Generoa baino, gen eroak aldarrikatu

Gure artean dela

Ezin ukatu

Noren errua den ordea

Ezin omen jakin

eRrepikatzen gaude

Orain eta lehen

Indarrak batuta

Nortasuna irabazi, geroa aldatu

Dakigunetik abiatuta

Aldaketak abiarazi

eRraietara joan, dena erreaz

Kea bilakatu

Elkarlanaren bidez

iRaultza martxan jarri

Ikasten gaude eta

hAzia erein dugu jada

Genero indarkeria ikasia dela argi dagoela uste dut, baina lupa behar da hau egunerokotasunean ikusteko. Antropologia Sozial eta Kulturaletik natorren heinean, kultura ezberdinen ikerketa eta behaketak horixe bera erakutsi dit: gizaki guztiok ditugula modu ezberdinak egoera antzekoei erantzuteko. Hala nola, goseari, etxebizitzari, mundua ikusteko moduari eta horrela, gizakiok egiten ditugun gauza orok forma ezberdinak ditu kulturaren arabera eta nola ez, emakume eta gizonen arteko antolakuntza ere ez da aparte geratzen. Beste kulturei begiratzen badiegu, zein gure kultura propioari erreparatzen badiogu, ikusiko dugu, inongo zalantzarik gabe, forma ezberdinak hartu dituela genero sistemak.

Jo dezagun abibidez gure aitona-amonen garaira, egin dezagun errepaso historiko bat. Gure amona 9 urterekin hasi zen gaixo zuen aitona zaintzen, oso gazte ezkondu zen eta bere senarraren baserrira joan zen bizitzera, ez du inoiz lan ordaindurik izan eta bera izan da seme-alaben arduradun ia nagusia. Hau zen orduan normala, hau uste zen zela emakumeek naturalki egiten zutena, zaintza, ordaindu gabeko lana eta ikasketarik egin gabeko bizitza. Urteak aurrera joan diren heinen ordea, ikusi dugu bikotetasuna eta zaintza bizitzeko modu ezberdinak daudela eta bi belaunaldi geroago, gure inguruan, oso arraroa da “normaz” emakumea senarraren etxera bizitzera joatea, baita ezkontzea bera ere, zalantzan jarri dugun instituzio bilakatu delarik. Honek erakusten digu, genero sistema moldagarria dela eta genero indarkeriaren panorama ere aldatu daitekeela. Ikasia izango ez balitz, nola ba aldagarria izan?

Nire hezkuntza esparruan, batez ere nerabeekin tailer ezberdinak egiten gaude, autodefentsa feminista, maitasun erromantikoa eta abar. Honekin denarekin, ikusi nahi duguna zera da, “naturaltzat” jotzen ditugun gauzatxo txiki guzti hoiek moldatu daitezkeela eta libreago egin gaitezkeela. Normaltasunetik atera eta hazi bilakatu gaitezke, gogorra izan daitekeen arren, presio sozialarengatik!

Asko gustatu zait Artaldetik AT-en posta, nagusiki, aspaldian galduta nuen bideo bat berriro ikusi dudalako eta nire iritziz ere oso argi uzten duelako genero arteko “ezberdintasuna” ikasia dela. Asko gustatu zait ere izeberga, eskerrikasko beraz! 

Hemen gaineratzen dizuet abesti zoragarri bat, La Otra bakarlariarena da eta kanta honetan, maitasuna bizitzeko modua ere aldatu daitekeela erakusten digu! 

Genero indarkeria. Denon ardura!

Zuen ekarpenak irakurri ondoren, gutxi dut gehitzeko. Argi dago genero-indarkeria ikasia dela, ez dela naturala. Emakume eta gizonen artean dagoen botere harreman desorekatuan edo hierarkizazioan dago oinarria. Hau horrela, emakumeak emakumeak izanagatik soilik sufritzen eta jasaten du edozein motako indarkeria.

"Ahora o nunca" bideoak argi eta garbi uzten du genero- indarkeria ez dela soilik fisikoa, eta haurtzarotik ikasten dela. Ohikoa da, emakumeak txikitatik honelakoak entzutea:
      
          "ez kezkatu, mutilek lurrera botatzen bazaituzte, gustoko zaituztelako da"
          "ez jolastu hain basati, mutila dirudizu"
          "andereinoek ez dute oihukatzen, ixildu zaitez"
          "zein guapa, ilea primeran orrazturik"
          .....
          .....
          "ez nazazu utzi edo erokeria bat egingo dut"
          "ez nazazu utzi edo hil egingo zaitut"

Pasa den urteko post hau aukeratu dut, ez dut denbora hartu iazko guztiak irakurtzeko, eta hau oso konpletoa iruditu zait.

