komunitateak parte hartzeko dinamikak garatzen dituzte.

Ikasleek, oro har, ez dute behar bezala balioesten ikastetxean parte–hartzea, eta beraz, parte–hartze organoei ez zaie garrantzi handiegirik ematen. Oro har, jendea ez da eskolako organoetan parte hartzen duten pertsonen garrantziaz jabetzen (ordezkariak), eta, batzuetan, sisteman duten parte–hartzea negatiboki balioesten dute.

Hainbat azterketek argi azpimarratu dute ikasleek, oro har, parte–hartzeari eta

ordezkariak hautatzeko prozesuei buruz duten ikuspegi negatiboa; parte hartzeko praktikek oihartzun txikia izan ohi dute, eta aldaketa esanguratsuak egiteko aukerarik ematen ez duen inguru zurrun batekin topo egiten dute. Beharbada, hori ez zaio soilik ikastetxeetako zuzendaritzen jarrerari leporatu behar. Baina erakundeen antolamendu–arau eta erritmo zurrunak islatzen ditu: ahulagoa den gazteen parte–hartzeari ez diote ematen benetako lekurik, eta berehalakotasuna lehenesten dute.

Baina ikerketan parte hartu duten 22 ikastetxetatik soilik seik dute beren hezkuntza–proiektuan modu espezifikoan txertatuta ikastetxeko kudeaketan ikasleen parte–hartzea lantzeko eta sustatzeko modua.

Itxuraz, kontraesan bat dago ikastetxeetako curriculumean parte–hartzeari buruzko alderdia horren gutxik txertatuta izatearen eta parte–hartzea sustatzera bideratutako programak eta jarduerak lantzen dituzten galdetuta baietz erantzun duten kideen kopuruaren artean.

Parte–hartzea sustatzen duten jarduera motak aztertzerakoan ulertzen da kontraesan hori. Ikasleen parte–hartzea sustatzen duten jarduera gehienak jarduera espezifikoen garapenarekin daude lotuta, hau da, ikasleek jarduera horretan esku har dezaten bilatzen dute, baina ez erabakitzeko egituretan eta ikastetxearen jardueran parte hartzea.

Ados nago ideia honekin; harreman berriak eraikitzerakoan (berdintasunean oinarritutakoak, justuak) eta nork bere identitatea eraikitzeko gai izatea dela helburu bat eta hurrengo ideiak ere:

• Ordezkarien hautaketarako, elkarbizitzarako positiboak jotzen ditugun ezaugarriak kultura “femeninoenak” zein “maskulinoenak” izatea.
• Bestelako lidergoa bultzatzea: lidergoa edozein eraldaketarako nahiak eta interesak batzea baino askoz gehiago da, alegia, begiratzen, entzuten, onartzen, ohartzen jakitea; besteak zer egiten dakien, zertan sentitzen den ziur, zertan den bakarra … taldekide bakoitzak proiektuaren protagonista dela sentitzea, proiektua bizitzea.
• Zereginen eta rolen banaketetan sexu- genero estereotipoak apurtu egin behar ditugu,
• Jarduerak antolatzerakoan, nesken interesak ere kontuan izatea, motibazioa pizturik mantentzeko.

• Eremu ezberdinetako emakumeen erreferentzia eta ereduak izatea.
• Parte hartzeko denboraren erabilera parekidea izateko ikasketa kooperatiboan erabiltzen diren lankidetza egiturak erabiltzea.
• Batzarretan eta bileretan arauak finkatzea ohikoak izaten diren jarrerak ez izateko (emakumeak gutxiestea, estereotipo femeninoak indartzen dituzten txisteak, komentarioak, emakumeak ikusezin bihurtzea (txanda ezerrespetatzea, esandakoa kontuan ez izatea, hitz egiten duen bitartean gainontzekoek bestelako gauzak egiten aritzea …) eta aktak jasotzea.

• Partaidetza ez da egoera estatikoa, prozesua baizik. Horrek esan nahi du etengabe zaindu eta eraiki egin behar dela. Parte hartzeak izan ditzake ageriko momentuak, bozketak esate baterako, baina momentu horiek partehartze-prozesuaren baitan dute zentzua, hau da, bozketak berak, adibidez, partaidetzaren ikuspuntutik, zentzua izango du prozesuaren nondik norakoaren arabera.
• Taldearen pertenentzia sentimendua indartzeko nesken zein mutilen beharrak kontuan izatea. Helburuak eta interesak partekatuz.
• Denboraren eta espazioen erabilera parekidea izateko neurriak izatea.
• Aske eta gune seguruan sentiarazteko baldintzak jartzea.

Gure gobernuak garrantzia ematen dio partaidetzari, ea lortzen dugun argazkian emakumeak ere agertzea:

http://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/23784-gobernuak-partaidetzari-buruzko-lehenengo-liburu-zuria-aurkeztu-administrazioak-eta-herritarrek-batera-urtebetean-lan-egin-ondoren

ERREPRESENTAZIOA ETA DENBORAREN ERABILERAREN INGURUAN HAUSNARTZEN

Aste honetan lantzen diren gaiak hauek dira:

•    Errepresentazioaren garrantzia espazio fisikoetan
•    Errepresentazioaren garrantzia espazio birtualetan
•    Aniztasunaren errepresentazioaren garrantzia ikus-entzunezko eta espazio literarioetan eta
•    Denboraren erabileraren kudeaketa berdinkidea

Gai guzti hauek nahiko landu ditugu gure ikastetxeetan eta mintegietan nolabait beharra ikusten delako gauzak aldatzeko.

Bilboko eskola baten esperientzia ezaguna eta zabalduta erabili ohi dugu patioaren erabileraren azterketa, erreflexioa eta aldaketak egiteko, Zamakola ikastetxea da, La Peña auzoan kokatuta dagoena.

http://www.zamakolaeskola.com/pdc_patio.php

Nolakoa da errepresentazioa espazio birtualetan?

Aste honetan Donostian gertatutako egoera batek ondo azaltzen du gaur egungo egoera.

Orain dela egun batzuk aurkeztu da Donostia 2016 aurkezpenarako bideoa.

https://www.dropbox.com/s/vdxxoas2opzppvh/DONOSTIA%202016.mp4?dl=0

Agian izan duzue aukera egun hauetan ikusteko edo bideoaren inguruan sortu den iskanbila entzuteko.

Aurten Donostiako Udalako berdintasunerako Kontseiluan sartu naiz partaide bezala eta horregatik berehala jaso izan dut honen berri. Aukera izan dut ikusteko eta egia esan … lotsagarria dela esango nuke.

Hemen duzue  Steilas sindikatuak egindako denuntzia:

Steilas pide retirar un vídeo de Donostia 2016 porque 'invisibiliza a las mujeres'

http://www.elmundo.es/pais-vasco/2015/12/11/566ae88c46163f2a5e8b45e6.html

El sindicato Steilas ha exigido hoy la retirada de un vídeo promocional de San Sebastián 2016, Capital Europea de la Cultura, al entender que "invisibiliza a las mujeres" y, en sus escasas apariciones, es de manera "estereotipada en roles tradicionales". La central sindical del ámbito de la enseñanza se ha mostrado "indignada sobremanera" cuando, según afirma en un comunicado, ha visualizado a través de las redes sociales un vídeo de DSS2016.EU que, bajo el lema "Cultura para convivir", pretende al parecer reflejar la diversidad de la población vasca pero en el que se "ha olvidado reflejar la mitad de ciudadanía con la que conviven. Según la descripción que hace Steilas, en el anuncio audiovisual aparece primero un aizkolari, después un pelotari y "tras esperar un buen rato, por fin puede verse a una mujer"."Los hombres tienen prácticamente todo el protagonismo" y "ocupan los primeros planos", mientras que las mujeres aparecen "en una cantidad prácticamente insignificante" y algunas lo hacen "bailando y medio desnudas", ha denunciado."Parece ser que ésta es la imagen que tienen de las mujeres, escasa y estereotipada en roles tradicionales", ha señalado el sindicato, que ha criticado que se realicen este tipo de vídeos "con dinero público". Al alcalde, Eneko Goia, y a "otros partidos políticos" que el pasado fin de semana "salieron a la calle para denunciar una presunta violación en Amara", Steilas les ha dicho que "además de hacer denuncias y aparecer en las fotos, hay que tomar medidas" para construir "una sociedad basada en la igualdad".Como sindicato de la enseñanza, ha recordado que "la invisibilización y la reproducción de estereotipos son problemas clave en la lucha por conseguir una sociedad igualitaria" y tilda de "increíble" que "esta representación tan sesgada de nuestra sociedad venga de la mano de la administración pública".

Bilera bat konbokatu genuen astearterako Emakunderi eskatzeko informe bat bideoari buruz. Ez dugu denborarik izan, gaur esan didate ofizialki erretiratu dutela bideoa.