Ez dakit zein neurritan lantzen den hezkuntza-eremuan gai hau. Gure haurreskolan (0-3 adin tartea) ez dugu honi buruz ezertxo ere landu, ezta familiekin ere.
Nire alabaren eskolan, dagoeneko eskolako ziklo guztiak Azaroaren 25a prestatzen ari dira. Haurrekin mailaren arabera ariketa edo ikasgai ezberdinak garatzen dituzte, eta egun horretan ikustarazten da emaitza. Honez gain, Familiei "guraso eskola" batzuk eskeintzen zaizkie urte guztian zehar hezkidetzaren inguruan.
Ez da nahikoa, jakin badakigu, baina tantaz tanta lortuko dugu, basakeriarekin amaitzea!


aste ona izan,

Maria.

JABEKUNTZA HELBURU

                                                                           G​ogorra  da

                         irEnsteko zaila benetan

gizo Nak eta emakumeak

genero Estereotipoz beteta

emakumeen auRkako-indarkeria

err Otuta gure gizartean

I zeberg-a apurtzeko

              pertsoNak berdintasunean hezi

             Dikotomia apurtuz

     ikAsia dena desikasteko

      estRategiak landuz

miKromatxismoei adi

     Erantzuteko prest beti

                  maitasun erRomantikoaren mitoa apurtuz

kontz I entziatzea

jabekuntzA  helburu

Lehenengo aldiz genero-indarkeria emakumeen %35i eragiten diola irakurtzean atzera egin behar duzu berriz ere  zifra begiratzeko.  Hirutik bat. Gure gizarteak eramaten duen zama handi hau gainetik kendu behar dugu lehenbaitlehen.  Gauza asko ditugu egiteko: politikariek, familiek, hezitzaileok, publizitateak, hedabideak…  Emakumea izateagatik jasotako biolentzia hau bistaratzea ezinbestekoa dugu.  Hori da niretzako eman behar dugun lehenengo pausua.

Erraza da identifikatzea izeberg honetan agertzen den muturreko indarkeria. Gizarte mailan gutxi batzuk ausartuko dira indarkeria mota hau defendatzen. Baina izeberg horren beheko aldean dagoena gizartean errotuta eta naturalizatuta  dago. Hau da bistaratu behar duguna, gure bizitzako parte bat delako kontzientzia hartu aldatzen joateko, desikasteko eta, ahal bada, desirakasteko.

Hemen indarkeriaren izeberg-a oso modu errazean azalduta, Pepa eta Peperen istorioaren bitartez.

Indarkeria sinbolikoaren oinarri dira sexu-genero estereotipoak.  Gizarteratze prozesuan barneratu ditugun dikotomia sexistak birpasatu beharko ditugu eta eredu berriak eman beharko ditugu dikotomiarekin bukatzeko eta  maskulinitate eta feminitate  berriak eraikitzeko.

Mikromatxismoei aurre egiteko gure inguruan kontzientzia landu beharko dugu lehenengo. Bikotea, lagunak, familia, lankideak, fruta saltzaileak…lan asko daukagu aurretik.  Jarak aurreko ikasturteko post-ean esaten duenarekin  ados nago, “ekintza batek  erantzun bat” .

Hurrengo linkean agertzen den bideoa ere oso interesgarria da. New Yorken grabatu zen. Aktore bat 10 orduz egon zen kaletik ibiltzen.  Itxura batean, orain Internet bidez mehatxuak jasotzen ari da bideoan agertzen den aktore hori.

Blogean trasteatzen ikusi dudan bideo batean mikromatxismoa utilitarioaren kontzeptua agertzen da.  Berehala gogoratu naiz “Dena ez dago barne” web orrialdearekin. Bertan etxeko lan guztien zerrenda egin eta gero faktura aurkeztu diezaiokezu dagokionari. 

Aurreko edizioetako post honetan Alasnek oso ondo azaltzen du aste honetan landutakoa. 

 “Genero-indarkeria ikasia dela” frogatzeko  adibide  dugu  neskei gaur egun jaio eta berehala  jartzen zaizkien belarritakoak . Hori familiaren barruan ematen da. Alaba, neska delako, bi hilabete dituela egiten dizkiote belarrietan zuloak, neska dela adierazteko. Inguruko denek, ezagunak eta ezezagunak zure sexuari dagokion bezala tratatzeko. Zalantzarik ez egoteko.  Guk argi geneukan gure alabari ez genizkiola jarriko eta horrek hainbat eztabaidak sortu ditu familian eta lagun batzuen artean ere.  “Zehaztugabetasuna ezinegon” artikuluan ondo azaltzen dute egoera.

Hezkuntza-esparruan ditugun ERRONKAK asko dira.  Nire ustez hauek dira garrantzitsuenak:

• Eskola komunitate osoa  konstzientzia garatu behar du eta ingurua aztertzeko gaitasuna garatu behar du.