Hau da adibide bat baino egunero daude holakoak. Zer gertatzen da? Denbora guztian emakumeak adi egon behar? Zeinek egiten ditu enkargua bideoa diseinatzeko? Zeinek diseinatzen du? Zeinek ikusten du bukatuta dagoenean eta baimena ematen du argitaratzeko? Nik jaso dudan informazioa hau da: eragindako indar feministak, 2016ko bideoa erretiratzea lortu dugu!. Hau da gaur egungo errealitatea, zoritxarrez.

Testuan agertzen diren hainbeste ikerketek diotena oso interesgarria iruditu zait. Adibidez Gasteizko Udaleko Hezkuntza Zerbitzuak eta Hezikert ikerketa Taldeak (UPV/EHU) 2014an aurkezturiko Hezkidetzaren egoerari buruzko azterketa diagnostikoa Gasteizko ikastetxeetan (0-18 urte) atal berezia eskaini zioten espazioaren erabilerari. 

Taula batean laburbilduta:

Oraindik baditugu ba erronkak gure ikastetxeetan:

•    Espazioaren erabilera: patioak, aldagelak, komunak…
•   Ikasleei kontsumitzen dituzten entretenimendu bisual desberdinetan sexu-genero estereotipoak zalantzan jarri eta deseraikitzeko ikus-entzunezko alfabetizazioa eta literarioa eskaintzea.
•   Eredu berdinkideagoak, anitzagoak erakusten dituzten ikus-entzunezko ekoizpenak eta literarioak bistaratzea
•  Desberdinkeriak detektatzea, kontziente egitea, aldaketetarako bideak irekitzea

Errepresentazioa irudikatzen

Gaiari buruzko laburpen eran esango neuke

Oso gai interesgarria aste honetakoa ere. Oraingo honetan errepresentazioa eta denboraren erabilera ditugu hizpide. Oso eremu zabaleko kontzeptuak direnez, hezitzaileon egunerokotasunean erabat presente diren gaiak. Itxuran soilik berdinkidea dan hezkuntza-sisteman, hau ez da berez suertatuko, izan ere, esku hartze hezkidetzaile kontzienterik definitu ezean, sexismoaren zikloa etengabe erreproduzitzen baita.

Aipaturiko gaien inguruko ikerketa edo proposamen moduan honako hau interesgarria aurkitu dot:

[PDF]Berdintasunezko jolasa Hezkidetza eta espazioaren ...

www.hernani.eus/eu/ficheros/9_11451eu.pdf

· Jardueraren inguruan jasotako datuak eta ondorioak atalean Bermeon aipagarria dan emakume bat aztergai izan dot: Salomé Campos. 

 XX. mende hasieran, Campos ahizpak, Julia, Felicia, Eufemia eta Salome Bermeoko arrain kontserben artisau lanetan hasi ziren, bitartean nebak, Dionisio eta Ponciano, itsasoko lanetan zenbiltzan.

Beraien ospea arin zabaldu zen eta 1920.an ospeari esker, fabrika barri bat irekitzeko aukera zuten, handiagoa eta prestatuta produkzio goraldiak aurrera atera al izateko. Urte batzuk geroago, arreba nagusiaren -Julia- eta bere senarraren heriotzaren ostean, Salome bakarrik hasi zen zuzentzen negozioa.

Salome beti izan zen andereen gaitasunen defendatzaile finkoa. Egun batean, portuan, eztabaida bat sortu zen gizon eta emakumeen trebetasunen arteko diferentziei buruzkoa. Salomek ebatzi nahi zuen asuntoa, itsasoan lan egiten zuten gizon guztien aurrean apustua eginez: Bermeoko portutik ondoko Izaro uharte-arte igeri egitea zen erronka. Esan beharrik ez, bere ideia irribarre batzuekin erantzun zela erronkaren data finkatzerako orduan.

Iraileko goiz batean, batel baten joan ziren gizonak lagunduz Salome, portuko uretan murgildu zen eta Izaro bidean hasi zen igeri egiten. Kantauri itsasoko 2 milia egin zuen besakadaz besakada, izugarrizko esfortzuarekin eta bere borondate zein izaera zigiluaz.

Bere balentriak erronka eta Bermeoko herri guztiaren errespetua eta ezagutzea irabazteko balio izan zion. Hau dela eta, bere izaera bakarra eta errepika-ezinaren omenaldia.

Salome Campos igeriketa bere irudiaren ordainetan egiten da eta zelan ez, etorkizun nekaezin eta esfortzudun batengatik borrokatzen duten andere eta gizon guztien ordainetan.