• Ikasleen arteko berdintasuneko harremanak sortu behar ditugu: neska eta mutilen arteko potere harremanak deseraikiz. Jarrerei erreparatuz, adimen emozionala landuz eta  ahalduntzeko ikasketa egoerak planteatuz.  

• Gatazken tansformazioa baketsurako ikasketa egoerak sortu indarkeria zentzu gabetzeko.

• Edukien bitartez emakume eredu ezberdinak eskaini behar dira.

• Espazioen okupazioari erreparatu behar diogu.

• Familia eta eskolaren arteko lankidetza bultzatu.

Noiz arte...?

Asko eta asko dira geure ingurura begiratuz topatzen ditugun indarkeria kasuak. Eraso txikiagoetatik erailketetara...eta noski, nire inguruan ere askotan ikus ditzaket indarkeria kasuak.
Dakigun moduan, genero-indarkeria hauek ikasiak dira, estreotipoez jantzita, eraikitzen ditugun rol eta identitate desorekatuen adibide.
Bat aipatzekotan, eraso "txikiago" horiekin identifikatuko nukeen bat aukeratuko dut. Askotan gertatzen zaigu, taberna batean gaudela, lasai, hitz egiten. Eta bat batean, gizon kuadrila bat iristen da, beraien presentzia oso nabaria izanik. Momentu horretatik aurrera, ezinezkoa dugu lehen geneukan lasaitasun eta ahots tonua mantentzea, derrigorrean ohiukatu behar dugu geure arteko komunikazioa posible izatea nahi badugu. Beraien artean ezaguna zaizun norbait bada, agian zerbait komentatuko diot "gu ere hemen geunden/jetsi bolumena/iritsi zarete eta nabari da!..." baina orokorrean, inork ez du ezer esaten eta espazioa jan badigute ere asumitu, tragatu eta hortxe jarraitzen dugu. Asko jota, beste taberna batera joanez.
Nire iritziz, honako kasuak, indarkeria oso sutil eta kamuflatuak badira ere, indarkeria dira. Pertsona batek edo talde batek, gizon izateagatik soilik hartzen dituen jokatzeko moduak bestea gutxiesten dutelako. Beraien egotea garrantzitsuagoa balitz bezala, ondokoa errespetatu gabe, enpatizatu gabe, espazioaz apropiatuz.
Noski, eraikiak dira jokabide hauek, beraien genero-rolei dagokien jokabidea delako. Fisikoki, ni ere ahotsa altsatzeko gai baitnaiz, eta benetan saiatuz gero, espazioa honela hartzeko gai bainaiz. Baina emakumea naizen heinean, isila, errespetuzkoa, fina...izateko oso ondo entrenatu nautenez, normalean ez nituzke honelako jarrerak izango. Mutilak berriz oso entrenatuak daudenez, ia "naturalki" irteten zaie honela jokatzeko modua (batez ere kuadrila giroan duten babesarekin). 

Lehengo urteko idatziak behatuz, honakoa aukeratu dut:
http://hezkeh0506.blogspot.com/2017/11/gerra-galdua.html. "Soka estuen dantza" izeneko poesiak txundituta utzi nauelako. Transmititzen duena asko gustatu zait.

Inguruan dauzkagun erronkak handiak dira, asko dago egiteko baina egindakoak ere errekonozimendua behar duela uste dut. Geroz eta salaketa gehiago daude, mugimendu feminista sekulako lana egiten ari dela iruditzen zait. Askotan dirudi genero-indarkeria kasu gehiago daudela, harrituta eta inpotentzia beteta gelditzen gara egunkarietan irakurtzen ditugun albisteekin. Baina garrantzitsua iruditzen zait ikusten duguna existitzen bada ere, lehen ikusten ez genuena ere existitzen zela gogoratzea. Ikustarazteak ez du esan nahi gehiago daudenik, gutxiago ere ez, noski.

Nire eskolan Harreman osasuntsuen planean ari gara lanean. Duela pare bat urtetatik proiektu honetan sartu ginen buru belarri eta eskola komunitate osoaren parte hartzearekin biolentziak kudeatzeko modu berriak sortzen ari garela iruditzen zait. Irakasleon eta gurasoen parte hartzea beharrezkoa izanik, baina batez ere ikasleak beraiek protagonista bihurtuz. Beraien leloa sortu, arazoak kudeatzerakoan ahotsa beraiei emanez, espazio seguruak sortuz...Oraindik asko dago egiteko baino bidean hateak asko esan nahi duela iruditzen zait.