«Fue una firme defensora de la capacidad de las mujeres y en una ocasión surgió una apuesta que quiso zanjar con el reto de nadar hasta la isla de Izaro»

Brazada a brazada logró cubrir las dos millas que le separaban desde el muelle hasta su meta y su gesta le sirvió finalmente «para ganar, además de la apuesta, el respeto y el reconocimiento de todo el pueblo», recuerdan.

Se desconoce la edad en la que Salomé llevó a cabo su hazaña, «seguramente fue antes de casarse, con 15 o 16 años», tantean; aunque lo que sí es casi seguro es que tuvo como contrincante a otra mujer. «Por lo que cuentan tuvo que abandonar a mitad de carrera agotada por el cansancio», 

 Sailkapenak | II. Salome Campos, Igeriketa-Travesía | 2014 ...

http://www.salomecampos.com/index.php?idioma=eu 

Nire ustez, guzti  hau ikastetxean lantzeko erronkak, aste honetako irakurgaian agertzen diranak litzakez:

Hezkuntza sistemaren erantzukizuna da:

● Ikasleei kontsumitzen dituzten entretenimendu bisual desberdinetan sexu-genero estereotipoak zalantzan jarri eta deseraikitzeko ikus-entzunezko alfabetizazioa eta literarioa eskaintzea.

● Eredu berdinkideagoak, anitzagoak erakusten dituzten ikus-entzunezko ekoizpenak eta literarioak bistaratzea.

Gaian esandako moduan: “Jendarteratzeko prozesuan hezkuntzak duen erronkarik nagusietariko bat ikasle guztientzako berdintasunezko espazioak definitzea da, horrela bakoitza protagonista sentituz hazi eta hezteko aukerak sustatuko baitira.

Errepresentazioa eta denboraren erabileraren inguruan hausnartzen

Aste honetan, errepresentazioa eta denboraren erabilera izan ditugu hizpide. Errepresentazioak espazio fisikoetan, espazio birtualetan eta ikus-entzunezko eta espazio literarioetan duen garrantzia ikusi dugu; denboraren erabileraren kudeaketa berdinkidea ahaztu gabe.

Irakurgaia irakurrita, emakumearen errepresentazio maila baxua dela ondorioztatzen da, horrek, berez, emakumearen jarduna, ekintzaletasuna eta ekarpenak gutxiago direla esan nahi ez badu ere.

Espazio fisikoetan gizona da nagusi; Tolosaren adibidea hartuta, bertako kaleak aztertzen hasiz gero, emakumezkoen izena dutenak hiru besterik ez direla ikusi ahal izan dut: Andre Mari kalea, Santa Klara kalea eta Madalen kalea, hain zuzen ere: http://c2.nekar.com/eu/kale-planoa/?localidad=31

Kaleei dagokinez beraz, emakumeak ez dira oroimen sozialaren parte.

Txitxi Orbegozo artistak 2009.urtean egindako “Kuttunak” izeneko proiektua aipatzekoa da. Herriko pertsonaia ezagunak omentzeko helburuarekin, erretratu sorta bat egin zuen, Tolosako kaleetan zehar jartzeko. Hirutik bi, emakumeenak dira: Sor Vicenta eta Teresa Gónzalez “La pirula”.

Jardueraren inguruan jasotako datu eta ondorioei dagokienez, atera dezakedan ondorio nagusiena, ikus-entzun munduan behintzat, sexu-genero estereotipoen antolakuntza apurtzen dutenak badaude, emakumeak direla da (Millenium-eko trilogiako Lisbeth Salander adibidez); gizonezkoak aldaketa gutxiago jasaten dituzte beraien ezaugarri, izaera, jokaera, etab.-en inguruan, estereotipatuagoak daude.

Hau guztia ikastetxean/jendartean lantzeko erronkak honako hauek izango lirateke:

• Ikasgeletan berdintasuna sustatu eta praktikan jartzea espazioari dagokionez ere.
• Neska eta mutilen parte hartzea ahalik eta parekideena izan dadin saiatu, bai parte hartze kopuruari, bai eta denborari dagokionez ere.
• Errepresentazioaren garrantzia eta denboraren erabilerarena erakutsi ikasleei, hori barneratu eta beraiek ere kontzienteki, aldaketa txikiak egiten hasteko.
• Patioetako antolamendua aztertu eta sexu arrazoiengatik eginiko banaketa deuseztatu, erabilera berdindu bat aplikatuz.