Hona hemen ikastetxeetan biolentzia ekiditeko liburu baten adibidez, zinema baliabide moduan erabiliz:
https://www.octaedro.com/appl/botiga/client/img/10405.pdf

Eta bestalde, emakumeok horren bildur garen bortxa sexualari aurre egiteko indarra ematen duen abesti bat:

Hau da egindako infografia
https://infogram.com/genero-sistema-bizirik-dago-1hxj48w50er54vg?live

GENERO-INDARKERIA BIZI-BIZIRIK DAGO

      GIZONEK BOTEREA ETA INDARRA, NESKEK EDERTASUNA ETA FRAGILITATEA

      ERROMANTIKOAREN MITOA EZ DUGU GAINDITUKO?

     INDARKERIAREN KONTRA, BETI ESKU-HARTZEKO PROPOSAMENAK EGIN!!

      EZ BETI DA EZ!!

AURKA EGON BEHAR DUGU!!

   LOTSA SENTITZEN DUT!!

     INDARKERIA MATXISTARIK EZ!!

MUNDU OSOKO IZURRITEA DA.

      DENON ARTEAN EGIN BEHAR DUGU

      AUTOKONFIANTZA!!

    PROSTITUZIOA, INDARKERI MOTA BAT DA!!

      KONTROLA!!

      ESTATISTIKAK NOLA IRAKURRI??

    PRIBILEGIOAK GIZONENTZAKO, ZERGATIK?

       INDARKERIA SEXISTA-

      AGRESIO SEXISTAK, ZENTZURIK EZ!!!

Ez dakit aurkeztuko dizuedan bideo honek Genero-indarkeria ikasia dela frogatzen duen ala ez, baina argi dagoena da, bideoan hitz egiten duen pertsonak, nahiz eta emakumea izan, ondo ikasita duela, zein izan behar duen, batzuentzat, emakumearen papera. Emakume gaztea da eta horrek harrigarriagoa egiten du berak esandakoa. Nire ustez, ikastaro hau egin beharko luke; bueno, hau ezin izango luke egin, euskaraz delako, baina erderaz ere egongo dira, ezta? Honen inguruko informazioa topatzen, VOX taldearen bideo eta mitin batzuk entzun ditut; dardarka nago oraindik!!!

Ea aguantatzen duzuen!!

https://www.voxespana.es/comunicado-de-vox-sobre-el-pacto-de-estado-contra-la-violencia-de-genero

Iazko edizioko post bat irakurtzeko modukoa iruditu zait, Goretti Eskalzak idatzitakoa. Erreflexioak eta aurkeztutako loturak oso ondo daudelako. Izenburua: Indarkeria matxista arazo politikoa da.

https://hezkeh0506.blogspot.com/2018/03/indarkeria-matxista-arazo-politikoa-da.html

Nik ezagutzen dudanaren arabera, Hezkuntza-esparruan, hainbat gauza egiten dira. Tutoretza-planetan ezarrita egoten da. Gida guztion esku egoten da. Beldur barik bezalako proiektuak martxan egoten dira, baina, zer gertatzen da? Ez da gertatuko, irakaskuntzan egiten diren hainbat planekin gertatzen den bezala, ikastetxetik atera eta ingurugiroak indar handiagoa dekola (komunikabideak, internet...). Ez daukat oso argi non dagoen arazoa...eta nola lortu, ikastetxeetan, eraginkorragoak izatea.

Ezaguna da indarkeria edozein esparrura ailega daitekela, aberatsa edo famatua izateak ez duela beti laguntzen. Tina Turneren kasua da hoietariko bat.  Hainbat urtetan jasan zituen bere senarraren kolpe eta irainak, baina egun batean planto egin zuen. Gainera, bere lana dela eta, senarrarekin zegoenean itxurak egin behar zituen. Honen inguruko artikulu bat eta bere kanta bat bidaltzen dizkizuet. Estekan klikatu!!

http://radiomagica.pe/programas/ruta-88/tina-turner-violencia-de-genero-28568

GENERO INDARKERIA

Nire akrostikoa

Iazko blog-en inguruan, Iratirena oso osatua iruditu zait, bideoak ez nituen ezagutzen, eta benetan interesgarriak iruditu zaizkit.. Eskerrik asko!

Genero- indakeria lantzen jarraitzeko Amelia Barquinen oso artikulu ona, pornografía eta heziketa sexualaren ingurukoa, gazteekin lantzeko, batez ere!

Azkenik, oso ohikoa zaidan egoera batekin agurtuko naiz. Parranda ondoren eta etxera bueltatzerako orduan: “bakarrik bueltatuko zara?” edota bidaiatzera joan eta “zeinekin joango zara?” bezalako esaldiek amorru handia ematen didatelako, oraindik ere indarkeria gure artean, isilpean eta ezkutuan dagoelako. Horren adibide  hemen mikromatxismo egoera asko.